Piksel Nedir?

Günlük hayatta kullandığımız veya gördüğümüz cep telefonu, tablet, dizüstü bilgisayar, bilgisayar monitörleri, televizyon gibi görüntü verebilen sistemlerin tamamı bir ekrana sahiptirler. Bu ekranlar temel olarak ışık yayan çok küçük noktacıklardan meydana gelmiştir. İşte bu ışık yayan çok küçük noktacıkların her birine “piksel” diyoruz.

Başka bir ifade ile piksel; bir ekranda meydana gelen görüntüde insan gözünün ayırt edebileceği en küçük birimdir diyebiliriz. Bir ekranda ışık yayan piksellerin her biri kırmızı, mavi ve yeşil renkteki alt piksellerden (sub-pixel) meydana gelmişlerdir. Tabi insan gözünün bunu görebilmesi mümkün değildir. Piksel, isim olarak “Picture Element” kelimelerinden türetilmiştir. İngilizcede her ne kadar “dot” yani “nokta” olarak geçse de piksel gerçekte kare şeklindedir. Dijital bir ekranda gördüğümüz her şey piksellerin farklı şekilde dizilmesi ve renk vermesi ile ortaya çıkar.

Çözünürlük Nedir?

PPI, genel olarak “piksel yoğunluğu” olarak isimlendirilir. Bir inç (2,54 cm) başına düşen piksel sayısını verir. Bir ekranın sahip olduğu PPI değeri arttıkça görüntünün keskinliği artar. Bu değer cihazda kullanılan ekranın boyutuna ve çözünürlüğüne göre değişiklik göstermektedir. Ancak bazı firmaların PPI değerleri konusunda yanıltıcı bilgiler verdikleri söyleyebiliriz. Örnek olarak aynı ekran ve çözünürlüğe sahip iki cihazda, bir firma alt pikselleri de bu değerin içine ekleyerek teknik özelliklerinde çok yüksek PPI değerlerini vermektedirler. Bu değeri DPI –yani inç başına düşen nokta sayısı– ile karıştırmamak gerekir. PPI dijital ekranlarla ilgili bir terim iken, DPI daha çok baskı sistemleri ilgili bir terimdir.

Dijital sistemlerdeki ekran tipine bağlı olarak piksellerin sayısı ve renk kombinasyonları farklılık göstermektedir. Piksel, temel olarak dijital ekranlarda bir ölçü birimi olarak kabul edilmektedir. Bir dijital ekranın yatay ve dikey eksenlerde sahip olduğu piksel sayısına “çözünürlük” adı verilir.

Örneğin; 1920×1080 çözünürlük değerine sahip bir dijital ekranda, 1920 sayısı yatay eksendeki pikselleri, 1080 sayısı ise dikey eksendeki pikselleri ifade etmektedir. Bilişim dünyasında 1920×1080 çözünürlük değerine sahip bir ekran Full HD olarak isimlendirilmiştir. Full HD çözünürlük formatı, dikey piksel oranına göre isimlendirildiği için 1080p olarak anılıyor. Farklı şekilde piksel değeri 1280×720 olarak gösterilen bir ekranda 1280 yatay piksel ve 720 dikey piksel değerlerdir. Aynı şekilde Bilişim dünyasında 1280×720 çözünürlük değerine sahip bir ekran HD (High Definition – HD) olarak isimlendirilmiştir. HD çözünürlük formatı, dikey piksel oranına göre isimlendirildiği için 720p olarak isimlendiriliyor.

Küçük bir hatırlatma yapalım çözünürlüklerin yanında bulunan “p” harfi piksel anlamını taşımamaktadır. Buradaki “p” harfi “progressive scan” yani ilerici tarama –veya devamlı tarama– anlamına gelmektedir. Bazen verilen çözünürlüğün yanında “i” harfini de görebilirsiniz. Buradaki “i” harfi ise “interlaced scan” yani geçmeli tarama – veya aralıklı tarama– anlamına gelmektedir. Bu iki terimin de doğrudan çözünürlükle ile ilgisi yoktur. 1080p ile 1080i aynı çözünürlük değerlerini ifade etmektedir. Genel olarak ilerici tarama günümüzde daha sık tercih edilmektedir. Bunun temel nedeni aksiyon, spor, yarış sahneleri gibi hızlı geçişlerin olduğu sahnelerde ekranda daha az titreşim olmasıdır. Geçmeli tarama (interlaced scan) eskiden evlerimizde veya işyerlerimizde bulunan tüplü televizyon olarak isimlendirdiğimiz arkası büyük CRT televizyonların ekranda oluşturduğu görüntüye benzemektedir.

