Hücre Zarı, (diğer adıyla Hücre Membranı) canlılık özelliği taşıyan tüm hücrelerin (ökaryot, protkaryot) dış kısmında bulunan, molekülleri özelliklerine göre hücre içine alan veya hücre dışına bırakan özellikteki seçici geçirgen katmandır. Hücre zarı dinamik, esnek ve canlı bir yapıya sahiptir. Canlının aktif hareket etmesini sağlar. Hücre zarının görevi; hücreyi dış etmenlere karşı koruyarak, hücreye şekil verir ve bütünlüğü korur. Yapısında bulunan glikolipit ve glikoproteinler sayesinde hücreye özgünlük kazandırır. Hücreye madde giriş çıkışını (seçici-geçirgen özelliği sayesinde) kontrol eder. Yüzeyinde taşıdığı reseptörlerle; besin, hormon ve mikroorganizmaların tanınmasını sağlar. Hücrelerin birbiriyle bağlantısını ve iletişimini sağlar.

Hücre Duvarı, (diğer adıyla Hücre Çeperi) bitki, mantar ve prokaryot hücrelerde görülen bir yapıdır. Hücre zarının dış tarafında bulunur ve genellikle selüloz yapılıdır. Mantar hücrelerindeki hücre duvarı kitin yapıda iken, bakterilerde bulunan hücre duvarı ise peptidoglikan yapılıdır. Hücre duvarının görevi; bitki hücresinin dış ve iç etkilere karşı korunmasını, desteklik ve dayanıklılık sağlar. Fotosentez yapmamalarına rağmen çok hücreli mantarlarda da hücre duvarı görülür. Hücre duvarı cansız olup; hücre zarı gibi seçici geçirgen bir yapı göstermeyip, tam geçirgen bir yapıdadır. Canlının aktif hareket etmesini engeller.

Hücre Zarı ve Hücre Duvarı Arasındaki Farklar

The post Hücre Zarı ve Hücre Duvarı Arasındaki Farklar appeared first on TechWorm.

Hücre duvarı, (diğer adıyla hücre çeperi) bitki, mantar ve prokaryot hücrelerde görülen bir yapıdır. (Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmaz.) Hücre duvarı; hücreye şekil verir, hücrenin dayanıklılığını sağlar, çeşitli etkilerden korunmasına yardımcı olur. Yani bir nevi hücrenin koruma kalkanı sayılabilir. Duvar hücrelerin sahip olduğu tek koruyucu yapı değildir ama onun da kendince görevleri vardır. Hücre duvarı seçici geçirgen yapıya sahip değildir. Hücre duvarı hangi maddenin hücreye gireceğini veya giremeyeceğini belirlemez. Seçici geçirgenliği hücre zarı sağlar. Moleküller duvarın arasındaki bölgelerden geçebilir. Hücre duvarı, hücre zarına göre daha kalındır. Kalınlığı 0.1 μm ile birkaç mikrometre arasında değişebilir.

Çeşitli canlılarda, hatta tür içerisinde bile hücre duvarının yapısı çeşitlilik gösterse de genel olarak hücre duvarını aşağıdaki gibi gruplayabiliriz:

• Bitki ve Algler: Bitki ve alglerin duvarları selülozdan oluşur.
• Mantarlar: Mantar duvarları kitinden oluşur.
• Bakteriler: Bakteri duvarları peptidoglikandan oluşur.
• Arkeler: Arke duvarları ise yapıca farklılık gösterebilir.

Hücre Duvarının Özellikleri Nelerdir?

• Cansızdır, esnekliği yok denecek kadar azdır
• Hücreyi dış etkenlerden korur.
• Seçici geçirgen değildir.
• Bitki hücrelerinde selüloz, mantar hücrelerinde kitin, bakteri hücrelerinde peptidoglikantan yapılmıştır.
• Hücreye desteklik ve dayanıklılık sağlar.
• Canlının aktif hareket etmesini engeller.

The post Hücre Duvarı Hangi Canlılarda Bulunur? Hangi Maddelerden Oluşur? appeared first on TechWorm.

