İskorbüt veya Skorbüt hastalığı, C vitamini (askorbik asit) eksikliği nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. C vitamini kollajen doku, kemik, kıkırdak, diş oluşumu ve damar endotelinin korunmasında rol alır. İskorbüt her yaşta görülmekle beraber daha sık 6-12 ay arası yalnız inek sütü ile beslenen çocuklarda rastlanmaktadır. Annede eksiklik durumu yoksa çocuk yeterli bir depo ile dünyaya gelir ve anne sütü ile beslenmede eksiklik oluşmaz. Ateşli hastalıklar, ishal, yanık, travma, C vitamini gereksinimi arttıran durumlardır. Bulgular 3-4 ay gibi bir süre C vitamininden yoksun bir diyetle beslenme sonucu ortaya çıkar.

C Vitamini eksikliğinin klinik teşhisi için damardan alınan kan testine ihtiyaç duyulur. Test sonucunda eksiklik görülürse tedaviye başlanır. Tedavi ve bakım doktor kontrolü ve tavsiyesi ile oral veya parenteral C vitamini verilir ve C vitamininden zengin diyet alması sağlanır. Ağız bakımı verilerek diş etlerindeki sorunların düzeltilmesi sağlanır. Gereksiz antibiyotik kullanımı bağırsaklardan C vitaminin emilimini azaltacağından engellenmelidir.

İskorbüt Belirtileri Nelerdir?

İlk belirtiler irritabilite (aşırı duyarlılık), taşipne, sindirim bozukluğu, anoreksi, solukluk gibi belirtilerdir. Alt ekstremitelerde en fazla olmak üzere hareketle artan, ağrıya neden olur. Ağrı giderek şiddetlenir, yanına yaklaşıldığı zaman çocuk hareket ettirileceği korkusu ile ağlamaya başlar. Çocuk kendini ağrının en az olduğu kalça ve dizlerin semifleksiyon pozisyonunda (kurbağa pozisyonu) hareketsiz tutmaya çalışır. Bacaklarda ödem olabilir. Diş etlerinde şişlik, dişlerin çıktığı yerde diş etlerinde morumtrak bir renk ve mukoza sünger görünümünü alır. Kostaların birleşme yerlerinde şişlikler olur (skorbüt tesbih dizisi). Bu şişlikler raşitizmdeki yumuşak şişmelere kıyasla daha çıkıntılı ve serttir. Deri ve mukozalarda kapiller kanama, hematüri, melena oluşabilir. Halsizlik, kolayca kanayan ve geriye çekilen dişetleri, ciltte morluklar, eklemlerde ağrı ve yuvarlanan saçlar belirtileridir. C vitamini eksikliğinde yorgunluk, iştah azalması, yara iyileşmesinde gecikme, deride kuruluk ve çatlamalar, eklemlerde şişmeler olur. Vücut direncinin azalmasından dolayı grip ve nezleye yakalanma riski artar.

Kaynak: Wikipedia ve MEGEP Yayınları

The post İskorbüt Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

C vitamini (askorbik asid), insanlar için zorunlu bir besindir. C vitamininin vücudun çoğu dokusuna sağlamlığını veren kolajenin üretiminden alyuvarların işlemesine kadar çok sayıda görevi vardır. Beslenme rejiminde askorbatın eksikliği iskorbüt hastalığına yol açar. Bu hastalık, halsizlik, kolayca kanayan diş etleri, ciltte morluklara neden olan deri altında küçük kanamalar, saçların kıvrılması, hiperkeratosis, eklem ağrısı, nefes darlığı ve letarji (uyuşukluk) şeklinde kendini gösterir. C vitamini eksikliğinin önemli bir erken belirtisi de bitkinliktir.

Ağır skorbüt günde 50–100 mg C vitamini ile engellenebilir (1 mg = 1 miligram = 1/1000 g = 0,001 gram). Günde 50–1500 mg alan insanlar klinik belirtisiz skorbüt halindedirler. İnsanlığın büyük çoğunluğu, batı toplumları dahil, bu durumdadır. Bunun nedeni ağır skorbütü engelleyen miktarın ötesinde C vitamini alımının tıpta (ortomoleküler tıp dışında) daha kabul edilmemiş olmasındandır. Bu durumun temel belirtileri zayıf bağışıklık sistemi, alerji, kanser, mide ülseri ve kalp ve damar hastalıklarına elverişliliktir.

