İsrail-Filistin sorunu, 20. yüzyılın başlarında başladı. O dönemde Filistin toprakları Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliği altındaydı. Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın yenilmesiyle birlikte bu topraklar İngiltere’nin mandası altına girdi. İngiltere, Filistin’de hem Yahudilere hem de Araplara bir devlet vaat etti ancak bu vaadi yerine getiremedi. 1920’lerden itibaren Filistin’e Yahudi göçü arttı. Yahudiler, tarihi ve dini bağları olduğunu iddia ettikleri bu topraklarda bir yurt kurmak istiyorlardı. Araplar ise, Filistin’in bölünmesine karşı çıkıyorlardı.

1947 yılında Birleşmiş Milletler, Filistin’i ayrı bir Yahudi devleti ve Arap devleti olarak ikiye bölen bir bölünme planı önerdi. Bu plana göre Kudüs, uluslararası bir statüye sahip olacaktı. Ancak bu plan hem Yahudiler hem de Araplar tarafından kabul görmedi. 1948 yılında İngiltere’nin Filistin’den çekilmesiyle birlikte Yahudiler, İsrail Devleti’ni ilan ettiler. Bu ilan, Arap ülkelerinin tepkisini çekti ve İsrail ile Arap ülkeleri arasında bir savaş başladı. Savaş, ertesi yılın sonunda ateşkesle son bulsa bile İsrail, bölgenin büyük bir kısmını kontrol etmeye başlamıştı.

İsrail’in kuruluşuyla Avrupa’dan ve diğer Yahudi nüfusun yoğunlaştığı bölgelerden bu yeni devlete Yahudi göçü yaşandı. Bu göç dalgası, bölgedeki demografik yapıyı temelinden sarstı ve İsrail’in kuruluşundan beri devam eden karmaşık siyasi ve etnik dinamikleri beraberinde getirmiş oldu. Yahudiler arasında Filistin’e göç etme süreci, “Aliyah” adı verilen göç dalgalarıyla tanımlanıyor.

1970’lerden itibaren bazı Arap ülkeleri ve uluslararası toplum, İsrail-Filistin sorununu çözmek için girişimlerde bulundular. 1978 yılında imzalanan Camp David Anlaşması ile Mısır, İsrail’i tanıdı ve Sina Yarımadası’nı geri aldı. 1993 yılında imzalanan Oslo Anlaşması ile İsrail ve FKÖ arasında karşılıklı tanınma sağlandı ve Filistin Özerk Yönetimi kuruldu. 1994 yılında ise Ürdün ile barış anlaşması imzalandı.

Ancak bu anlaşmalar, bölgedeki sorunları tamamen çözemedi. İsrail’in Batı Şeria’da devam eden Yahudi yerleşim faaliyetleri, Filistinlilerin tepkisini çekti. Ayrıca Kudüs’ün statüsü de tartışmalara neden oldu. Kudüs, hem Yahudiler hem de Müslümanlar için kutsal sayılan bir şehir. Yahudiler, Kudüs’ü başkent olarak ilan ettiler. Filistinliler ise, Doğu Kudüs’ü başkent olarak istiyorlar. Ancak İsrail, Kudüs’ün bölünmez bir bütün olduğunu savunuyor.

2000 yılında, İsrail Başbakanı Ariel Şaron’un Mescid-i Aksa’ya ziyareti, Filistinlilerin büyük öfkesine neden oldu. Bu ziyaret, İkinci İntifada olarak bilinen Filistin ayaklanmasının başlangıcı oldu. Bu ayaklanma, 2005 yılına kadar sürdü ve binlerce kişinin ölümüne yol açtı.

2006 yılında, Gazze Şeridi’nde yapılan seçimleri Hamas kazandı. Hamas, İsrail’i tanımayan ve silahlı mücadeleyi savunan bir örgüt. Hamas’ın seçim zaferi, Filistin içinde de bölünmeye neden oldu. 2007 yılında, Hamas, Gazze Şeridi’ni kontrol altına aldı ve Filistin Özerk Yönetimi’nin elinde sadece Batı Şeria kaldı.

Hamas ile İsrail arasında sık sık çatışmalar yaşandı. Hamas, İsrail’e roket saldırıları düzenledi. İsrail de Gazze’ye hava saldırıları ve kara operasyonları yaptı. Bu çatışmalar, 2008-2009, 2012 ve 2014 yıllarında büyük savaşlara dönüştü. Bu savaşlarda binlerce Filistinli ve yüzlerce İsrailli hayatını kaybetti.

2021 yılında ise, Ramazan ayında Mescid-i Aksa’ya baskın düzenleyen İsrail polisi ve Doğu Kudüs’teki Şeyh Cerrah mahallesinde Filistinli ailelerin evlerinden zorla çıkarılması planı, yeni bir şiddet dalgasını tetikledi. Hamas, İsrail’e roket saldırısı başlattı. İsrail de Gazze’ye hava saldırısı düzenledi. Çatışmalarda şu ana kadar 300’den fazla Filistinli ve 10’dan fazla İsrailli hayatını kaybetti.

