DNS’in Tarihçesi

Bilgisayar ağları üzerindeki isimlendirme sorunu ilk olarak internetin atası sayılan ArpaNet zamanında ortaya çıkmıştır. 1970’lerde ArpaNet günümüz ağları ile karşılaştırılamayacak kadar küçük durumdaydı ve yalnızca birkaç yüz ile ifade edilebilen sisteme hizmet veriyordu. Bu tarihlerde isimlendirme için tek noktada tutulan bir dosyanın bulunması ve diğer tüm sistemlerin bu dosyayı belli aralıklarla kendi taraflarında güncellemesi, isimlendirme sorununu çözmüştü.

Adres-isim tanımlamalarını içeren HOSTS.TXT dosyası SRI tarafından SRI-NIC (Stanford Research Institute – Network Information Center) adında bir bilgisayar üzerinde tutulmaktaydı. Bu dosya, her adrese bir isim karşılık gelecek şekilde düzenlenmişti. ArpaNet üzerindeki yeni isim tanımlamaları ve değişiklikleri SRI’ya gönderilen e-postalar aracılığı ile yapılıyor ve HOSTS.TXT’in kopyası File Transfer Protocol ile alınıyordu. Arpanet üzerinde TCP/IP kullanımına paralel olarak ortaya çıkan bağlantı patlaması, isim çözümü için birçok sunucuda ve her bilgisayara özgün bir isim atanmasında problemler yaşanmaktaydı. Ayrıca yalnızca isim çözümlenmesi için oldukça yüksek miktarda bant genişliği harcanmaktaydı. Buna rağmen kullanılan isim veri tabanlarının uyumlu olması her zaman sağlanamamaktaydı. Bu durumun ortaya çıkmasından sonra ArpaNet daha ölçeklenebilir bir isim çözümleme yapısı için araştırmalara başladı. Paul Mockapetris bu işle görevlendirildi. Mockapetris 1984 yılında Domain Name System (DNS)’i tanımlayan RFC 882 ve RFC 883’ü yayınladı. Bunlar daha sonra hâlen geçerli olan RFC 1034 ve RFC 1035 tarafından güncellendiler.

DNS’nin Yapısı DNS sistemi, isim sunucuları ve çözümleyicilerinden oluşur. İsim sunucuları olarak düzenlenen bilgisayarlar, bilgisayar (host) isimlerine karşılık gelen IP adresi bilgilerini tutar. Çözümleyiciler ise DNS istemcilerdir. DNS istemcilerde, DNS sunucu ya da sunucuların adresleri bulunur. Bir DNS istemci bir bilgisayarın ismine karşılık IP adresini bulmak istediği zaman isim sunucuya başvurur. İsim sunucu, yani DNS sunucu da eğer kendi veri tabanında öyle bir isim varsa, bu isme karşılık gelen IP adresini istemciye gönderir. DNS veri tabanına kayıtların elle tek tek girilmesi gerekir. İnternet adresleri ilk önce ülkelere göre ayrılır. Adreslerin sonundaki tr, de, uk gibi ifadeler adresin bulunduğu ülkeyi gösterir. Örneğin tr Türkiye’yi, de Almanya’yı, uk İngiltere’yi gösterir. ABD adresleri için bir ülke takısı kullanılmaz çünkü DNS ve benzeri uygulamaları oluşturan ülke ABD’dir. Öte yandan, ABD’ye özel kuruluşlar için us uzantısı oluşturulmuştur. İnternet adresleri ülkelere ayrıldıktan sonra com, edu, gov gibi daha alt bölümlere ayrılır. Bu ifadeler DNS’te üst düzey (top-level) domainlere karşılık gelir. Üst düzey domainler aşağıdaki gibidir.

Resolving (Çözümleme) – Aranılan bir kaydı bulma işlemi: Çözümleme yapan yazılımlar iki çeşit işlem yapar; öz yineli çözümleme ve öz yineli olmayan çözümleme. Sorgularda gönderilen RD (recursion required – özyineli gerekli) bitlerine göre sorgunun türü belirlenir. Öz yineli olmayan sorgulara cevap veren sunucular cevap olarak ardışık isim sunucuları verir. Sonuç olarak yapılan bir sorgu öz yineli değil ise http://meb.gov.tr için doğrudan 212.174.189.120 IP’si ya da “makine bulunamadı” cevabı verilebilir. Fakat öz yineli bir sorguda cevabı bulmak için başka bir isim sunucusunun IP’sini verebilir.