Hemen üstteki videoda ilerici tarama –progressive scan– ile geçmeli tarama –interlaced scan– karşılaştırılması yapılmıştır.

Çözünürlük Sistemleri ve İsimlendirmeleri

• High Definition (HD): 1280×720 – 720p
• Full HD (FHD): 1920×1080 – 1080p
• 4K Ultra HD (UHD): 3840×2160 – 2160p
• 8K Ultra HD (UHD): 7680×4320 – 4320p

Günlük hayatta cihazlarda en çok karşılaştığımız çözünürlük değerleri yukarıdaki gibidir. Farklı çözünürlük değerleri ile farklı isimlendirmeler yapılmaktadır. Bu çözünürlüklerin hepsi 16:9 formatındadır. Teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemesiyle birlikte ekran çözünürlükleri de arttı. Günümüz ekranlarında 1280×720 yani 720p’den daha düşük ekran çözünürlükleri ile karşılaşmak neredeyse pek mümkün değil. Günümüzde UHD olarak isimlendirilen ve 4K, 8K gibi cihazlar hızla yaygınlaşmaktadır. Bazı markaların 5120×2700 çözünürlüğe sahip 5K, 6016×3384 çözünürlüğe sahip 6K modelleri bulunmaktadır. Ayrıca her 5K, 6K vs. bir modelin standart bir çözünürlük değeri yoktur. Oran değiştiğinde otomatik olarak yatay ve düşey eksendeki çözünürlük değeri değişmektedir.

Şu an itibariyle en popüler ekranlar (monitör, televizyon vs.) 8K çözünürlüğe sahip modellerdir. Bu tipte modeller çok yüksek fiyatlara satılmaktadır. Bununla birlikte 1280 x 768, 1440 x 720, 2048 x 1080, 2560 x 1440 gibi farklı değerde bir çözünürlük sistemi bulunmaktadır. Genel olarak bu tipteki çözünürlükler akıllı cep telefonları ve laptop veya bilgisayar monitörleri gibi ekranlar için geçerlidir. Bazı otoriteler bunları 16:9 formatına uymadıklarından temel çözünürlük değeri olarak kabul etmezler.

Ekran çözünürlüğü değeri arttıkça işlemci, ekran kartı gibi donanım birimlerine binen yük de artmaktadır. Bu nedenle cihazın sahip olduğu veya olacağı bütün bileşenleri birbirine uyumlu olmalıdır. Düşük bileşenlere sahip bir cihazda yüksek çözünürlüğe sahip ekran kullanılması performans problemleri ortaya çıkarabilir. Cihazda kullanılan ekran tipine göre kalite algısı değişebilir. Örneğin; bazı ekran modelleri biraz daha soluk renklere sahipken bazı modeller daha canlı ve parlak renklere sahiptirler. Dolayısıyla bu kalite algısının çözünürlükle doğrudan bir ilgisi yoktur. Ekranın sahip olduğu görüntü modlarını değiştirerek kendinize en uygun görüntüyü seçebilirsiniz.

Günümüzde hali hazırda 10K çözünürlüğe sahip prototip olarak üretilen model ekranlar bulunmaktadır. (2015 Yılında Çinli ekran üreticisi BOE, dünyanın ilk 10K çözünürlüğe sahip televizyonunu üretmişti.) Buna rağmen yüksek çözünürlükte yayın yapmak halen çok zor. Bunun temel nedeni ise yüksek çözünürlükteki bir videonun/yayının olabildiğince çok fazla yer kaplaması ve internet/kablosuz bağlantı hızlarının bu değerleri karşılamakta yetersiz kalmasıdır. Kısacası elinizdeki son teknoloji ekranların desteklediği çözünürlük kalitesindeki yayınların kısıtlı olması, cihazlarınızdan genel olarak tam performans alamayacağınız anlamına gelmektedir. Sahip olduğunuz son model Bugatti Veyron ile 100 km hızı geçemeyeceğinizi düşünün. Bu hızla gidecekseniz Bugatti Veyron’a ihtiyacınız var mı?

