Alt sindirim yolundan (sigmoid kolon ve rektumdan) kaynaklanan kanama genelde, özellikle dışkı sertse kırmızı kan geçişiyle, yani hematokeziyle ilişkilendirilir. Kan, müshil işlevi görerek dışkının ani geçişini destekler. Yalnızca, yüksek bir kaynaktan (örneğin ince bağırsaktan) gelen kan ve yüksek bir kaynaktan, enzim yıkımına izin verecek kadar yavaş meydana gelen kanama melenayla ilişkilendirilir. Bu nedenle melena, sıklıkla midede veya doudenumda (onikiparmak bağırsağında) peptik ülserden kaynaklanan kanla ilişkilendirilir.

Melenanın en yaygın sebebi peptik ülser hastalığıdır. Üst mide bağırsak yolundaki kanamanın başka bir sebebi veya yükselen bir kolon bile melenaya neden olabilir. Hasta varfarin gibi kan sulandırıcı bir ilaç kullanıyorsa melena ilaç doz aşımı işareti olabilir. Tümörler, özellikle yemek borusunu etkileyen kötücül tümörler de kanama yüzeyine bağlı olarak yaygın oranda mide ve daha az yaygın oranda ince bağırsağı etkileyebilir. Ama bu kötücük tümör vakalarının en göze çarpan ve yardımcı belirtisi hematemez, yani kanlı dışkıdır. Hemorajik kan hastalıklarına (hemofili ve purpuraya) da eşlik edebilir. Melenanın başka tıbbi sebepleri arasında kanamalı ülser, gastrit, yemek borusu ülserleri ve Mallory-Weiss sendromu yer alır.

Yanlış melena sebepleri arasında demir takviyeleri, bazı ilaçlar, kurşun, burun kanamasında yutulan kan ve öğünle birlikte yutulan kan bulunur. Kanama yavaşsa melena genelde acil bir durum değildir. Yine de, ciddi nedenleri ortadan kaldırmak ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edebilecek acil durumları önlemek için derhal bakım gereklidir. Anneden yutulan kana bağlı olarak, yenidoğanlarda doğumdan sonra iki üç gün daha az ciddi, daha az kısıtlayıcı bir melena vakası meydana gelebilir.

Hastalar bazen anemi belirtileri veya düşük tansiyona bağlı belirtiler gösterir. Ne var ki, genelde melenanın kendi dışında başka belirti yoktur. Kanın varlığı, ya rektal muayenedeki bir hemokült slaytla, inceleyen parmaktaki açık kanla ya da laboratuardan pozitif bir dışkı gayağıyla doğrulanmalıdır. Üst sindirim yolundaki bir kaynaktan şüphelenilirse sebebi tanılamak için üst endoskopi yapılabilir.

The post Melena Nedir? Nedenleri ve Tedavisi Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalığına yakalanan insanlarda çoğunlukla ağır geçer ve ölüm oranı –bazı kaynaklara göre- %30 civarındadır. Bu virüs keneler yoluyla bulaştığı için özellikle tarım ve hayvancılık ile uğraşan kişiler yüksek risk altında bulunmaktadır.

Günümüzde yeryüzünde yaklaşık 850 kene türü bilinmektedir. Bu hastalık daha çok Hyalomma isimli kene türünün ısırığı sonucunda meydana gelir. Hyalomma dışında bu hastalığı bulaştırabildiği 30’a yakın kene türünde tespit edilmesine rağmen, asıl olarak 7 türü aktif taşıyıcıdır. Sığır, inek, koyun ve keçi gibi çiftlik hayvanlarının yanı sıra; tilki, kurt gibi vahşi hayvanlarda da virüse rastlanmıştır. Ayrıca kuşlara ve küçük memelilere de bulaşabilir.

Kenenin doğrudan ısırması sonucunda meydana geleceği gibi hastalık (virüs) taşıyan çiftlik hayvanlarının etinin işlenmesi veya yenmesi sonucu veya enfekte olmuş hastalarla temasta da hastalık ortaya çıkabilir. Ayrıca enfekte olmuş kan ve kusmukla temasa geçmiş sağlık (laboratuvar hizmeti) çalışanlarında da görülmüştür. Nozokomiyal yol dediğimiz hastane kaynaklı enfeksiyonlarda bilinen bir bulaşma yollardan biridir.

