Dezenfeksiyon İçin Ne Önerilir?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, masalar, kapı kolları, kapı tokmakları, elektrik anahtarları, tezgâhlar, kulplar, telefonlar, klavyeler, tuvaletler, musluklar ve lavabolar gibi sık dokunulan yüzeylerin günlük dezenfeksiyonunu önermektedir. Dezenfeksiyondan önce kirli yüzeylerde deterjan veya sabun ve su kullanılması önerilir. Çamaşır suyu, alkol veya hidrojen peroksit içeren ürünler mikropları öldürmede en iyisidir. Çevre sağlığı uzmanları çamaşır suyu yerine, iç veya dış mekanlardaki bir yüzeyi kolayca dezenfekte etmek için bulaşık deterjanı gibi daha yumuşak sabunların kullanılmasını önermektedir. Sirke ve diğer doğal ürünler önerilmez. Evdeki biri hastalanır ve grip benzeri semptomlar gösterirse SARS-CoV-2’nin plastiklerde 16 saat boyunca hayatta kaldığı gösterildiği için evdeki nesneler düzenli olarak dezenfekte edilmelidir. Hangi temizlik solüsyonunu kullanılırsa kullanılsın, virüsleri ve diğer patojenleri öldürecek kadar uzun süre yüzeye temas etmesine izin verilmelidir. Gereken süre kimyasal maddeye bağlı olacaktır. Aynı anda farklı temizlik maddeleri kullanılmamalıdır. Bazı ev kimyasalları diğerleriyle karıştırılırsa tehlikeli ve zehirli gazlar oluşturabilir.

Sağlık görevlilerinin neden sabunu tercih ettiğini tam olarak anlamak için, koronavirüsün vücut dışında nasıl var olduğunu ve virüsün ortak yüzeylerde ne kadar süre kalacağı hakkında araştırmaların ne dediğini bilmek yardımcı olur.

Koronavirüsün Yayılma Şekli

İnsanların koronavirüs ile enfekte olmalarının birincil yolu kişiden kişiye bulaşmadır. Sarılma, el sıkışma veya kalabalık bir kamusal alanda bulunma şeklindeki bir yakın temas, enfekte olmuş bireylerin genel olarak hapşırması veya öksürmesi ile çıkan damlacıklar yoluyla hastalık kolayca yayılır. Solunum damlacıkları ağır olduğu için genellikle kolayca yere düşer. Nereye indiklerine bağlı olarak virüsler burun veya ağza taşıyan el ile dokunulmadan önce enfeksiyona yol açan bir yüzey üzerinde kalabilirler. Tüm virüsler, bir viral zarf olarak bilinen yağ bazlı bir kılıf içerebilen lipitler ve proteinler topluluğu içinde paketlenmiş genetik kod parçalarıdır. Zarflı bir virüsün yok edilmesi, bir yüzeyde aylarca sürebilen mideyi ve bağırsakları bozan norovirüs gibi zarfsız virüslerden daha az çaba gerektirir. Zarflı virüsler tipik olarak vücut ya da hücre dışında sadece birkaç günlüğüne hayatta kalır ve öldürülmesi en kolay olanlar arasında kabul edilir çünkü kırılgan dış kısımları bozulduğunda kendileri de bozulmaya başlarlar. Yine de her zarflı virüs farklıdır ve dünyadaki bilim insanları, yeni koronavirüsün resmi adı olan SARS-CoV-2’yi nasıl biriktiğini anlamak için yoğun bir şekilde araştırmaktadır. Yüzeylerde SARS-CoV-2’nin karton üzerinde 24 saat, paslanmaz çelikte iki gün ve polipropilen adı verilen sert bir plastikte üç gün kaldığı bulunmuştur. Virüs, bakterileri ve virüsleri doğal olarak parçalayan bir malzeme olan bakır üzerinde dört saat boyunca tespit edilebilir.

