Dezenfeksiyon sterilizasyon demek değildir. Sterilizasyon cansız ortamdaki patojen olan ya da olmayan tüm mikroorganizmaların yok edilmesidir. Sağlıklı olduğu halde mikrop taşıyanların çokluğu ve bulaşıcı hastalıkların belirsiz biçimlerinin sıklığı nedeniyle dezenfeksiyonun etkisi kısıtlıdır. Dezenfeksiyon özellikle dolaysız ve büyük bulaşmaları sınırlar.

Dezenfektanların etki biçimi, ışık, ateş ve kostikler (sönmemiş kireç) gibi fiziksel ya da mekaniktir. Ancak yaygın dezenfektanlar, kimyasal maddelerdir. Bunlar üç değişik biçimde kullanılabilir.

Dezenfektanlar genel olarak kuvvetli zehirlerdir; bu yüzden ancak belirli koşullarda uygulanır. Dezenfekte edilen ürünler; doğrudan insan tarafından tüketilecek ya da kullanılacaksa dezenfektan artıklarının denetlenmesi gerekir.

Dezenfektan çok düşük konsantrasyonlarda vücut yüzeyine uygulandığı zaman ANTİSEPTİK ismini alır. Antiseptiklerle canlı dokulardan mikroorganizmaların uzaklaştırılması işlemine ise ANTİSEPSİ denir.

Dezenfeksiyon Yöntemleri Nelerdir?

Fiziksel ya da kimyasal maddelerle yüksek düzeyde dezenfeksiyon, (YDD) bazı bakteriyel endosporlar dışında tüm mikroorganizmaları ortadan kaldırır.

1-Fiziksel Yöntemler

• Isı ile Dezenfeksiyon (Alevle Yakma, Kaynatma)
• Işın ile Dezenfeksiyon (UV)

2-Kimyasal Yöntemler

(İzopropil Alkol, Etil Alkol, Poviodiniodür, Klorheksidin, Sodyum Hipoklorit)

Sağlıkta Dezenfeksiyon

Dezenfeksiyon ya hastalık sırasında ya da hastalık sonrasında uygulanır. Yalnız hastaya, onun dokundugu nesnelere, çamaşırına, tükürdüğüne, dışkısına değil, onu tedavi eden personele, ziyaret eden kişilere, yattığı odaya, eşyaya, duvarlara ve döşemeye de uygulanmalıdır. Kapalı yerlerin dezenfeksiyonu ya buharla (formol, sülfür anhidrit, klor) ya da püskürtülebilecek antiseptik eriyikle (Javel suyu, süblime, asit fenik vb.) yapılır. Eşyaların dezenfeksiyonu genellikle buharla ya da kuru ısıyla çalışan eütvlerle ya da dezenfektan gazlarla yapılır. Bildirilmesi zorunlu hastalıklarda (tularemi,besin zehirlenmeleri ve tetanos dışında)dezenfeksiyon zorunludur. Dezenfeksiyon

Tarımda Dezenfeksiyon

Tarımda ise, toprak dezenfeksiyonu bir tarım bitkisinde hastalık yapabilecek organizmaları yok etme amacına yöneliktir. Bu organizmalar hayvansal olabileceği gibi (böcekler,nematotlar) bitkisel de olabilir(mantarlar, yabancıl ot tohumları). Tam bir dezenfeksiyon için su buharı ya da çok yönlü etkiye sahip kimyasal maddeler kullanılır. Maliyeti çok yüksek olduğundan ancak bahçe tarımında uygulanır. Yalnız birkaç türü hedef alan ve genellikle ekim karıkları boyunca yapılan sınırlı dezenfeksiyon, daha ucuz koruma araçları kullanılarak duyarlı bitkilere ya da bazı asalakların önemli ölçüde çoğalması halinde uygulanır.