Hastalık ilk olarak 1944 yılında Kırım’da köylülere yardım eden 200 Sovyet askerinde görülmüş ve ‘’Kırım kanamalı ateşi’’ olarak adlandırılmıştır. Ardından 1956 yılında Kongo’da görülen hastalığın, Kırım kanamalı ateşi ile aynı hastalık olduğu 1969 yılında anlaşılmış ve o günden itibaren de hastalık “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” adıyla anılmaya başlanmıştır. Dünyanın bir çok bölgesinde rastlanan bu hastalık ile ilgili Türkiye’de ilk vaka 2002 yılında Tokat’ta görülürken Kırım Kongo Kanamalı Ateşi tanısı 2003 yılında konmuştur. Hastalığın ülkemizde görüldüğünün fark edildiği ilk yıllardan itibaren vaka sayısında artış meydana gelmiştir. Tanı konulamayan hastalar olduğu da dikkate alınırsa, endemik bir bölgede olduğumuz anlaşılmaktadır.

Nisan-Ekim ayları arasında görülen bu hastalık, Haziran-Temmuz aylarında pik yapmakta ve ağırlıklı olarak olarak İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeyi, Karadeniz Bölgesi’nin güneyi ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzey illerinde (Erzurum, Erzincan, Gümüşhane, Bayburt, Tokat, Yozgat, Sivas, Amasya, Çorum, Çankırı, Bolu, Kastamonu, Karabük gibi illerde) yaygın olarak görülmektedir.

KKKA ‘ne yakalanmış insanlarda hastalık belirtileri genellikle; ateş, üşüme-titreme yaygın kas ağrıları, bulantı-kusma, ishal, yüzde kızarıklık, karaciğerde büyüme ve kanama ile kendini gösterir. Ateş, kırıklık, kas ağrısı, iştahsızlık, baş ağrısı, aşırı duyarlılık, sırt ağrısı, kol ve bacaklarda ağrı, mide bölgesinde ağrı, bel bölgesinde ağrı gibi belirtiler ile ani olarak başlamaktadır. Bazen bu bulgulara kusma, karın ağrısı ve ishal ilave olabilmektedir. Gövde ve kol ve bacaklarda cilt içi kanama görülebilir. Burun kanaması ve değişik alanlarda kanama bulguları bulunabilir.

Hastalığın kesin tanısı alınan kanın serum örneğinde PCR (Real Time) ile viral RNA’nın ya da ELISA ile spesifik IgM antikorlarının gösterilmesi ile konulmaktadır. En hızlı yöntem, IgM sınıfından antikorları 5-6 gün ve IgG sınıfından antikorları 7-10 günde saptayan ELISA yöntemidir.

İlk kene ısırığından itibaren yaklaşık 2 ile 12 gün arasında değişen bir kuluçka süresi vardır. Hastane kaynaklı enfeksiyonlarda ise (nozokomiyal enfeksiyon) kuluçka süresi 3 ile 10 gün arasında değişmektedir.

Kuluçka Süresi; hastalık yapıcı organizma, vücuda girdiği zaman üremeye başlar. Üreyerek hastalık belirtilerini ortaya çıkaracak sayıya gelmesi belli zaman alır. Mikrobun vücuda girdikten hastalık belirtilerinin (ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, ishal, kusma vb.) ortaya çıkmasına kadar geçen zamana kuluçka süresi denir.

Kuluçka süresinin ardından grip-benzeri belirtiler görülmeye başlar. Bunlar yaklaşık bir hafta sonra dinebilir. Bununla birlikte hemoraji (kanama) belirtileri rahatsızlığın ilk 3-5 gününde görülmeye başlar. Öncelikle duygudurumda dalgalanma, ajitasyon, zihinsel karmaşa ve boğaz peteşileri. Daha sonra burun kanaması, kanlı idrar ve kusma görülür. Karaciğer şişer ve ağrır. Trombosit (kanamanın durdurulmasını sağlayan kan hücreleri) ve Lökosit (vücudun mikroplara karşı savunmasında başlıca rolü oynayan hücreler) sayısında düşme meydana gelir.

Kan, Akyuvarlar (Lökosit), Alyuvarlar (Eritrosit) ve Kan Pulçukları (Trombositler)  olmak üzere üç kısma ayrılır. 1 mm3 kanda ortalama Lökosit 4.000–8.000, Eritrosit 5.000.000, ve Trombositler de 150.000–400.000 adettir.

