Araç yapısına göre hız sabitleyici kullanımı farklılık göstermektedir. Örneğin, manuel vites bir araç için sadece hız sabitleme sistemi kullanıldığında sistem aracı belirlenen hızın altına düşürmemek üzerine programlanır. Varsayalım bu tipte araç için hız sabitleyici 90 km/saat‘e ayarlandı. Araç bir yokuştan aşağı inerken hız sürekli artacak ve saatteki hız 90 km’nin üzerine çıkacaktır. Farklı bir şekilde yokuştan yukarı çıkarken hız sabitleyici 90 km/saat‘e ayarlanmış ise araç bir süre sonra bu hızı karşılamayacak duruma gelecek ve hız sürekli düşmeye başlayacaktır. İşte hem yokuş çıkarken hemde inerken hız sabitleme aktif durumda olduğunda manuel bir araç için zorunlu bir şekilde vites değiştirmeniz gerekecektir. Bu vites değiştirme işleminde otomatik olarak hız sabitleme sistemi devre dışı kalacaktır. Manuel araçlarda hız sabitleme sisteminin kullanılabileceği yerler otobanlar ve otoyollardır. Bunun dışında efektif olarak kullanım olanağı pek sunmazlar. Fakat otomatik araçlarda vites sistemi otomatik değiştirildiğinden böyle bir durum söz konusu değildir.

Ayrıca Adaptif Cruise Control adı verilen -adaptif hız sabitleyici – sistemine sahip olan araçlar hızını otomatik olarak ayarlar ve öndeki araçlarla aralarında güvenli bir mesafeyi koruyacak şekilde çalışırlar. Bu sayede sabit bir hızda ilerlerken önümüze bir araç çıktığında frene basıp hız sabitlemeyi kapatmamıza gerek olmadan  Adaptif Cruise Control sistemi aracı yavaşlatacak, aradaki mesafeyi kendisi ayarlayacak, önümüzde ki araç şerit değiştirdiğinde ya da hızlandığında ise sistem kendiliğinden daha önce ayarladığınız hıza geri dönecektir.

Hız Sabitleme Sistemi (Cruise Control) Nasıl Kullanılır?

Öncelikle bütün araçlardaki hız sabitleme sisteminin kullanımı oldukça basittir ve yapısı (ayarları) birbirine benzer. Temel olarak hız sabitleyiciler direksiyon sol kısmında bulunan sinyal ve uzun far kolunun üzerinde bulunur. Üst paket araçlarda ise buna ek olarak direksiyon üzerinde tuşları yer alabilir. Genellikle hız sabitleyici tuşları hız sabitleyici sistemini açma, kapama, hız arttırma, hız azaltma, hız sıfırlama ve aracı hız sabitleyici duruma getirme görevlerini üstlenirler. Tuşlar 3 veya daha fazla sayıda olabilir. Bazı durumlarda bir tuşa iki görev atanabilir. Bu görevler hız sabitleyici aktif ve pasif durumda iken bazı görevler alırlar. Bazı araçlarda ise bazı tuşlar hiç yer almayabilir. Örneğin, cancel (iptal) tuşu gibi.

Hız sabitleyiciyi devre dışı bırakmak için debriyaj veya frene basarak, ayrıca hız sabitleme kolu üzerinde bulunan cancel, off tuşları kullanılabilir.

Not: Manuel araçlarda genellikle gaza basarak sistem kapanmaz! Gaza basıldığında hız artar ve ayak gazdan çekildiğinde -şartlar uygunsa- tekrar belirlenen hız sabitleme ayarına döner.

Bazı araçlarda ise “On, Off, Cancel, SET/- ve RES/+” gibi bazı tuşlar yer almaktadır. Şimdi bu tuşların ne işe yaradığını -kısaca- öğrenelim.

On tuşu ile hız sabitleyiciyi sistemi aktif hale getirilir. Bu esnada araç gösterge panelinde hız sabitleyici simgesi görünür. Ancak sistemin çalışması için tek başına “on” tuşuna basmak yeterli değildir.

Off tuşu hız sabitleyiciyi sistemini tamamen kapatır. Bu esnada araç gösterge panelinde ki hız sabitleyici simgesi kapanır. Sistemi kullanmadığınız durumlarda “off” hale getirmeniz tavsiye edilir. Hız sabitleyici sistemi çalışır durumdayken off tuşuna basılırsa hız sabitleyiciden otomatik olarak çıkılır araç normal manuel kullanım durumuna gelir.

Cancel tuşu araç hız sabitleyicisi çalışır durumda iken sistemi devre dışı bırakır ve araç normal manuel kullanım durumuna gelir.

SET/- tuşunun iki fonksiyonu bulunuyor. Birincisi araç normal bir hızda ilerlerken ve hız sabitleyici “on” durumundayken bu tuşa (SET/-) basılırsa araç hız sabitleme durumuna geçer ve belirlenmiş olan hıza sabitlenir. Yani araç bu tuşa basıldığı anda en son belirlenmiş olan hız ile sabit bir şekilde ilerler. Eğer debriyaj ve frene basılırsa sistem devreden çıkar. (Aynı şekilde cancel/off tuşuda sistemi kapatır.) İkincisi ise araç hız sabitleme durumunda ilerlerken bu tuşa (SET/-) basılırsa aracın sisteme kaydedilen hızını düşürmeye yarar. Örneğin; araç hız sabitleme çalışır durumdayken saatte 90 km sabit hızla ilerlerken bu tuşa bir kez basılırsa hızı saatte 1 km düşürür. Hızlı bir şekilde üst üste basarak ve gösterge panelini izleyerek istediğiniz hıza düşürebilirsiniz.