Tabi günümüzde çok yüksek çözünürlük değerlerin kullanıcılara eskisi kadar çekici gelmediği de belirtmek gerekiyor. Yine de ilerleyen günlerde bu sorunlara çözüm bulunması durumunda çözünürlük değerleri katlanarak artmaya devam edecektir. Piyasada ise 8K çözünürlüğe sahip birçok model bulabilirsiniz. Ancak bu ekranların fiyatları oldukça yüksek. Durum böyleyken 8K televizyonlar bile almakta zorlanıyorken 10K çözünürlüklü televizyonların şu aşamada ne kadar “ihtiyaç” olduğu tartışmaya açık bir konu. Ama yine de bilişim teknolojilerindeki gelişmelerin hızla ilerlemesi sevindirici.

The post Piksel ve Çözünürlük Nedir? appeared first on TechWorm.

CAM: Bu ifade bildiğimiz sinema çekimi filmler için kullanılan ifadedir. Görüntü ve ses kötüdür. Kamera sabitlenmediği için görüntüde sallanmalar, titremeler olur. Mecbur kalmadıkça indirmemenizi tavsiye ederim.

TS: Yine sinema çekimi filmler için kullanılan bir ifadedir ancak bunda kamera 3 ayak yardımıyla sabitlenir. Ses insan gürültüsünden daha uzak, hoparlöre daha yakın bir yerden kaydedilir. Genelde camrip filmlere göre çok daha iyi görüntü ve sese sahiptir ancak yine kullanılmasını önermediğim bir türdür.

TC: Filmin telecine makinesiyle kopyalanması ile ortaya çıkar. Görüntü ve ses kalitesi teoride DVDRip düzeyinde olması gerekir ancak pratikte durum bu olmaz. Renkte solma, kenarlarda titreme gibi durumlar oluşabilir.İzlemeden önce örnek dosyasını bulup denemenizi öneririm.

PPVRIP: Açılımı pay per view ripdir. Bazı filmler dvd veya bluray çıkmadan önce otellerdeki televizyonlarda para ile izlenebilir. Bu tür ripi yapan arkadaşlarda o kayıtlardan yaparlar. Görüntü genelde iyi olmaz.

DVDSCR: Film çıkmadan tanıtım amaçlı vhs kasedi bazı yerlere gönderilir. Bu kasetlerden riplenen filmlere screener filmler denir. Görüntü kalitesi çok iyi de olabilir, çok kötü de olabilir. En büyük dezavantajı film esnasında altta, ortada ya da üstte geçen telif hakkı yazılarıdır. Bazen çok büyük ve rahatsız edici olabilir bu yazılar.

R5 (Region 5): Rusya için üretilmiş ucuz sürüm DVDlerdir. Görüntü normal dvd kadar iyi olmayabilir. Normal dvd çıkmadan bir süre önce çıkar genellikle. Bu tip filmlerde gördüğünüz line ifadesi sesin dvd dışında başka bir kaynaktan geldiği anlamına gelir. Kısaca ses kötüdür. Diğer bölge kodları: R1: Amerika-Kanada, R2: Japonya-Avrupa-Güney Afrika ve Orta Asya (Mısır), R3:Güneydoğu ve Doğu Asya, R4: Avustralya-Yeni Zellanda-Pasifik-Orta ve Güney Amerika-Meksika ve Karayipler, R5: Doğu Avrupa (Eski Sovyet Rusya)-Hindistan-Afrika-Kuzey Kore ve Mongolya R6: Çin

DVDRIP: Filmin piyasaya sürülen DVDsinin son kopyasıdır. Kalite olarak orjinal DVD ye çok yakındır. Ses ve görüntü Cam, TS, TC ve DVDSCR’ye göre kat kat iyidir. Genelde 1 cd boyutundadır. Ancak günümüzde bluray disclerin çıkması ile popülaritesini yitirmektedir.

DVD5: DVDnin riplenmeden sunulmuş şeklidir. Bu sunumlarda kamera arkası görüntüler, röpörtajlar vs. olabilir.