Ayrıca karaciğer enzimleri olan Aspartat Amino Transferaz (AST), Alanin Amino Transferaz (ALT) ve Laktat Dehidrogenaz (LDH) oranlarında yükselme görülür. Semptomların ilk ortaya çıkışından 9-10 gün sonra hastalar iyileşme belirtileri gösterir, fakat %30’u rahatsızlığın ikinci haftasında ölüm meydana gelebilir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Riskli Değerler;

• Akyuvar/ Beyaz Küre (Lökosit ) Sayısı < 10 000/mm3 ve altında. (Lökopeni)
• Kan Pulçukları (Trombosit ) Sayısı < 20 000/mm3 ve altında. (Trombositopeni)
• Aspartat Amino Transferaz (AST) > 200 U/L ve üstünde.
• Alanin Amino Transferaz (ALT) > 150 U/L ve üstünde.
• Kısmi Tromboplastin –Pıhtılaşma- Zamanı (PTT) > 60 saniye ve  ve üstünde.
• Kanın Pıhtılaşmasında Görev Alan (Fibrinojen) < 110 mg/dl altında.

Sindirim sistemi hemorajıyla (kanamasıyla) ilişkilendirilen siyah, katran gibi dışkı anlamına gelen Melena ve bilinç değişikleri olan hastalar ölüm açısından yüksek risklidir.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) enfeksiyonunun tipik seyri dört dönemden oluşur. Bu dönemler; kuluçka (inkubasyon), kanama öncesi (prehemorajik), kanama (hemorajik) ve iyileşme dönemleri (konvelesan) dönem olarak sınıflandırılabilir.

1- Virüsün bulaşması ile hastalık gelişmesi arasında geçen süre kuluçka dönemi olarak adlandırılır. Bu süre; kene ile ısırılma sonucu bulaşlarda 1-3 gün, en fazla 9 gün; enfekte kan, ifrazat veya diğer dokulara doğrudan temas sonucu olan bulaşlarda 5-6 gün, en fazla 13 gün olabilmektedir.

2- Kanama öncesi dönem, 1-7 gün sürmektedir. Genellikle gribal enfeksiyonu taklit eden klinik belirtiler vardır. Üşüme ve titremeyle yükselen ateş, kas ve eklem ağrısı, halsizlik, iştahsızlık en sık görülen belirtilerdir. Bazen bu dönemde ishal, bulantı, kusma, karın ve boğaz ağrısı ve konjunktivit de görülebilir.

3- Kanama dönemi, hastalığın 3-5. günlerinde başlar. Kanama bulguları peteşilerden büyük hematomlara kadar değişebilir. En sık kanamalar; burun, gastrointestinal sistem, idrar yolları, vajina ve solunum yollarından olmaktadır. İç organlara ait kanama bulguları saptanabilir. (Deri altındaki kanamalar küçük iğne ucu büyüklüğünde ise peteşi, büyük ise purpura, 1cm den daha büyük ise ekimoz olarak tanımlanmaktadır.)

4- İyileşme dönemi, hastalığın görülmesinden itibaren 10 ile 20 gün sonra başlar. Ateş, 9-20. günler arasında düşmeye başlar. Tam olarak iyileşme süreci 4 hafta veya daha uzun sürebilmektedir.

Günümüzde hastalığa özgül spesifik bir ilaç tedavisi olmadığı için tedavi çoğunlukla semptomatik (hastalığı tam olarak tedavi etmeden hastalık belirtilerini ve bulgularını yani etiyolojisini ortadan kaldırmaya yönelik her türlü tıbbi tedavi) ve destek tedavisini içerir. Sıvı ve elektrolit tedavisi ile trombosit, eritrosit, tam kan ve taze donmuş plazma gibi kan ve kan ürünleri uygulaması ve gerektiğinde solunum ve dolaşım desteği ile parenteral beslenme (serum) gibi destek tedavileri yapılmaktadır.

Ribavirin adlı bir ilacın ağızdan 10 gün süre ile uygulanmasının, yani oral ribavirin tedavisinin etkinliği kesin değildir. Bir kısım araştırmalar ilacın etkin olduğunu bildirmekte ise de ülkemizden yakın zamanda yayınlanan çok merkezli bir araştırma etkin olmadığı yönündedir. İlacın etkin olup olmadığına karar vermek için ileri klinik araştırmalar gerekmektedir. Hastalığı geçirenlerden elde edilen veya atlardan elde edilen bağışık serum uygulaması etkin olabilir. Bu konuda da araştırmalar devam etmektedir. Hastalığı geçirenlerin ömür boyu bağışıklık kazanabileceği bilinmektedir.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Normal Değerler;

Akyuvar/ Beyaz Küre (Lökosit/WBC ) Sayısı: Lökositler ve akyuvarlar olarak da bilinen beyaz kan hücreleri (WBC’ler), bağışıklık sisteminizin çok önemli bir parçasıdırlar ve vücuttaki virüsleri, bakteri ve mikropları yok ederek, enfeksiyonlarla savaşmanıza yardımcı olurlar. Lökosit (WBC) miktarı çocuk ve yetişkinler için normal değerleri, kanda mikrolitre başına 4.500 ila 11.000 arasındadır. Beyaz kan hücresinin mikrolitre başına 4000’in altına düşmesine Lökopeni veya düşük WBC sayısı denir. 15.000’in üzerindeyse lökosit yüksekliği olarak adlandırılır.