Çözüm Yolları

İsrail-Filistin sorununun çözümü için uluslararası toplumun önerdiği en yaygın formül, iki devletli çözümdür. Bu formüle göre, 1967 sınırlarına dayalı olarak bir İsrail devleti ve bir Filistin devleti kurulacak ve Kudüs iki taraf arasında paylaşılacaktır. Bu formül, BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve Arap Barış Girişimi’ne de uygunluk göstermektedir.

Ancak bu formülün uygulanması için pek çok engel bulunmaktadır. Bunların başında, İsrail’in Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimleri gelmektedir. Bu yerleşimler, uluslararası hukuka göre yasadışıdır ve Filistin topraklarını parçalamaktadır. İsrail ise bu yerleşimleri güvenlik gerekçesiyle savunmaktadır.

Bir diğer engel ise, Filistin tarafının bölünmüş olmasıdır. Gazze Şeridi’ni kontrol eden Hamas ile Batı Şeria’yı yöneten Filistin Özerk Yönetimi arasında uzlaşı sağlanamamıştır. Hamas, İsrail’i tanımamakta ve silahlı mücadeleye devam etmektedir. Filistin Özerk Yönetimi ise barış görüşmelerine açık olduğunu belirtmektedir.

Bir başka engel de Kudüs’ün statüsüdür. Kudüs, hem Yahudiler hem de Müslümanlar için kutsal sayılan bir şehirdir. Yahudiler, Kudüs’ü başkent olarak ilan etmişlerdir. Filistinliler ise, Doğu Kudüs’ü başkent olarak istemektedirler. Ancak İsrail, Kudüs’ün bölünmez bir bütün olduğunu savunmaktadır. Bu nedenle, Kudüs’ün nasıl paylaşılacağı veya uluslararası bir statüye sahip olup olmayacağı konusunda bir anlaşma sağlanamamıştır.

İki devletli çözümün yanı sıra, başka çözüm yolları da önerilmektedir. Bunlardan biri, tek devletli çözümdür. Bu formüle göre, İsrail ve Filistin toprakları üzerinde tek bir demokratik ve çok kültürlü devlet kurulacaktır. Bu devlette, Yahudiler ve Filistinliler eşit haklara sahip olacak ve Kudüs ortak başkent olacaktır. Ancak bu formül, hem İsrail hem de Filistin tarafından kabul görmemektedir. İsrail, Yahudi karakterini kaybetmek istememektedir. Filistin ise, İsrail’in nüfus ve askeri üstünlüğünden dolayı eşitliğin sağlanamayacağından endişe etmektedir.

Bir diğer formül ise, konfederasyon modelidir. Bu formüle göre, İsrail ve Filistin ayrı ayrı devletler olarak kalacak ancak ortak bir çatı altında işbirliği yapacaklardır. Bu modelde, sınırlar açık olacak, vatandaşlar serbestçe dolaşabilecek ve Kudüs ortak yönetilecektir. Ancak bu formül de pek çok zorluk içermektedir. Örneğin, güvenlik, ekonomi, eğitim gibi konularda nasıl bir işbirliği yapılacağı ve hangi kurumların sorumlu olacağı belirsizdir.

Sonuç olarak, İsrail-Filistin sorunu, tarihi, dini ve siyasi pek çok boyutu olan karmaşık bir sorundur. Bölgede barışçıl bir çözüm bulmak için hem iki tarafın hem de uluslararası toplumun samimi ve kararlı bir şekilde çalışması gerekmektedir. Aksi takdirde, bu sorun daha fazla kan dökülmesine ve insan hakları ihlallerine neden olmaya devam edecektir.

The post İsrail-Filistin Sorunu: Tarihi, Nedenleri ve Çözüm Önerileri appeared first on TechWorm.

Açık kaynak araştırmacısı Samir, “İsrail ve Filistin topraklarından yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları alamamamız bizi engelliyor” diyor.

Aslında, uydu şirketlerinin elinde daha yüksek çözünürlüklü fotoğraflar olsa da Google Earth‘te İsrail ve Filistin topraklarının çoğu düşük çözünürlüklü fotoğraflarla yer alıyor.

Örneğin Gazze‘de arabaları seçmek zor. Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang‘da ise arabalar net bir şekilde görülebiliyor, hatta tek tek insanlar bile seçilebiliyor.

Kaynak: BBC Türkçe

The post Gazze, Google Haritalarında Neden Bulanık Görünüyor? appeared first on TechWorm.

Filistin (veya bilinen resmi adıyla Filistin Devleti) Orta Doğu’da kadim Filistin bölgesinde kurulan bir Arap devletidir. Alttaki haritadan da anlaşılacağı üzere şu anda Batı Şeria (İsrail-Ürdün Sınırında) ve Gazze Şeridi‘nde (İsrail-Mısır sınırında) bulunan bölgelerde hüküm sürmektedir.

Günümüzde sadece Batı Şeria ve Gazze Filistinlilerin kontrolündedir ve bu bölgeler İsrail Devletinin işgali altındadır. Filistin ve İsrail yönetimleri arasındaki barış görüşmeleri devam etmektedir fakat görüşmelerden şu ana kadar herhangi bir olumlu sonuç alınamamıştır.