ABD’de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, yüzeylerin virüslerin bulaştığı birincil yol olarak düşünülmediğini vurgulasa da, kalabalıktan kaçınmak için çevrimiçi ürün siparişi veren kişiler kontamine olmuş (kirlenmiş, bulaşmış) bir karton veya paketle makul bir şekilde temas edebilir. Uzmanlar günlük yüzeylerle ilgili çok fazla spekülasyon yapmak istemese de genel tavsiye eşyaların ve ellerin dikkatli bir şekilde yıkanmasıdır. Ancak çalışmaların sınırlamaları vardır. Ekipler virüsü yüksek kontrollü bir laboratuar ortamında incelemiştir. Merdiven korkuluğu veya otobüs direği gibi yaygın olarak temas edilen alanlar daha yüksek miktarda virüs içerecek ve enfeksiyon için daha büyük bir risk oluşturacaktır. Çevresel koşullar, virüsün ne kadar kalabileceğini de etkileyebilir. Örneğin, nemin solunum damlacıklarının havada dolaşmasını zorlaştırdığı düşünülür ve ultraviyole ışığın virüsleri bozduğu bilinmektedir. Çalışmalar ayrıca yeni koronavirüsün aerosoller (havadaki küçük partiküller) olarak üç saate kadar kalabileceğini bulmuştur fakat daha büyük solunum damlacıklarının bulaşıcı olma olasılığının daha yüksek olduğunu açıklanmıştır.

Ahşap ve Gıda Üzerindeki Koronavirüsler

Çalışmalar giyim veya eşya gibi öğeleri içermese de yeni koronavirüsün gıda yoluyla bulaşabileceğine dair bir kanıt yoktur. İnfluenza (grip) virüsleri üzerinde yapılan çalışmalarda, giysi ve ahşap gibi gözenekli maddelerin virüsü dört saatten fazla bulundurmadığı görülmüştür çünkü bu maddeler nemi virüsten uzaklaştırır ve bozulmasına neden olur. Neye dokunulursa dokunulsun sabun ve su, herhangi bir enfeksiyona yol açmadan önce koronavirüsü ellerden çıkarmanın en iyi yoludur. Koronavirüs cilde nüfuz etmez çünkü derinin en dış tabakası hafif asidiktir, bu da çoğu patojenin vücuda girmesini önler. Sabun etkili bir şekilde çalışır çünkü kimyası koronavirüsün dış zarfını açar ve bozulmasına neden olur. Bu sabun molekülleri daha sonra suda yıkanmış küçük virüs parçalarını hapseder. El dezenfektanları bir virüste bulunan proteinleri parçalayarak benzer şekilde çalışır. Uzmanlar, musluk suyunun da endişe kaynağı olmadığını çünkü herhangi bir kontaminasyonun atık su yoluyla gelmesi gerektiğini söylemektedir. Koronavirüs dışkıda bulunmasına rağmen, ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerine göre virüs henüz atık suda tespit edilmemiştir. Şu anda ihtiyacımız olan son şey insanların musluk suyu içmekten ya da ellerini yıkamaktan korkmalarıdır.

Çamaşır Suyu Ne Şekilde Kullanılmalı?

Çamaşır suyu, bakterilere, mantarlara ve koronavirüsler dahil birçok virüse karşı etkili bir dezenfektan yapmak için soğuk suyla seyreltilebilir. Genellikle 3,8 litre (1 galon) soğuk su için dörtte bir bardak ağartıcı kullanılabilir fakat kullanılan ağartıcının etiketindeki talimatların izlediğinizden de emin olunmalıdır. Gerektiği gibi seyreltilmiş çamaşır suyu çözeltisi hazırlandıktan sonra dezenfekte etme yeteneği zamanla azaldığı için 24 saat içinde kullanılmalıdır. Plastik oyuncaklar gibi gözenekli olmayan ürünler 30 saniye boyunca seyreltik çamaşır suyuna daldırılabilir. Çamaşır suyu ile zarar görmeyecek ev yüzeyleri 10 dakika veya daha fazla maruz kalmalıdır. Çamaşır suyu çözeltileri el yıkama ve / veya el dezenfektanı yerine kullanılmamalıdır.

Alkol Virüsler Üzerinde Etkili midir?