Kan Pulçukları (Trombosit/PLT) Sayısı: PLT (platelet) kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücre pulcuklarıdır. Trombosit de denilen bu renksiz yapılar kırmızı ve beyaz kan hücrelerinden daha küçüktür, sayıları kan tahlilleri ile saptanır. PLT’nin normal değer aralığı her mikro litrede (litrenin milyonda biri) 150.000 ile 400.000 arasıdır.

Aspartat Amino Transferaz (AST):  AST, amino asit metabolizmasında görev alan bir enzimdir. Hücre içinde yoğun şekilde bulunan bu enzim, hücrenin hasarlanması sonucu kana geçer ve kan seviyeleri yükselir. Karaciğer başta olmak üzere böbrek, iskelet kası, beyin ve kalp kası yapısında bulunur. Karaciğer hasarı yapan çeşitli hastalıkların tanısında ve takibinde sık kullanılır. Karaciğer hücre hasarına en duyarlı testlerden birisidir ve ALT ile birlikte değerlendirilir. Yetişkinlerde, 0-35 U/L; Yenidoğanda, 15- 60 U/L ortalama değerlerdir. Kadınlarda erkeklere göre daha düşüktür. Yaşlılarda ise yetişkinlere göre hafifçe daha yüksektir.

Alanin Amino Transferaz (ALT): Hücre içi bir enzim olan Alanin Amino Transferaz karaciğer ve böbrekte yüksek, iskelet ve kalp kasında ise düşük miktarlarda bulunur. Bu enzim amino asit metabolizmasında görevlidir. Hücre içinde yüksek, kanda ise düşük miktarlarda bulunur. Eğer hücre hasara uğrar ve bütünlüğü bozulursa (veya ölürse) hücre içindeki bu enzim kana geçer ve kandaki seviyeleri de yükseltir. Yani hücre hasarını dolaylı yoldan gösterir. Erkeklerde, 10 – 40 U/L; Kadınlarda, 10 – 35 U/L normal ortalama değerlerdir. Çocuklarda ise erişkinlerin 2 katı kadar yükseklik görülebilir.

Kısmi Tromboplastin –Pıhtılaşma- Zamanı (PTT): PTT, kanınızın pıhtılaşması için gereken süreyi belirtir ve bu sayı 18 ila 28 saniye arasında olmalıdır. Sayılarınız daha yüksekse, pıhtılaşma ve pıhtılaşmayı önleyen karaciğer hasarına işaret edebilir.

Kanın Pıhtılaşmasında Görev Alan (Fibrinojen): Karaciğerde üretilen ve yarı ömrü yaklaşık 4 gün olan bir glikoproteindir. Pıhtılaşma mekanizmasında görevli temel faktörlerden birisidir. Yetişkin (200 – 400 mg/dL), Yeni Doğan (125– 300 mg/dL)

Enerji Üretiminde Görev Alan LDH (Laktat Dehidrogenaz): Vücudun enerji üretiminde rol alan bir enzimdir. LDH iskelet kasları, kırmızı kan hücreleri, kalp, karaciğer, beyin, böbrekler ve akciğer gibi vücudun birçok yerinde bulunur. Genelde hücre veya dokular zarar gördüğünde, LDH buralardan kana karışır. LDH miktarındaki yükseliş dokularda bir hasar olduğu anlamına gelebilir. LDH normal değeri; yetişkinlerde 110 – 240 IU/L’dir.