RES/+ tuşunun iki fonksiyonu bulunuyor. Birincisi araç eğer hız sabitleme ile sabit bir hızda hareket ediyorsa bu tuşa üst üste basıldığında aracın hızı sabitlemede ilk olarak belirtilen değeri arttırılır. Örneğin araç saatte 90 km hız sabitleme ile seyir halinde iken bu tuşa basılırsa hızı saatte 1 km arttırılır. Hızlı bir şekilde üst üste basarak ve gösterge panelini izleyerek istediğiniz hıza arttırabilirsiniz. İkinci fonksiyonu ise aracın hız sabitleme sistemi on durumunda ancak hız sabitleme olmadan manuel olarak bulunduğu durumda bu tuşa basılırsa sistem en son kaydedilen hız değerini sıfırlar.

The post Hız Sabitleme Sistemi (Cruise Control) Nedir? Nasıl Kullanılır? appeared first on TechWorm.

Şehirlerarası veya uzun yolcuklarda sürücü; sürekli gaz pedalına basmak, frenleme yapmak, araç sollamak ve direksiyon kontrolünü sağlamak zorundadır. Bu durum sürücünün uzun yolculuklarda yorulmasına neden olur. Bu nedenle tamamen sürücü konforu düşünülerek araçlara hız sabitleyici sistem (cruise control sistemi) ilave edilmiştir.

Hız sabitleme sistemi aracın hızını belirli bir hızda ayarladıktan sonra sürekli aynı hızla seyrini sağlayan bir sistemdir. Sistemin tekrar devre dışı kalması için sürücünün gaz pedalına, fren pedalına dokunması yeterlidir. Taşıtın otomatik veya düz vites olması fark etmemektedir. Otomobil, otobüs, kamyon vs. gibi her araca uygulanabilen bu sistem ilk olarak 1990’lı yıllarda lüks araçlarda kullanılmaya başlanmıştır.

Hız Sabitleyici Yapısı ve Özellikleri: Basit bir hız sabitleme sisteminin temel elemanları şunlardır:

• Servo ünitesi
• ECU (Elektronik kontrol ünitesi)
• Hız sabitleme elemanları
• Kumanda düğmeleri

Hız Sabitleyici Nasıl Çalışır?

Direksiyon üzerine veya çevresine yerleştirilen bir kol ya da düğme ile hız sabitleme sistemi devreye sokulduğunda, hız sabitleme sisteminin bağlantılı olduğu elektronik kontrol ünitesine sinyal gönderilir. Elektronik kontrol ünitesine bağlı fren, debriyaj, gaz ve direksiyon sistemi sensörleri sürücünün isteğine yanıt verir ve sistem çalışmaya başlar. Eğer sürücü hızı sabitlemek istiyorsa ve araç hızı 40 km/h üzerinde ise cruise kontrol devreye girer ve yakıt valfine müdahale ederek yakıtın o andaki hıza göre sabitlenmesi sağlanır. Eğer sistem devreden çıkartılmak isteniyorsa debriyaj, fren ve gaz pedalına basmak yeterli olur. Ancak bazı araçlarda gaz pedalı sistemi devreden çıkartma özelliğine sahip olmayabilir. Bu durumda direksiyon üzerinden bulunan kol veya düğme ile aracın hızı değiştirilebilir.

Sistemi devreye sokmak ve devreden çıkarmak için direksiyon üzerinde ON / OFF , Set + / – ve RESET tuşları bulunur. ON tuşu ile hız sabitleyici devreye sokulabilir OFF tuşu ile devreden çıkarılabilir. Set artı (+) tuşuyla aracın hızı artırılabilir, eksi (-) tuşuyla hızı azaltılabilir. Eğer aracın hızını azalttıktan veya arttırdıktan sonra tekrar en baştaki hıza getirmek isterseniz de RESET tuşunu kullanabilirsiniz. Ancak bu tuşların isimleri araçtan araca farklılık gösterebilir.

Cruise controlün (CC) yanında bir de son zamanlarda iyice yaygınlaşan Adaptive Cruise Control (ACC) sistemi vardır. Bu sistemin çalışma mantığı da tıpkı diğer sistem gibidir. Ancak tek farkı öndeki araçla aranızdaki mesafeyi sensörler yardımıyla otomatik olarak ayarlayabilmesidir. Yani otobanda sabitleyiciyi kullanarak seyahat ederken önünüze sizden daha yavaş hareket eden bir araç çıktığında sizin frene basmanıza gerek kalmadan sistem otomatik olarak hızı ve aradaki mesafeyi karşıdaki araca göre ayarlayabilmektedir. Önünüzdeki araç şerit değiştirdiğinde veya hızlandığında ise sistem kendiliğinden eski hızına dönecektir.

Hız sabitleyici sistem daha az stres ve daha az yorgunluk sağladığı gibi yakıt tasarrufu konusunda da büyük avantaj sağlamaktadır. Özellikle otobanlarda ve anayollarda %25 yakıt tasarrufu sağlayabilir.

The post Hız Sabitleyici Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır? appeared first on TechWorm.