Farklı formdaki alkoller birçok patojeni öldürmek için etkili olabilir. Alkol suyla (veya el dezenfektanı yapmak için aloe vera ile) seyreltilebilir ancak koronavirüsleri öldürmek için yaklaşık % 70’lik bir alkol konsantrasyonu olduğundan emin olmak gerekir. Birçok el dezenfektanı yaklaşık % 60 alkol konsantrasyonuna sahiptir ve Lysol yaklaşık % 80 içerir, bunların hepsi koronavirüslere karşı etkilidir. Virüsleri öldüreceklerinden emin olmak için yüzeylerde % 70 alkol çözeltileri 30 saniye boyunca (cep telefonları da dahil olmak üzere) bırakılmalıdır ancak garantiyi geçersiz kılmadığından emin olmak için telefon üreticisinin tavsiyelerine bakılmalıdır. Saf (%100) alkol bu amaç için çok hızlı buharlaşır. Buharlaşmayı önlemek için %70 alkol içeren kaplar kapalı tutulmalıdır. Su ile %70 alkol çözeltisi eller için çok sert olacaktır ve eller için kullanılmamalıdır.

Hidrojen Peroksit Kullanılabilir mi?

Hidrojen peroksit tipik olarak yaklaşık %3’lük konsantrasyonlarda satılmaktadır. Yüzeydeki koronavirüslere karşı etkili kullanım için olduğu gibi kullanılabilir veya %0,5 konsantrasyona kadar seyreltilebilir. Silmeden önce yüzeylerde bir dakika bırakılmalıdır.

Sirke Koronavirüsü Öldürür mü?

Koronavirüslerle savaşmak için sirke, çay ağacı yağı ve diğer doğal ürünler önerilmez. İnfluenza (grip) virüsü üzerine yapılan bir araştırma %10’luk bir malt (arpa) sirkesi çözeltisi ile temizlemenin etkili olduğunu, birkaç başka çalışma da sirkenin virüslerin veya diğer mikropların önemli bir kısmını öldürebildiğini bulmuştur. Çay ağacı yağı uçuğa neden olan virüsü kontrol etmeye yardımcı olsa da koronavirüsleri öldürebileceğine dair bir kanıt yoktur.

The post Koronavirüs’e Karşı Korunmada Bilmeniz Gerekenler appeared first on TechWorm.

Dezenfeksiyon sterilizasyon demek değildir. Sterilizasyon cansız ortamdaki patojen olan ya da olmayan tüm mikroorganizmaların yok edilmesidir. Sağlıklı olduğu halde mikrop taşıyanların çokluğu ve bulaşıcı hastalıkların belirsiz biçimlerinin sıklığı nedeniyle dezenfeksiyonun etkisi kısıtlıdır. Dezenfeksiyon özellikle dolaysız ve büyük bulaşmaları sınırlar.

Dezenfektanların etki biçimi, ışık, ateş ve kostikler (sönmemiş kireç) gibi fiziksel ya da mekaniktir. Ancak yaygın dezenfektanlar, kimyasal maddelerdir. Bunlar üç değişik biçimde kullanılabilir.

Dezenfektanlar genel olarak kuvvetli zehirlerdir; bu yüzden ancak belirli koşullarda uygulanır. Dezenfekte edilen ürünler; doğrudan insan tarafından tüketilecek ya da kullanılacaksa dezenfektan artıklarının denetlenmesi gerekir.

Dezenfektan çok düşük konsantrasyonlarda vücut yüzeyine uygulandığı zaman ANTİSEPTİK ismini alır. Antiseptiklerle canlı dokulardan mikroorganizmaların uzaklaştırılması işlemine ise ANTİSEPSİ denir.

Dezenfeksiyon Yöntemleri Nelerdir?

Fiziksel ya da kimyasal maddelerle yüksek düzeyde dezenfeksiyon, (YDD) bazı bakteriyel endosporlar dışında tüm mikroorganizmaları ortadan kaldırır.

1-Fiziksel Yöntemler

• Isı ile Dezenfeksiyon (Alevle Yakma, Kaynatma)
• Işın ile Dezenfeksiyon (UV)

2-Kimyasal Yöntemler

(İzopropil Alkol, Etil Alkol, Poviodiniodür, Klorheksidin, Sodyum Hipoklorit)