Enerji Üretiminde Görev Alan Kreatin Fosfokinaz (CPK): CPK, CK olarak da adlandırılabilir. CPK (Kreatin Fosfokinaz) birçok farklı doku ve hücrelerde üretilen ve vücut enerjisini sağlayan bir tür enzimdir. Kreatin kinaz testi ise kaslardaki olası bir iltihabı tespit etmek için kullanılır. Kreatin fosfokinaz (CPK) kalp, beyin, ve kaslarda bulunan bir enzimdir. Normalde kanda düşük düzeylerde bulunan CPK’nın esas kaynağı iskelet kaslarıdır. Kas hasarı meydana geldiğinde, hasarlanmış hücreden CPK salgılanarak kana karışır ve kandaki CPK seviyesi yükselmeye başlar. Kanda yüksek seviyelerde bulunması kaynaklandığı dokuda hasar olduğunu gösterir. CPK normal değerleri, 1 aydan büyük çocuklar ve yetişkinlerde 22-200 IU/L‘dir. 200 IU/L ve üstü CPK değerleri yüksek olarak kabul edilir. Bu sağlıklı aralık test tekniklerine ve kişiye göre değişkenlik gösterir.

Aşağıda verilen değerler testin yapıldığı laboratuvara, kullanılan metoda ve testin yapıldığı cihaza göre değişiklik gösterebilir.

Kandaki CK düzeyleri:

Erkeklerde:

• 6-11 yaş arası: 150-499 U/L arasında,
• 12-17 yaş arası: 94-499 U/L arasında,
• 18 yaş ve üzerinde: 52-336 U/L arasında,

Kadınlarda:

• 6-7 yaş arası: 134-391 U/L arasında,
• 8-14 yaş arası: 91-391 U/L arasında,
• 15-17 yaş arası: 53-269 U/L arasında,
• 18 yaş ve üzerinde: 38-176 U/L arasındadır.

The post Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır? appeared first on TechWorm.

GGT testi bir çok durumda yüksek çıkabilmektedir.

Tek başına GGT yüksekliğinde şeker hastalığı varlığı veya yatkınlığı ve alkol kullanımı ilk olarak akla gelmelidir. GGT normal değerleri erkek ve kadında çok az farklılık gösterir, kadınlarda bir miktar daha düşüktür.

GGT (Gama Glutamil Transferaz) Normal Değerleri:

• Erkek: 10-44 mg/dl
• Kadın: 9-38 mg/dl

GGT (Gama Glutamil Transferaz) Testinin Amacı Nedir?

Karaciğer ve safra yolları hastalıklarının tanı ve takibinde, gizli alkolizmin takibinde, ALP yüksekliği olan kişilerde, bu yüksekliğin kemikten mi yoksa karaciğerden mi kaynaklandığını ayırt etmede kullanılır.

Doktorunuz sizde ALP yüksekliği olduğunu tespit ederse bu testi yaptırmanızı isteyebilir. Ayrıca kişi karaciğer hastalığı veya karaciğer hasarı semptomları yaşarsa, diğer karaciğer enzim fonksiyon testleriyle birlikte yahut yalnızca takip amaçlı doktorunuz bu testi yaptırmanızı bildirebilir. GGT testi ayrıca karaciğer, safra kesesi ve safra kanalları hastalıklarının değerlendirmesine de yardımcı olur. GGT testi yapılmasının bir diğer nedeni de, zehirli maddeler veya alkol nedeniyle oluşan karaciğer hasarını tespit etmektir.

GGT Testinin Yüksek Çıktığı Durumları Karaciğer ve Karaciğer Dışı Şeklinde 2 Başlıkta Toplayabiliriz.

Karaciğer Hastalıkları:

• Hepatitler
• Tıkanma Sarılıkları
• Karaciğer İçi Safra Yolları İltihapları
• Karaciğerde Metastaz Görüldüğü Durumlar
• Alkole Bağlı Karaciğer Hastalıkları
• Karaciğer Yağlanması

Karaciğer Dışı Hastalıkları:

• Pankreas İltihapları
• Bazı Kanser Türleri (Malign Melanom, Akciğer, Göğüs veya Prostat Kanseri)
• Şeker Hastalığı
• Tiryakilik Derecesinde Sigara Kullanımı
• Kalp Yetmezliği Olan Kişiler

Bazı İlaçların Kullanımı Sonrası

GGT özellikle çeşitli ilaçların kullanımını takiben yüksek değerlerde çıkabildiği görülmektedir. GGT yüksekliğine sebep olabilen ilaçlar aşağıda belirtilmiştir:

Fenitoin, Karbamazepin  ve Barbitürat grubu ilaçlar (Nöroloji ve Epilepsi hastalarında kullanılan ilaçlar), Hiperlipidemi tedavisinde kullanılan ilaçlar, çeşitli Antibiyotik grubu ilaçlar, mide hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaçlar (Anti Asidler, H2 Reseptör Antogonistleri), Antifungal ilaçlar (mantar enfeksiyonu tedavisinde kullanılan ilaçlar), depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, testestoron içeren hormon ilaçları.