Filistin’in başkenti Kudüs (Jerusalem) olarak belirlenmesine karşında İsrail işgalinden dolayı merkezi Batı Şeria bölgesinde yer alan “Ramallah” kentinde bulunur.

Filistin toprakları 1948 yılında önce Mısır ve Ürdün tarafından işgal edilirken 1967‘deki Altı Gün Savaşı‘ndan sonra ise İsrail tarafından işgal edilmiştir.

Filistin’in 2021 yılı itibarıyla nüfusu 5.250.000 civarındadır. Bu nüfus sayısı ile dünyada en çok nüfusa sahip 121. devlet olmuştur.

2. Dünya Savaşı’ndan sonra Filistin Bölgesi; İngiliz Mandasından, Birleşmiş Milletlere (BM) devredilmiş ve Birleşmiş Milletler tarafından Yahudi, Arap ve Uluslararası Kudüs Bölgeleri oluşturulmuştur. Bu bölünme Yahudiler tarafından kabul edilirken bölgedeki Arap devletler tarafından ise kabul edilmemiştir. Ancak İsrail Devleti‘nin kurulmasıyla 1948 yılında ilk Arap-İsrail Savaşı başladı. Diğer taraftan 22 Eylül 1948‘de Mısır tarafında bulunan Gazze‘de bir Filistin Hükumeti kuruldu. Ürdün hariç diğer Arap Birliği Üyeleri tarafından tanındı. Hükümet; Filistin’in tamamını (İsrail, Ürdün’deki Batı Şeria, Gazze ve Kudüs bölgeleri) yönettiğini iddia etse de aslında sadece Gazze‘yi yönetmekteydi. İsrail, Altı Gün Savaşı sonucunda Mısır’dan Gazze ve Sina yarımadasını, Ürdün’den Batı Şeria‘yı ve Suriye’den ise Golan Tepeleri‘ni aldı.

Cezayir’de Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Başkanı Yasser Arafat 15 Kasım 1988’de Filistin Devleti‘nin kuruluşunu ilan etti. 1993’te Oslo Anlaşmalarının imzalanmasından bir yıl sonra, Batı Şeria ve Gazze Şeridi‘ndeki A ve B bölgelerini yönetmek için Filistin Ulusal Otoritesi kuruldu. Gazze daha sonra İsrail’in Gazze’den çekilmesinden iki yıl sonra 2007’de Hamas tarafından yönetilecekti.

Filistin Devleti 138 BM üyesi tarafından tanınmaktadır ve 2012’den beri Birleşmiş Milletler‘de üye olmayan bir gözlemci devlet statüsündedir. İsveç Parlamentosu 30 Ekim 2014 tarihinde Filistin Devletini resmen tanıdı. Bu karar Avrupa Birliği üyesi bir devletin aldığı ilk tanıma kararı oldu. Eylül 2015 tarihine gelindiğinde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu‘nda ilk defa Filistin bayrağı göndere çekildi.  Filistin; Arap Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı, G77, Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve diğer uluslararası organların bir üyesidir.

Filistin’de bazı çevresel sorunlar vardır. Bunlar; Gazze Şeridi‘nin karşılaştığı konular arasında çölleşme, tatlı suyun tuzlanması, kanalizasyon arıtma, su kaynaklı hastalıklar, toprak bozulması ve yeraltı su kaynaklarının tükenmesi ve kirlenmesi sorunlarıdır. Batı Şeria‘da benzer sorunların birçoğu geçerlidir. Tatlı su çok daha bol olmasına rağmen, devam etmekte olan anlaşmazlık nedeniyle erişim kısıtlanmaktadır.

Filistin poundu, Filistin Mandası’nda 1 Kasım 1927 – 14 Mayıs 1948 tarihleri arasında İsrail Şekeline ek olarak kullanılan para birimi. Mavera-i Ürdün Emirliği’nde de 1949’a dek kullanılmış ve yerini Ürdün Dinarına bırakmıştır.

Filistin Devleti

• Kuruluş Tarihi: 15 Kasım 1988
• Başkent: Kudüs – İşgal Nedeniyle Şu Anda “Ramallah” (Defacto)
• Nüfusu: 5.250.000
• Kapladığı Alan: 6.220 km2 (Batı Şeria: 5,860 km²– Gazze Şeridi: 360 km²)
• Resmi Dil: Arapça
• Hükümet: Parlamenter Demokrasi
• Para Birimi: Kendi Para Birimleri Yok – Komşu Devlet Paralarını Kullanır

Batı Şeria Bölgesindeki Şehirler

• Ariel
• Beit Jala
• Betar Illit
• Beytüllahim
• Hebron
• Cenin
• Jericho
• Doğu Kudüs
• Ma’ale Adummim
• Nablus
• Kalkilya
• Ramallah
• Rawabi
• Salfit
• Tulkarim

Gazze Bölgesindeki Şehirler

• Beyt Hanun
• Beyt Lahya
• Deyr El Balah
• Gazze
• Jabalia
• Han Yunus
• Refah

The post Filistin Hakkında Bilmeniz Gerekenler! appeared first on TechWorm.