James Lind’in 200 yıl önce denizciler üzerinde yaptığı iskorbütle ilgili çalışmasında bitkinlikten sözedilmektedir ve bu, Ulusal Sağlık Enstitüsü’nün son çalışmalarında da C vitamini eksikliğinin ilk belirtisi olarak geçmektedir. En son 1989’da Ulusal Bilimler Akademisi Gıda ve Beslenme Heyeti tarafından tavsiye edilen günlük C vitamini alım miktarı 60 mg’dır. Ancak son veriler bu tavsiyelerin dayandığı verilerin hatalı olabileceğini ve tavsiye edilen alım miktarının günde 60 mg’dan fazla olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu konular aşağıda daha geniş olarak ele alınacaktır. Ayrıca belirli popülasyonların daha fazlasına ihtiyaç duyduğunu gösteren kanıtlar da vardır. Sonuç olarak hamile kadınlara günde 70 mg, emzikli kadınlara günde 95 mg ve sigara içenlere de günde 100 mg tavsiye edilmektedir.

Pauling 1970 yılında yayınladığı araştırmasında günlük miktarın 2-3 g olması gerektiğini ileri sürmektedir. Birleşik Krallık’ta yapılan çalışmalar yetişkinler için günlük alınması gereken miktarın 30 mg, SSCB’de yapılan çalışmalar ise bu miktarın 70–700 mg olduğunu göstermiştir. Günlük askorbik asit gereksinimi olarak çeşitli kaynaklar tarafından önerilen miktarlar arasında farklılıklar vardır. Bunun sebebi askorbik asit ihtiyacımızın ampirik esaslara dayandığıdır. Günlük askorbik asit gereksinimi yaş ve cinsiyete bağlı olarak da değişmektedir.

Askorbik asidin vücutta birçok kimyasal tepkimenin normal olarak yürümesi için gerekli oluşu, dış etkenlerin bu vitaminin dokulardaki durumunu etkilemesi bireyin gereksinimini arttırmaktadır. Askorbik asidin dokularda doymuş düzeyde bulunması gebelik, emziklilik, zehirlenme, bakteri toksinleri veya enfeksiyonlara, soğuk, yaralanma, hırpalanmalar gibi streslere karşı konulması için önemlidir. Ayrıcasporcuların normalden daha fazla askorbik aside ihtiyaçları olduğu bildirilmiştir. Aynı şekilde yanık ve ameliyatlarda günlük gereksinimin arttırılması gerekir. Ağızdan doğum kontrol hapları alınması, hamilelik,sigara içilmesi gibi durumlarda da gereksinim artabilmektedir.

Askorbik asidin yetersizliği başladığında idrar ve kandaki askorbik asit miktarı azalmaktadır. Radyoizotopla yetişkinler üzerinde yapılan denemelerde, normal askorbik asit alımında vücut dokularında ortalama 1500 mg kadar askorbik asit bulunmaktadır. Askorbik asitsiz bir diyet alınmaya başlandıktan sonra bu miktar günlük %2,6’lık bir hızla azalarak 84-97 gün sonra 300 mg’a kadar inmektedir. Bu düzeyde idrarda askorbik asit görülmemekte, kan plazmasındaki miktar 0,3 mg/100 mL’ye inmektedir. Bu durumda askorbik asit eksikliğine bağlı klinik belirtiler görülmeye başlamaktadır. Klinik belirtilerin hafif şekilleri yorgunluk, iştah azalması, yaraların iyileşmesindeki gecikme ve isteksizliktir. Yetersizlik arttıkça klinik belirtiler ağırlaşmakta ve sırası ile büyümede duraklama, anemi, enfeksiyonlara karşı direncin azalması, diş etlerinin şişmesi ve kanaması, diş kaybı, eklemlerde şişmeler, ateş, kanamalar ve kemiklerde kırılmalarla belirlenen skorbüt hastalığı görülmektedir.