DVD9: Yüksek kapasiteli DVDlerin riplenmeden sunulmuş şeklidir. Aynı DVD5 gibi bunda da ekstra görüntüler olabilir.

BRRip: Bu filmlerin kaynak görüntüsü bluray veya blurayden riplenen hd görüntülerdir. Boyut olarak genelde 1 veya 2 cd boyutunda olur. Görüntü DVDRip den daha iyidir.

BDRip: BRRipden tek farkı ham bluray discden riplenmesidir.

480p: Çözünürlükleri genelde 720 x 400 dir. Blurayden riplenir. Görüntü ve ses kalitesi çok iyidir. Boyutları genelde 2,5 gb civarındadır.

m720p: Çözünürlüğü 720p ile aynı olur ancak saniyede akan veri miktarını azaltarak oluşturulur. Genelde 500-1500 kbps ye düşürülür. Çözünürlükte 720p den farkı yoktur ancak detaylar ve görüntü kalitesi azalır.Bu fark 15 veya 17 inç ekranlarda fark edilmeyebilir ancak 20 inç üzeri ekranlarda belirgin şekilde fark edilir. Boyutları genelde 1 gb civarında olur.

720p: Çözünürlükleri genelde 1280 x 720 dir. Blurayden riplenir. Görüntü ve ses kalitesi mükemmeldir. 4000-6000 kbps arasında olur. Seslerde DTS bulma imkanı vardır. Boyutları 4,5-6,5 gb civarında olur genellikle.

m1080p: Çözünürlüğü 1080p ile aynı olur ancak saniyede akan veri miktarını azaltarak oluşturulur. Genelde 2000-2500 kbps ye düşürülür. Çözünürlükte 1080p den farkı yoktur ancak detaylar ve görüntü kalitesi azalır. Boyutları genelde 2-2,5 gb civarında olur.

1080p: Çözünürlüğü 1920 x 1080 dir. Blurayden riplenir. Görüntü ve ses mükemmel ötesidir. 10-12 gb civarındadır sunumlar. 11-13 mbps arasındadır.

BD Remux: Bluraydeki görüntünün rip işlemine maruz kalmadan kullanılmayacak seslerin ve altyazıların çıkarılması ile oluşur. 25-30 GB arasında olur.

Bluray Disc: Blurayin hiç bir işleme maruz kalmadan ham olarak sunulmasıdır. Daha iyi bir sunum bulamazsınız. 30-40 GB arasındadır.

Filmlerin Sunumlarına Dair Bilgiler

Director Cut: Adından da anlaşılacağı gibi yönetmenin istediği sahnelerle eklentiler yapılmış olan versiyondur, yani filme yönetmenin yorumu katılarak tamamlanan versiyon.

Theatrical Cut: Yönetmenin prodöktörle yaptığı anlaşma çerçevesinde yorum katmayarak, filmin anlaşmasına sadık kalarak yaptığı versiyondur. Kısaca sinemada gösterildiği versiyonudur. Eğer sunumda bir şey belirtilmediyse genelde theatrical cut versiyondur.

Extended Cut: Bu sunumlarda sinemada gösterilen versiyondan farklı sahneler bulunur. Yani filmin kurgusuna bağlı kalınarak yeni sahneler eklenir. Bu sahneler kimi zaman bir kaç saniye iken kimi zaman bir saate kadar çıkabilir.Örneğin Fast Five filminin Extended cut versiyonu Theatrical Cut versiyonundan 5 saniye daha uzundur. Lord Of the Rings 3. filmi ise Sinemada 3 saat 20 dakika oynamışken extended versiyonu 4 saat 20 dakikadır.

Limited Edition: Sınırlı bir film demek, filmin sınırlı sayıda sinemada oynandığı anlamına gelir. Bu sayı genellikle 250 sinemanın altıdır. Genellikle kısa filmler limited olarak yayınlanırlar.

Nuked: Film riplenirken bazı kurallara uyulmaz ve sonuç olarak hatalı ripler ortaya çıkarsa ve bu fark edilirse film nuke yer. Bu durumda film yeniden riplenir.

PROPER: Bir release grubunun riplediği filmde bazı kuralları uygulamadıysa, ripte hatalar varsa yani film nuke yediyse film yeniden riplenir. Yeniden riplenen düzgün filme PROPER yazılır. Eğer sonradan riplenen filmde de hatalar bulunup tekrar riplenirse buna da REAL.PROPER denir.