Sağlıkta Dezenfeksiyon

Dezenfeksiyon ya hastalık sırasında ya da hastalık sonrasında uygulanır. Yalnız hastaya, onun dokundugu nesnelere, çamaşırına, tükürdüğüne, dışkısına değil, onu tedavi eden personele, ziyaret eden kişilere, yattığı odaya, eşyaya, duvarlara ve döşemeye de uygulanmalıdır. Kapalı yerlerin dezenfeksiyonu ya buharla (formol, sülfür anhidrit, klor) ya da püskürtülebilecek antiseptik eriyikle (Javel suyu, süblime, asit fenik vb.) yapılır. Eşyaların dezenfeksiyonu genellikle buharla ya da kuru ısıyla çalışan eütvlerle ya da dezenfektan gazlarla yapılır. Bildirilmesi zorunlu hastalıklarda (tularemi,besin zehirlenmeleri ve tetanos dışında)dezenfeksiyon zorunludur. Dezenfeksiyon

Tarımda Dezenfeksiyon

Tarımda ise, toprak dezenfeksiyonu bir tarım bitkisinde hastalık yapabilecek organizmaları yok etme amacına yöneliktir. Bu organizmalar hayvansal olabileceği gibi (böcekler,nematotlar) bitkisel de olabilir(mantarlar, yabancıl ot tohumları). Tam bir dezenfeksiyon için su buharı ya da çok yönlü etkiye sahip kimyasal maddeler kullanılır. Maliyeti çok yüksek olduğundan ancak bahçe tarımında uygulanır. Yalnız birkaç türü hedef alan ve genellikle ekim karıkları boyunca yapılan sınırlı dezenfeksiyon, daha ucuz koruma araçları kullanılarak duyarlı bitkilere ya da bazı asalakların önemli ölçüde çoğalması halinde uygulanır.

Kaynak:

• Doç. Dr. L. Onur Uyanık Asepsi, Antisepsi, Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon.
• http://www.megep.meb.gov.tr Sağlık Hizmetleri Sterilizasyon
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Dezenfeksiyon

The post Dezenfeksiyon Nedir? Dezenfeksiyon Yöntemleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

İstenilen özellikte etki gösterebilmeleri için dezenfektanların karıştırılarak birlikte kullanılması gerekir. Aralarında fiziksel, kimyasal ve farmakolojik geçimsizlik bulunmayan dezenfektan maddeler karışım halinde kullanılarak istenilen etki elde edilir.

Dezenfektanlar, uygun konsantrasyona sahip olmalıdır. Yoğun konsantrasyondaki dezenfektanlar; kısa sürede gereken reaksiyonu göstermez; aletler üzerinde aşındırıcı etkiye neden olur ve içme suyu kaynaklarına karışarak çevreye toksik etki yapar. Düşük konsantrasyonlardaki dezenfektanların, yüksek seviyede antimikrobiyal etki sağlamaları için kullanım talimatına uyulmalıdır.

Dezenfektanlar; mikroorganizmaları etkileme derecelerine, etki mekanizmalarına, kimyasal yapılarına ve kullanım alanlarına göre sınıflandırılır.

Mikroorganizmaları Etkileme Derecelerine Göre Dezenfektanlar

Diğer koşullar sabit kaldığında, mikroorganizmaların sayısı ne kadar fazla ise dezenfektan maddenin etki etmesi o kadar uzun zaman alır. Dezenfektanların etkinliğini bozan faktörleri değerlendirirken mikroorganizmaların lokalizasyonları da dikkate alınır. Makas gibi eklem yerleri olan aletlerin dezenfeksiyonu düz yüzeyli aletlere göre daha zordur. Bu nedenle çoğul parçalı tıbbi aletler ayrıştırılmalı, dezenfektan solüsyonun aletin bütün parçalarına penetre olması ve aletlerin tüm yüzeylerinin dezenfektanla temas etmesi sağlanmalıdır.

Dezenfektanların mikroorganizmaları etkileme dereceleri aşağıda anlatılmıştır.

Yüksek düzey dezenfeksiyon; sporosit özelliği olan kimyasallar ile sterilizasyon için gerekenden (3 saat ve üzeri) daha kısa sürede (10-20 dakika) uygulanan dezenfeksiyon şeklidir. Çok dirençli bir kısım bakteri sporları dışında tüm mikroorganizmaları inaktive eder.

Orta düzey dezenfeksiyon; bakteri sporlarına etki göstermeyen, fakat mikobakteri, zarfsız virüs ve diğer mikroorganizmalara etkili olan dezenfeksiyon seviyesidir.