Authoritive Nameserving (Yetkili İsim Sunumu): Bir alan hakkında bilgi bulunduran sunucudur. Mesela mtegm.meb.gov.tr alanının MX (Mail eXchanger), NS (Name Server), A (Address)(Bunlar – Resource Record – Özkaynak Kaydı olarak bilinir) kayıtlarının tutulduğu isim sunucusudur.

İsim Çözümleme Sırası DNS protokolünün kullanımının yaygınlaşması, hosts dosyasının kullanımını tamamıyla sona erdirdi denilemez. İsim çözümlemesi Windows Sistemlerde aşağıdaki sıra ile yapılır.

• Bilgisayar, erişilmek istenen ismin kendi ismi olup olmadığını kontrol eder.
• Hosts dosyası kontrol edilir. C:\\windows\system32\drivers\etc altında bulunur.
• DNS’e sorgu gönderilir. DNS Client servisinin çalışır durumda olması gerekir.
• NETBIOS ile sorgu yapılır.

Host dosyanıza herhangi bir IP yazıp karşısına bir isim girdiğinizde ve o isme erişmeye çalıştığınızda; bilgisayarınız, doğruluğuna bakmadan karşılık gelen IP’ye erişmeye çalışacaktır.

DNS Nasıl Çalışır?

İnternet üzerinde DNS’nin nasıl çalıştığına şekildeki gibi bir örnek verebiliriz. Bilgisayarımızda web yarayıcısına www.meb.gov.tr yazdığımız zaman neler olduğuna bir bakalım. Özetlersek isim çözümleme işlemi aşağıdaki şekilde gerçekleşir.

1- Bilgisayarınız erişmek istediğiniz adresin IP’sini network ayarlarında girilmiş olan DNS sunucunuza sorar.

2- DNS sunucunuz dünya üzerinde 13 tane bulunan Kök İsim Sunulara (Root Name Server ) erişmek istediğiniz adresi sorar. Root DNS sunucuların IP adresleri DNS rolü yüklü olan Windows serverlarda c:\windows\system32\dns\cache.dns dosyası içinde yazar.

3- Root DNS Server kendi database’i içinden .tr domaininin IP adresini bulur ve buraya yönlendirir.

4- DNS sunucunuz .tr domain adresinin kayıtlı olduğu IP adresine sorgu gönderir.

5- .tr DNS sunucusu da kendi kayıtlarından .gov.tr DNS sunucusunun IP’sini yanıt verir.

6- .gov.tr DNS sunucu meb.gov.tr DNS sunucunun IP adresini gönderir.

7- Son olarak meb.gov.tr domainin tutulduğu DNS sunucusuna www.meb.gov.tr hangi IP’de sorgusu gönderilir.

8- www.meb.gov.tr IP’si DNS sunucunuza gönderilir.

9- DNS sunucunuz IP’yi size bildirir.

Artık bilgisayarınız www.meb.gov.tr için gitmesi gerektiği IP’yi biliyor. İnternet tarayıcınızın adres satırına örnekteki IP’yi yazdığınızda www.meb.gov.tr’ye eriştiğini göreceksiniz. DNS isim çözümlemesi internet üzerinde bu hiyerarşik düzende gerçekleşir.

Kaynak: Megep

The post DNS Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır? appeared first on TechWorm.

DNS Domain Name System’in kısaltılmış şeklidir. Türkçe karşılığı ise Alan İsimlendirme Sistemi olarak bilinir.  DNS, 256 karaktere kadar büyüyebilen host isimlerini IP’ye çevirmek için kullanılan bir sistemdir. Host ismi,tümüyle tanımlanmış isim (full qualified name) olarak da bilinir ve hem bilgisayarın ismini hem de bilgisayarın bulunduğu Internet domainini gösterir. Örneğin https://www.tech-worm.com ismi. Bu isimde“www.tech-worm.com” ifadesi internet domainini belirtir. DNS , verilen bir makina adının IP adresini çözerek makinaların Internet üzerinde host isimleri ile haberleşmelerine olanak tanır.

DNS Ne İşe Yarar?