GGT değerini yükseltebilen ilaçları yukarıda sıraladık bir de GGT değerini düşüren ilaç örneği verelim. Örneğin doğum kontrol hapları da GGT değerlerinde düşüklük yapabilmektedir.

Sonuç olarak kanda GGT yüksekliği doktorlar tarafından istenen bir durum değildir. Test sonucunda GGT yüksekliği varsa tedbiren de olsa nedenini araştırmak için karaciğer hakkında bilgi veren karın ultrasonu tahlili de mutlaka yaptırılmalıdır. Ultrason incelemesi sonrası karaciğerde bir hastalık olup olmadığı konusunda bilgi alınabilmektedir.

Kanda GGT Yüksekliği Nedenleri Nelerdir?

Kanda GGT yüksekliği genelde bir karaciğer problemine işaret etse de, başka sağlık problemlerinin belirtisi de olabilir. GGT yüksekliği şu durumlarda da ortaya çıkabilmektedir. Aşağıdaki faktörler veya tıbbi durumlar bu enzimin kandaki seviyesini artırabilmektedir:

• Bölgesel hasarla sonuçlanan karaciğerde veya safra kanalında fonksiyon bozukluğu
• Safra kanalı tıkanıklığı (nedeni tümörler, taşlar vb olabilir)
• Fast food gıdalar yeme ve kola içme alışkanlığı
• Alkol tüketimi (ara ara içenlere kıyasla devamlı alkol kullananlarda yüksek düzeylerdedir)
• Kolangit, obezite ve uyuşturucu kullanımı
• Konjestif kalp yetmezliği
• Karaciğer hasarı (örneğin hepatit, siroz kaynaklı)
• Diyabet Pankreas iltihabı
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Aşırı kırmızı et tüketimi
• Kronik viral hepatit
• Karaciğere yeterli kan akışının olmaması
• Karaciğer tümörü
• Siroz veya karaciğer hasarı
• Kalp yetmezliği
• Pankreatit
• Şeker hastalığı
• Sigara içmek
• Kanda magnezyum yüksekliği
• Bazı enfeksiyonlar (epstein barr virüsü gibi)

Kanda GGT Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir?

GGT düşüklüğü bir soruna herhangi bir sağlık sorununa işaret etmeyebilir. Yemeklerden sonra GGT miktarı biraz düşebilir.  Bazı kaynaklara göre kahve tüketimi fazla olan insanlarda GGT değerinde düşüşler gözlendiği belirtilmiştir. Tiroid bezinin yavaş çalıştığı (hipotiroidi) hastalarında düşüklük görülebilir.

• Düşük tiroid seviyeleri
• Hipotalamik sendromu
• Ciddi magnezyum eksikliği
• Yüksek trigliserid tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
• Doğum kontrol hapları
• Erken gebelik dönemi
• İlaç kullanımı (azatioprin, ursodiol, oral kontraseptifler, klofibrat)

Kaynak:

• https://tahlil.com/ggt-nedir-ggt-yuksekligi-neden-gorulur
• https://doktorumnedio.com/tahliller/ggt-nedir-neden-yukselir/
• https://doktorun.net/ggt-nedir-yuksekligi-dusuklugu-ne-anlama-gelir/
• http://www.mavikadin.com/gamma-glutamil-transferaz-ggt-kan-testi-neden-yapilir
• https://www.saglikbilgi.net/ggt-nedir/

The post GGT Nedir ? GGT Yüksekliği ve Düşüklüğü Neden Görülür? appeared first on TechWorm.

Serum

Plazma ve Plazma Proteinleri

Toplam kan hacminin % 55’ini plazma oluşturur. Kanın kan hücreleri dışında kalan sıvı kısmına plazma denir. Plazmanın % 90- 92’si su, geri kalan bölümü ise organik ve inorganik maddeler olan plazma proteinleri, aminoasitler, karbonhidratlar, yağlar, hormonlar, üre, ürik asit, laktik asit, enzimler, antikorlar, sodyum, potasyum, iyot, demir, bikarbonat vb. elementlerden oluşur. Bu maddeler plazma ile dokuların ilgili yerlerine taşınmaktadır.

İçine antikoagülan (kanın pıhtılaşmasını önleyen madde) ilave edilmiş bir tüpe kan alınıp tüp alt üst edilirse antikoagülan madde kandaki kalsiyumu bağlayarak pıhtılaşmayı önler. Antikoagülanlı kan bir süre bekletilirse kan hücreleri tüpün tabanına çöker, üstte sarı renkli bir sıvı ayrılır. Bu sıvıya plazma adı verilir.