Düşük seviye dezenfeksiyon; bakteri sporu, mikobakteri ve zarfsız virüslere etkisiz olan ancak bir kısım vejatatif mikroorganizmaları etkileyebilen dezenfeksiyon seviyesidir.

The post Dezenfeksiyon/Dezenfektan Nedir? appeared first on TechWorm.

Dezenfektanların etkisi; dezenfektanın yoğunluğuna, dezenfeksiyon solüsyonun ısısına, organizma ile temas ettiği süreye, organizmanın miktarı ve türüne, dezenfekte edilecek materyalin temizliğine bağlıdır. Dezenfeksiyonun başarıya ulaşması için;

• Dezenfekte edilecek objede materyal artığı bulunmamalıdır.
• Obje dezenfektan içine tam olarak batırılmalıdır.
• Dezenfektan maddenin hangi oranda kullanılacağı ve hangi obje için ne kadar süre gerektiği bilinmelidir.

Dezenfektanların Özellikleri

Dezenfeksiyon işleminde kullanılan dezenfektanlarda aranan özellikler şunlardır:

• Kısa sürede en dayanıklı mikroorganizmaları etkilemelidir.
• Çözücüde kolay erimelidir.
• Toksik etkisi canlı dokuya az, mikroorganizmalara çok olmalıdır.
• Dezenfekte edilen malzemenin yapısını bozmamalı, leke yapmamalıdır.
• Kokusu hoş olmalıdır.
• Ekonomik olmalıdır.
• Kolay temin edilebilmelidir.
• Düşük yoğunlukta yüksek etkili olmalıdır.
• Kullanımı kolay olmalıdır.
• Hem dezenfektan hem de antiseptik olarak kullanılabilmelidir.
• İrritan (tahriş edici) etkisi olmamalıdır.

Dezenfeksiyon Yöntemleri

Dezenfeksiyon işleminin çeşitli yapılış yöntemleri vardır. Aşağıda en çok kullanılan dezenfeksiyon yöntemleri ve dezenfektanlar sıralanmıştır.

1- Kimyasal dezenfektanlar ile dezenfeksiyon işleminde; klor, brom, iyot, ozon, fenol, alkol, sabun ve deterjanlar, hidrojen peroksit, çeşitli alkaliler ve asitler kullanılır.

2- Fiziksel yöntemler ile dezenfeksiyon, ısı ve ışık ile yapılır. Isı ile dezenfeksiyonda sıcak su, kaynatma yöntemi kullanılırken ışık ile dezenfeksiyonda ultraviyole ışığı en çok kullanılan yöntemlerdendir.

3- Mekanik yöntem olarak; ızgara, kum tutucu, çökeltme, biyolojik tasfiye işlemleri kullanılır.

4- Radyasyon yönteminde kobalt 60 gibi (radyoizotop ) maddelerden çıkan gama ışınları da su ve pis suların dezenfeksiyonunda kullanılır.

Dezenfeksiyon Çeşitleri

Dezenfeksiyonda kullanılan dezenfektanların etkisine göre gruplandırılır.

Yüksek düzey dezenfeksiyon: Yüksek ısıda bozulabilen malzemeler kimyasal solüsyonlarla dezenfekte edilir. En çok kullanılan dezenfektanlar guluteraldehit, formaldehit, hidrojen peroksittir.

Orta düzey dezenfeksiyon: Virüs ve bakteri sporlarını öldürmez. Alkoller, iyodoforlar, fenoller bu gruba girer.

Düşük düzey dezenfeksiyon: Vejetatif bakteriler, bazı mantar ve virüsleri etkileyen yöntemdir. Fenoller, amonyum bileşikleri ve iyodoforlar bu gruba girer.

Sık Kullanılan Dezenfektanlar

Alkoller: Plastik, lastik ve lateks malzemeler için kullanılır. Yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz.

İyot ve iyodoforlar: Kolay temin edilir fakat yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz. Antiseptik olarak da kullanılır.

Klor solüsyonları: Geniş yüzeylerin dezenfeksiyonunda kullanılır. Hepatit B ve AIDS virüslerinde etkili olup yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar.

Formaldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar fakat çok toksiktir.

Gluteraldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar, formaldehite göre daha az toksiktir.

The post Dezenfeksiyon Nedir? Ne İşe Yarar? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.