DNS, kolay anlaşılabilir ve kullanılabilir makine ve alan isimleri ile makine IP adresleri arasında çift taraflı dönüşümü sağlar. IP adreslerinin gündelik hayatta kullanımı ve hatırlanması pek pratik olmadığı için domain isimlendirme sistemi kullanılır. Ana amacı, ağ uzerinden gelen alan adı veya IPnumarası ile ilgili sorgulamalara yanıt vermektir. Bu amaç için cok yaygın olarak “Berkeley Internet Name Domain (BIND)” yazılımı kullanılmaktadır. Siz bir siteye erişmek istediğinizde, DNS sayesinde hangi site nerde , hangi IP hangi bilgisayara ait olduğu belirlenir, ve istediğiniz yere erişirsiniz.

DNS Neden Değiştirilir?

DNS (Domain Name System) sunucuları, internet adreslerinin IP adreslerinin karşılığını kayıtlı tutmaktadır. Katılımcı kuruluşların her birine atanmış alan adları çeşitli bilgileri ilişkilendirir. En belirgin olarak, insanlar tarafından kolayca ezberlenebilen alan adlarını, dünya çapında bilgisayar servisleri ve cihazlar için gerekli sayısal IP adreslerine çevirirler. DNS, çoğu internet servisinin işlevselliği için temel bir bileşendir, çünkü internetin temel yönetici servisidir.

Kısaca Olay Şudur: Bir kişi bilgisayarından herhangi bir internet sitesine örneğin www.tech-worm.com adresine gitmek istediğinde tarayıcıya bu adresi yazıp enter yaptığında bilgisayarında tanımlı olan DNS sunucusuna (Telekom, Google, Open) giderek bu adresin karşılığı olan IP adresi ile eşleştirilir. DNS Sunucusu doğruladığı adresi  (www.tech-worm.com) karşılığı olan IP adresine (5.135.552.95) yönlendirir. Böylece web sitesine erişim sağlanır.

Eğer bir sunucu web sitesini yasakladıysa (örneğin ülkemizde herhangi bir web sitesini yasaklama yetkisi telekomda) bu tanımlama Telekom DNS Sunucuları ile gerçekleştirilir. Telekomun DNS sunucusu gelen istekleri reddederek ekranda o sitenin erişiminin yasak olduğuna dair bir bilgi mesajı iletir. Ancak siz Telekom değilde farklı bir DNS Sunucu adresi yazdığınızda bu siteye erişebilirsiniz. Yani kısaca yasaklanmış bir web sitesini erişmek içinde kullanılabiliyor. Dünya üzerinde onlarca DNS sunucusu mevcut. Bilinen DNS Sunucularını kullanmakta herhangi bir problem yok.

Alan Adı Sistemi DNS (Domain Name System) her alan için yetkili ad sunucuları atayarak alan adlarını atama ve bu adların IP adreslerine haritalanması sorumluluğunu verir.

DNS Nasıl Değiştirilir?

Denetim Masası >>> Ağ ve Internet >>> Ağ ve Paylaşım Merkezi >>> Bağdaştırıcı Ayarlarını Değiştir >>> Yerel Ağ Bağlantısı (Mavi Yanan Aşağıdaki Gibi) >>> Çift Klik >>>  Özellikler >>> İnternet Protokol Sürüm 4 (TCP/IPv4)

Performans ve güvenlik açısından, sunucularda sadece kullanıcının IP adresi, İnternet Servis Sağlayıcısı, ve konum bilgisi tutulmaktadır. Kayıtlarda kullanıcının IP adresi 24 saat sonra silinmektedir. Google’ın gizlilik politikasına göre, “Belirli bir hizmetteki kişisel bilgileri, diğer Google hizmetlerindeki bilgilerle (kişisel bilgileriniz de dahil) birleştirebiliriz.” denilmektedir ancak burada DNS hizmetine değinilmemiştir.

DNS hizmetinin gizlilik sayfasında, DNS’deki bilginin “kişisel bilgiler” ile “ilişkilendirilmediğini veya birleştirilmediğini” belirtmektedir. Kalan soru, sıradan ama kalıcı izleme kimliğinin “kişisel bilgi” sayılıp sayılmamasıdır.

The post DNS Nedir? DNS Ne İşe Yarar? appeared first on TechWorm.