Kan, tüpe alınıp bir süre bekletilirse kan hücreleri tüpün tabanına çöker üstte sarı renkli bir sıvı ayrılır. Bu sıvıya ise serum adı verilir. Plazma ile serum arasındaki en önemli fark; serumda kanın pıhtılaşmasında görev alan plazma proteinlerinden fibrinojenin bulunmamasıdır. Bu nedenle seruma fibrinojensiz plazma da denir.

Plazmanın, organik maddelerinin büyük bir bölümünü plazma proteinleri oluşturur. Bu proteinler; albumin, globulin ve fibrinojendir. Plazma proteinleri 100 gram kanda 7- 8 gram kadardır ve çoğu albumindir. Plazma proteinleri karaciğer tarafından sentezlenir.

Albumin: Oluşturdukları ozmotik basınçla plazmada suyu tutarlar ve plazmadaki suyun damar dışına kaçmasına engel olurlar.

Globulinler: Alfa, beta ve gama globulinler (immun globulinler) olmak üzere üç gruba ayrılırlar. Vücudun enfeksiyonlara karşı korunmasında ve bağışıklığı sağlamada rol alırlar.

Fibrinojen: Kanama durumunda kanın pıhtılaşmasında rol alır.

Kan Hücreleri

Akyuvarlar (Lökositler): Vücutta savunma sisteminde görev alan hareketli kan hücreleridir. Pigment bulundurmadıklarından bunlara beyaz kan hücreleri de denmektedir. Bir çekirdekleri ve diğer hücre organelleri bulunur. 10-20 mikron çapında bulunduklarından alyuvavarlardan daha büyüklerdir. Bir milimetreküp kanda yaklaşık olarak 7000 civarında akyuvar bulunur. Beyaz hücrelilerin en önemlileri granülositler, lenfositler ve monositlerdir. Akyuvarların % 60-70’ini granülositler, % 30-45’ini lenfositler ve % 10’dan az kısmını da monositler oluşturmaktadır. Granülositler de kendi aralarında nötrofil, bazofil ve eozinofil olmak üzere üçe ayrılırlar. Bunların büyük çoğunluğu nötrofillerden oluşmaktadır.

Alyuvarlar (Eritrositler): Kırmızı kan hücreleri kanın hücre bölümünün neredeyse tamamını meydana getirirler. Kanın her milimetreküpünde yaklaşık beş milyon alyuvar bulunmaktadır. Eritrositlere kırmızı rengini veren taşımakta oldukları hemoglobindir ve hücre ağırlığının üçte birini oluşturur. Hemoglobin, 4 hem (demir) ve bir globin molükülünden oluşmaktadır. Ömürleri ortalama yüz yirmi gündür. Ömürlerini tamamlayan alyuvarlar dalakta ve karaciğerde parçalanır. Eritrositlerin 1 mm3 oranındaki kanda bulunan sayısı erişkin erkekte 4,5- 6 milyon, erişkin bir kadında ise 4- 5 milyondur. Eritrosit sayısının normalden fazla olmasına polisitemi (poliglobuli) adı verilir. Eritrosit sayısının veya hemoglobin miktarının normalden düşük olmasına ise anemi (kansızlık) denmektedir.

Trombositler (Plateletler, Kan Pulcukları): Çapları 1-2 mikron olan trombositler, kanın en küçük hücreleri olup kemik iliğindeki büyük hücrelerden kopan parçalardan oluşur. Her mm3 kanda 150- 300.000 civarında bulunurlar. Kandaki trombosit sayısının artması durumuna trombositoz, azalmasına ise trombositopeni (trombopeni) denilmektedir. Pıhtı oluştuğunda katılaşarak yaranın ağzını büzerler ve kanamayı durdururlar. Ayrıca, pıhtılaşma mekanizmasını başlatan “tromboplastin” enzimini üretirler. Ömürleri yaklaşık 7-10 gündür. Ömrünü tamamlayan trombositler karaciğer ve dalakta parçalanır.

Kaynak:

http://www.megep.meb.gov.tr/

The post Kan Nedir? Kanın Yapısı, Hücreleri ve Görevleri appeared first on TechWorm.