Fotosentez yapmamalarına rağmen çok hücreli mantarlarda da hücre duvarı görülür. Cansızdır ve hücre zarı gibi seçici geçirgen değildir.

Hücre Duvarı (Hücre Çeperi) Özellikleri

• Cansızdır.
• Hücreyi dış etkenlerden korur.
• Seçici geçirgen değildir.
• Bitki hücrelerinde selüloz, mantar hücrelerinde selüloz veya kitin, bakteri hücrelerinde peptidoglikandan  yapılmıştır.
• Hücreye desteklik ve dayanıklılık sağlar.
• Canlının aktif hareket etmesini engeller.

Hücre duvarı bitki hücrelerinde görülmesine rağmen, bitkilerin eşey hücrelerinde bulunmaz. Onlar da hayvan hücresi gibi plazmalema vardır. Ancak döllenmenin akabinde, hücre, yüzeyine ince ve jelimsi bir madde salgılar. Bu madde “primordial duvarı” (ilksel çeper) oluşturur ve içinde pektin bulunur. Pektinler, birbirleri ile iyonlarla bağlanan, uzun zincirli karbonhidrat moleküllerinden meydana gelir. Hücre bölünmesinde oluşan yeni hücreleri birbirinden ayıran bu ilksel duvar, iki hücreyi yan yana tutan orta lameldir. Pektinlerin temel yapıtaşı galakturon asididir. Pektin asidi çok zayıftır ve kolayca şişebilir. Hücre duvarındaki diğer madde hemiselülözdür. Bunlar hücre duvarının yapısına katıldıkları gibi, depo maddesi olarak işlev yapar.

Hücre Duvarı (Hücre Çeperi) Oluşumu

Her oğul hücre, yeni duvar materyalini ilk duvara yığmaya başlar. Bu yığım sonucunda birincil duvar (primer duvar) oluşur. Bu duvarda pektinlerin meydana getirdiği ana madde içinde dağılan, düzensiz mikrofibriller yer alır. Birincil duvarın bu yapısına dağınık yapı (dağınık tekstür) denir.

Mikrofibriller selüloz’dan yapılmıştır. Bir selüloz molekülü, birbirine bağlı 10.000 glikoz molekülünden oluşur. Böyle bir iplik molekülü 4 um uzunluğa ulaşabilir. Yaklaşık 2.000 ipliğimsi selüloz molekülü, bir mikrofibril demeti yapar. Bu demetler bitki hücre duvarının yapı birimidir. Selülozun zincir veya iplik molekülleri doğada serbest olarak hiç bulunmaz ve zincirde ağ demeti seklindedir. Bu birliğin çoğu kısmı kristalindir. Mantar hücre duvarında yapı maddesi olarak ya selüloz ya da kitin vardır.

Oğul hücreler büyüyünce elastik olan birincil duvar da genişler. Birincil duvar bu genişlemede incelemez; zira sürekli yeni mikrofibril tabakaları birikir. Kesin hücre büyüklüğüne ulaşılınca, hücre duvarının enine büyümesi de durur. Birincil duvarın üzerine ikincil (sekonder) duvar oturur. Bu duvardaki mikrofibrillerin birikimi tabaka şeklindedir ve ışık mikroskobu ile izlenir. Burada mikrofibriller paralel olduğundan paralel yapıdan (paralel tekstür) sözedilir. Enine büyüme sırasında lignin veya suberin gibi maddeler ikincil duvara birikir. Odunlaşan hücre duvarları, yüksek basınç ve çekmeye karşı dayanıklılık kazanır. Kuvvetli olan ikincil duvar, hücre içine doğru genelde ince bir tabaka ile sarılır. Bu tabakaya üçüncül (tersiyer) duvar denir. Birincil duvar gibi pektin temel maddesinden oluşur. Bunların içinde fibriller vardır. Birincil duvarın tersine fibriller burada paraleldir. Yani ikincil duvar gibi paralel yapı gösterirler. Tersiyer duvarın, ikincil duvar lamellerinin oluştuğu yer olması olasıdır.

The post Hücre Duvarı (Hücre Çeperi) Nedir? Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.