Bazı araştırmacılar askorbik asidin kanser ve kalp hastalığının önlenmesinde, sıradan soğuk algınlığının önlenmesi şeklinde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde rol oynadığını belirtmektedirler.

Bütün canlı dokularda bulunan askorbik asit (C vitamini) vücutta birçok kimyasal tepkimenin normal olarak yürümesi için gereklidir. Doğada yaygın olarak bulunan bu vitaminin en zengin kaynakları taze meyve ve sebzelerdir. Dış etkenlerin bu vitaminin dokulardaki durumunu etkilemesi bireyin gereksinimini arttırmaktadır. Bu bakımdan çeşitli farmasötik preparatları halinde kullanılmaktadır.

Beslenme ve sağlık açısından insan yaşamında önemli bir vitamin kaynağı olan askorbik asidin besinlerde UV-spektrofotometrik yöntem ile miktar tayininde termal bozundurma, katalitik dönüşüm, UV ışın ile bozundurma ve alkali ile muamele gibi zemin düzeltmeleri yapılmaktadır.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org

The post C Vitamini Önemi ve Eksikliği appeared first on TechWorm.

Askorbik asit bütün canlı dokularda bulunur. Doğada çok yaygın şekilde bulunan bu vitaminin en zengin kaynaklarını taze meyveve sebzeler ve çiğ et oluşturur. Meyveler arasında en çok askorbik asit içerenler; limon, portakal, greyfurt, kivi, ananas, çilek vefrenk üzümüdür. Elma, armut ve erik ise bunlara göre daha az miktarda askorbik asit içerir. Bu meyvelerden özellikle sitrusmeyveleri (limon, portakal, greyfurt), kivi ve domatesin dış kısımları (kabuk) askorbik asit bakımından zengindir.

Sebzeler, özellikle kuşburnu, karnabahar, lahana, ıspanak, kuru soğan, biber, turp, tere, maydanoz ve yer elması askorbik asit bakımından en zengin kaynaklardandır. Aşağıdaki tabloda çeşitli sebze ve meyvelerin askorbik asit değerleri görülmektedir.

Askorbik asit sadece meyve ve sbzelerde bulunan bir madde olmamakla beraber birçok hayvansal ürünlerde de bu maddeye rastlamak mümkündür. Örneğim İnek karaciğerinin 100 g’da yaklaşık 0,036 g Askorbik asit bulunmaktadır.

Sebze ve meyvelerin askorbik asit değeri türüne, yetiştiği toprağa, iklime ve olgunluk derecesine göre değişir. Genellikle ham meyve ve sebze iyice olgunlaşmışından daha çok askorbik asit içerir. Yine güneş ışığından çok yararlanan bitkilerin askorbik asit değeri az olanlardan daha yüksektir.

Askorbik asit oksijen tutma özelliğine sahip olması nedeniyle antioksidan olarak kullanılır. Yağların ve yağlı besinlerin uzun süre saklanabilmesi, beyaz renkteki sebze ve meyvelerin kararmasının önlenmesi için kullanılır. Ayrıca çabuk soğutularak dondurulumuş meyveler erime sırasında doğal renk ve kokularını yitirir. Bunlara dondurmadan önce saf askorbik asit katmakla bu sakıncalar önlenebilmektedir. Oksijen hoşa gitmeyen değişiklikleri yapmadan önce askorbik asit tarafından tutulur. Bu şekilde dondurulumuş kayısı,şeftali, elma, üzüm, muz, armut, ananas gibi meyvelerde 25 yıldan beri askorbik asit antioksidan olarak yeğlenerek kullanılır ve yaygın biçimde de gıda sanayiinde kullanılır. Sadece tek yanlı zincir hidroksil grubunun konfigürasyonunda değişiklik gösteren sentetik izomer eritorbik asid de kuvvetli bir antioksidandır fakat tam tersine pek az vitamin aktivitesi vardır. Yine de doğal olarak oluşur ve belli mantarlarda askorbatın yerini alır. Bundan başka askorbik asit birçok preparatlarında, besin ve içeceklerin vitamince zenginleştirilmesinde kullanılır.