Kaynak:

• Doç. Dr. L. Onur Uyanık Asepsi, Antisepsi, Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon.
• http://www.megep.meb.gov.tr Sağlık Hizmetleri Sterilizasyon
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Dezenfeksiyon

The post Dezenfeksiyon Nedir? Dezenfeksiyon Yöntemleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Dezenfektanların etkisi; dezenfektanın yoğunluğuna, dezenfeksiyon solüsyonun ısısına, organizma ile temas ettiği süreye, organizmanın miktarı ve türüne, dezenfekte edilecek materyalin temizliğine bağlıdır. Dezenfeksiyonun başarıya ulaşması için;

• Dezenfekte edilecek objede materyal artığı bulunmamalıdır.
• Obje dezenfektan içine tam olarak batırılmalıdır.
• Dezenfektan maddenin hangi oranda kullanılacağı ve hangi obje için ne kadar süre gerektiği bilinmelidir.

Dezenfektanların Özellikleri

Dezenfeksiyon işleminde kullanılan dezenfektanlarda aranan özellikler şunlardır:

• Kısa sürede en dayanıklı mikroorganizmaları etkilemelidir.
• Çözücüde kolay erimelidir.
• Toksik etkisi canlı dokuya az, mikroorganizmalara çok olmalıdır.
• Dezenfekte edilen malzemenin yapısını bozmamalı, leke yapmamalıdır.
• Kokusu hoş olmalıdır.
• Ekonomik olmalıdır.
• Kolay temin edilebilmelidir.
• Düşük yoğunlukta yüksek etkili olmalıdır.
• Kullanımı kolay olmalıdır.
• Hem dezenfektan hem de antiseptik olarak kullanılabilmelidir.
• İrritan (tahriş edici) etkisi olmamalıdır.

Dezenfeksiyon Yöntemleri

Dezenfeksiyon işleminin çeşitli yapılış yöntemleri vardır. Aşağıda en çok kullanılan dezenfeksiyon yöntemleri ve dezenfektanlar sıralanmıştır.

1- Kimyasal dezenfektanlar ile dezenfeksiyon işleminde; klor, brom, iyot, ozon, fenol, alkol, sabun ve deterjanlar, hidrojen peroksit, çeşitli alkaliler ve asitler kullanılır.

2- Fiziksel yöntemler ile dezenfeksiyon, ısı ve ışık ile yapılır. Isı ile dezenfeksiyonda sıcak su, kaynatma yöntemi kullanılırken ışık ile dezenfeksiyonda ultraviyole ışığı en çok kullanılan yöntemlerdendir.

3- Mekanik yöntem olarak; ızgara, kum tutucu, çökeltme, biyolojik tasfiye işlemleri kullanılır.

4- Radyasyon yönteminde kobalt 60 gibi (radyoizotop ) maddelerden çıkan gama ışınları da su ve pis suların dezenfeksiyonunda kullanılır.

Dezenfeksiyon Çeşitleri

Dezenfeksiyonda kullanılan dezenfektanların etkisine göre gruplandırılır.

Yüksek düzey dezenfeksiyon: Yüksek ısıda bozulabilen malzemeler kimyasal solüsyonlarla dezenfekte edilir. En çok kullanılan dezenfektanlar guluteraldehit, formaldehit, hidrojen peroksittir.

Orta düzey dezenfeksiyon: Virüs ve bakteri sporlarını öldürmez. Alkoller, iyodoforlar, fenoller bu gruba girer.

Düşük düzey dezenfeksiyon: Vejetatif bakteriler, bazı mantar ve virüsleri etkileyen yöntemdir. Fenoller, amonyum bileşikleri ve iyodoforlar bu gruba girer.

Sık Kullanılan Dezenfektanlar

Alkoller: Plastik, lastik ve lateks malzemeler için kullanılır. Yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz.

İyot ve iyodoforlar: Kolay temin edilir fakat yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz. Antiseptik olarak da kullanılır.

Klor solüsyonları: Geniş yüzeylerin dezenfeksiyonunda kullanılır. Hepatit B ve AIDS virüslerinde etkili olup yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar.

Formaldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar fakat çok toksiktir.

Gluteraldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar, formaldehite göre daha az toksiktir.

The post Dezenfeksiyon Nedir? Ne İşe Yarar? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.