REPACK: Aynı proper gibi kötü riplenen bir filmin daha güzel şekilde riplenmesidir.

DUAL: Bu ifadeyi gördüğünüz filmler birden fazla dil seçeneğine sahiptir. Aksi belirtilmediyse bu sesler İngilizce ve Türkçedir. Bunun anlamı filmi istediğiniz dilde seyredebilirsiniz.

SUBBED: Filme altyazı gömülmüş anlamındadır.

TV Yayınları ile İlgili Bilgiler

TVRip: Analog kaynaklı TV kartları ile yapılmış kayıtlardır.

DVBRip: Dijital TV kartları ile yapılan yayıtlara verilen addır. Görüntü kalitesi DVDRip civarındadır.

HDTV: Adından da anlaşılacağı üzere HD yayın üzerinden kaydedilip sunulmuştur. TV yayınları açısından en kaliteli sunumlar bunlardır. Ancak bunların da çeşitli versiyonları olduğunu unutmamak gerekir. Örneğin HDTV XviD DVBRip’den biraz daha kaliteli bir görüntüye sahipken HDTV 720p bundan çok çok daha kaliteli bir görüntüye sahip olabilir. Bluray kaynaklı film veya diziler HDTV kaynaklı film veya dizilerden daha kaliteli görüntüye ve sese sahiptir.

WEB-DL: iTunes üzerinden sunulan yayınlardır. Bunlar genellikle HDTV sunumlara göre daha kaliteli olurlar. HDTV veya DVBRip sunumlarda kanal logosu bulunur ancak WEB-DL sunumlarda kanal logosu bulunmaz.Ayrıca 5.1 kanal ses bulma şansınız yüksektir.

Kodek Bilgileri

DivX: Genellikle DVD den film riplemede kullanılan bir kodek türüdür. Çok az görüntü kaybı ile yerden çok fazla tasarruf sağlanabilir. Örneğin 4,4 gb boyutundaki bir dvd filmi görüntü kaybı ile 700 mb boyutuna getirebilirsiniz.

XviD: Divx formatının paralı hale gelmesi ile bu ekipten ayrılan kişilerin geliştirdiği yeni video formatıdır. Hemen hemen hiç bir fark yoktur.

h264: H.264 sıkıştırma tekniği MPEG4 Part 10 (Advanced Video Coding) olarakta bilinir. Ticari video sıkıştırma teknolojilerinin lideri olarak ortaya çıkmıştır. Seleflerinin çok üzerinde bir sıkıştırma sağlar. MPEG4′ ten daha iyi sıkıştırma gerçekleştirir. Ayrıca iyi resim kalitesi, en küçük dosya boyutu, DVD kalitesinde video, network üzerinden daha verimli video aktarımı gibi özellikleriyle kendinden önceki kodeklere fark atar.

x264: Genellikle HD filmlerde kullanılan yeni nesil kodek türüdür. MKV formatındaki dosyalarda karşılaşma ihtimaliniz oldukça yüksektir.

Dosya Format Bilgileri

AVI: Bir kaç yıl öncesine kadar çok popüler olan ancak son zamanlarda blurayden riplenen mkv formatlı filmlerin yaygınlaşmasıyla popülaritesini kaybetmeye başlamıştır. Bu türdeki dosyalar genellikle DivX veya XviD kodekleri ile gelirler.

MP4: Mpeg-4 sıkıştırması kullanan Film veya video parçasıdır. Genelde internet sitelerinde veya bazı cep tipi mp4 oynatıcılarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Çoğu zaman görüntü kalitesi düşüktür. Ancak kimi zaman blurayden riplenen h264 kodekli hd filmlere rastlamak mümkündür.

MKV: Blurayden riplenen ve genelde x264 kodekli, yüksek çözünürlüklü dosyalardır. İzlenilebilirliği en yüksek olan dosya türüdür. Bu formattaki filmleri izleyebilmek için iyi özelliklere sahip bir pc kullanmalısınız.

The post DVDRip, BDRip, HD, BRRip,1080p, 720p, 480p Neyi İfade Eder? appeared first on TechWorm.