Askorbik asit kuvvetli bir indirgeyici ajandır; 280 mV’lik düşük bir redoks potansiyeline sahip olması onun hemen tüm diğer okside olan serbest radikallerle reaksiyona girmetermodinamik potansiyelinin varolduğu anlamına gelir.

Demir ve bakır tuzlarının askorbattan H₂O₂ ve hidroksil radikallerinin oluşumunu desteklediği iyi bilinir ki bu muhtemelen onun bazı koşullarda sitotoksik olabilmesi veya prooksidan olarak davranmasıyla ilgilidir.

Askorbik asit tipik peroksil radikallerle suda tepkimeye girer; daha aktif triklorometilperoksil radikaliyle 100 kat daha hızlı tepkimeye girer. Askorbat molü başına yakalananperoksil radikallerinin sayısı, düşük askorbat yoğunluklarında 2’den, yüksek askorbat yoğunluklarında 0’a kadar değişiklik gösterir. Bunun nedeni yüksek askorbat seviyelerinde radikal yakalamayla rekabet eden kendi kendini sonlandıran reaksiyonlardır.

The post C Vitamini Nelerde Bulunur? appeared first on TechWorm.

Vücudumuzda üretilemeyen ve mutlaka beslenme düzenimizle elde etmemiz gereken maddeler vitaminler ve minerallerdir. Vücudun ihtiyaç duyduğu seviyede alınan vitaminler, metabolizmadaki pek çok hastalığın önüne geçerek daha sağlıklı bir yaşam sürmemize katkıda bulunmaktadırlar.

Askorbik asit olarak da adlandırılan C vitamininin vücuttaki en önemli çalışması, kolajen yapımında ana maddelerden biri olarak ihtiyaç duyulan bir içerik olmasıdır. Kolajen maddesi de vücutta temel öğeler olan kemikler, cilt yapısı, bağ dokuları, kıkırdak dokusu, kan damarı duvarları, tendon yapıları ve diş yapılarında bulunan ana maddedir.

bölgesinde yer alan zarar görmüş dokuların onarılmasında ve sağlıklı bir yapıda bulunmasında temel taşlardan biri C vitaminidir. Eğer vücuda gereken miktarda C vitamini alınmazsa ciddi hastalıklar ve temel eksiklikler meydana gelerek sağlığın bozulması çok muhtemeldir.

C Vitamini Faydaları Nelerdir?

• Vücutta bağışıklık sisteminin sağlıklı bir yapıda çalışmasına katkı sağlar.
• Kılcal damarların var olan yapısını güçlendirir.
• Dokuları bir arada tutma özelliği olan kolajen maddesinin vücutta sentezlenmesini sağlayan ana etmen C vitaminidir.
• Metabolizmanın yeterli sayıda antikor üretebilmesine yardımcı olur.
• Vücuda girdiğinde soğuk algınlığı ve gribe benzer hastalıkların oluşumunu sağlayan virüslerin mukoza yapısına yapışıp kalmasını ve orada çoğalmasını engelleyebilme etkisi vardır.
• Böbrek üstü bezler dediğimiz bölgede kortikosteroid adı verilen hormonların üretilmesi için C vitaminine ihtiyaç duyulmaktadır.
• Vücuda alınan farklı vitaminlerin de ayrıştırılıp gerekli bölgelerde kullanılması için gerekli bir vitamindir.
• Dış kaynaklardan oluşan yaralanmaların iyileştirilmesi için gereken enzimlerin üretilmesini C vitaminisağlamaktadır.
• İçeriğinde bulunan antioksidan özellikle metabolizmada bulunan serbest radikallerle savaşarak koruyucu etki göstermektedir.
• Vücuda alınan minerallerden biri olan demirin en iyi şekilde emilimini sağlamaktadır.
• Metabolizmanın var olan kan dolaşımını olması gereken seviyelerde tutar.
• Diş etlerinin daha güçlü bir yapıda olmasına yardımcı olur.
• Yapılan araştırmalar neticesinde de C vitamininin vücutta ülser hastalığını yaratan “helicobacter pylori” isimli bakteriyi, mideye zarar vermesi konusunda engelleyebilmektedir.

C Vitamini Eksikliği Nedir?

C vitamini eksikliği, büyük oranda beslenme düzenindeki eksikliklerden meydana gelmektedir. Günlük beslenme düzenimizde uzun soluklu olarak C vitaminini eksik tuttuğumuz takdirde C vitamini eksikliği ciddi şekilde oluşmaktadır.

Eğer bu durum uzun vadeli olarak yaşanmaya devam ederse vücut sistematik olarak kolajen üretemeyecek hale gelmektedir. Bu durum da dolaylı olarak kolajen eksikliğine dayanamayan dokuların yıkılmaya başlamasına, ayrıca da bozukluk ihtiva eden dokuların da tamir edilememesine neden olmaktadır. 3 ay ve fazlası dönemlerde vücutta eksik kalan C vitamini, “iskorbüt” denilen hastalığın oluşmasına yol açmaktadır.

C Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

• Vücutta en ufak darbede ciddi morlukların görülmesi
• Sürekli yorgun hissetme
• Bir güçsüzlük hali içerisinde olma
• Cilt yüzeyinde kırmızı ve mavi renki morarmaların görülmesi ve aynı renklerde noktalanmaların da oluşması
• Dişlerin ani olarak dökülmeye başlaması
• Diş etlerinde şişkinliklerin meydana gelmesi
• Diş etlerinin renginin solgunlaşması
• Diş etlerinde bir anda kanamaların meydana gelmesi
• Ani burun kanamalarının meydana gelmesi
• Yaralanmaların iyileşme sürelerinin uzaması
• Saç tellerinde güçsüzlük ve kırılmaların meydana gelmesi
• Cilt yapısının zaman geçtikçe kurulaşması
• Kemik yapısında değişimlerin meydana gelmesi
• Ani kilo kayıpları
• Dışarıdan gelen mikroplara bünyenin çok daha açık olarak çok çabuk enfeksiyon kapılması
• Hastalıkların iyileşme sürecinin normal zamandan daha uzun sürmesi
• Nefes darlığı problemlerinin meydana gelmesi
• Sinirsel problemler yaşandığı için sürekli gergin olma
• Vücutta ödem oluşması
• Havale geçirme ya da ateşlenme problemi yaşama

C Vitamininin Eksikliğinde Görülen Hastalıklar

Sıklıkla tükettiğimizi düşündüğümüz C vitamininin kendince bir hassas noktası vardır. Çünkü günlük beslenmemizde vücudumuz için yeterli olduğunu düşündüğümüz C vitamini, vücutta sürekli olarak aktif kullanıldığı için hemen tüketilebilmekte ve yine miktar olarak yetersiz kalabilmektedir.

Bu durumun uzun süreçlerce böyle gitmesi, önü alınamayacak ciddi rahatsızlıklar yaratabilmektedir. Eğer vücutta C vitamini eksik tutulursa kanser riski, inme riski, kalp hastalıkları, damar hastalıkları ve bir takım enfeksiyon hastalıkları kişi için risk grubu olmaktadır.

Bunun dışında C vitaminin eksik seviyede olması vücudun dışarıdan gelebilecek enfeksiyonlara karşı daha güçsüz bir yapıda olmasına, diş eti kanamalarına ve şişmelerine, eklem bölgelerinde şişkinliklerin meydana gelmesine, kansızlığın meydana gelmesine, yaraların geç iyileşmesine, romatizmal rahatsızlıkların ortaya çıkmasına, kas zayıflığının yaşanmasına ve selülit oluşmasına sebebiyet verebilmektedir.

C Vitamini Eksikliği Nasıl Giderilebilir?

The post C Vitamini Eksikliği Nasıl Anlaşılır? appeared first on TechWorm.