Kan, atardamar, toplardamar ve kılcal damarlardan oluşan damar ağının içinde dolaşan; akıcı plazma ve hücrelerden alyuvar (eritrosit), akyuvar (lökosit) ve kan pulcuklarından (trombosit) meydana gelmiş kırmızı renkli hayati sıvıdır. Kana; latincede hema, kanı inceleyen bilim dalına ise hematoloji denir. Kan kolloidal bir madde olup homojen görünse bile, heterojen bir karışımdır. Normal bir erişkinin vücut ağırlığının ortalama 1/13’ünü oluşturmaktadır.

Kanın Vücuttaki Görevleri Nelerdir?

Kanın koruma, taşıma, savunma ve düzenleme görevleri bulunmaktadır.

Koruma Görevi: Vücudun herhangi bir yerinde meydana gelen yaralanma sonucunda açılan yaradan akan kan oksijenle temas ettiğinde kurur ve yaranın kapanmasına sebebiyet verir. Trombositler oksijenle temas ettiklerinde pıhtılaşma diğer manasıyla kanın kuruması gerçekleşerek vücudun kan kaybı engellenir.

Taşıma Görevi: Kan, sindirim sisteminin parçaladığı besinleri hücrelere taşır. Akciğerlerden vücuda alınan oksijeni dokulara, metabolizma sonucu oluşan karbondioksiti ise akciğerlere taşır.

Savunma Görevi: Vücuda giren yabancı maddeler (virüs, bakteri) kan tarafından fagosite edilerek zararsız bir duruma getirilir. Ayrıca vücuda giren yabancı maddeler için antikor yapımını da sağlar.

Düzenleme Görevi: Metabolizma ile oluşan ısıyı bütün vücuda dağıtıp vücut ısısını dengede tutar. Vücut sıvılarının ise pH dengesini ayarlar.

The post Kan Nedir? Kanın Vücuttaki Görevleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Kan grubu, insan kanındaki antikorlara bakılarak, kanın özelliğini belirtmek için oluşturulmuş sınıflandırma sistemidir. A, B, AB ve 0 türleri mevcuttur. Bundan bağımsız olarak, Rh değeri + veya – değerinde olabilir. Bu iki sistemin kombinasyonundan 8’li kan grubu tablosu oluşmuştur. Türkiye’de iki sistem yan yana yazılarak belirtilir. Örneğin; A türü kanda Rh değeri negatif ise, o kan için A Rh (-) grubu denir. Türkiye’de Kızılay’ın verilerine göre en fazla bulunan ve en çok ihtiyaç duyulan grup A Rh (+)’dir. RH faktörü, Rhesus (rezüs) maymunun kanındaki antikorların var olup olmaması anlamına gelir.

• A Grubu: Bu grup başka gruba kan veremiyorken, hem kendi gruplarından hem de 0 grubundan kan alabilirler.
• B Grubu: Bu grup A grubu gibi başka gruba kan veremiyorken, hem kendi gruplarından hem de 0 grubundan kan alabilirler.
• AB Grubu: “Genel Alıcılar” olarak adlandırılan bu grup, herkesten kan alabilirler.
• 0 Grubu: “Genel Verici” olarak adlandırılan bu grup, belirli miktarda her gruba kan verebilirler.

Her ne kadar aşağıdaki tablo genel olarak doğru ise de uzun dönem kan tranfüzyonu gerektiren kişilere kendi kan gruplarının aynısının verilmesi zorunludur. Çok ama çok acil durumlarda RH (-), RH (+)’ye kan verebilir.

Kan Gruplarının Görevi Nedir?

Kan grubunu belirleyen A ve B genleri, kanımızda bulunan alyuvarların zarlarında A ve B tipi proteinlerden hangisinin yer alacağını belirlerler. Kan grubunuz A ise alyuvarlarınızın çeperinde yalnızca A tipi protein, B ise yalnızca B tipi protein, AB ise her ikisinden de, 0 ise alyuvarlarınızın çeperinde her ikisi de yoktur demektir. Alyuvar çeperinde bulunan ve kan grubunuzun belirlenmesinde rol oynayan bu proteinlere aglütinojen denir. Ancak kanda, kendinizinkinden farklı bir kan grubuna ait alyuvar hücrelerinin vücudunuza girmemesini sağlayarak sizi koruyan aglütinin adlı antikorlar bulunur. Protein yapısında olan aglütininler de tıpkı aglütinojenler gibi A ve B tipinde olurlar.

Kimler Kan Verebilir?

Kan üretilemeyen bir dokudur ve tek kaynağı sağlıklı bağışçılardır. 18 ve 65 yaş arası olan sağlıklı bulaşıcı hastalığı veya riski olmayan 50 kg üzerinde kişiler kan bağışlayabilirler. Hemoglobin düzeyi, erkeklerde en az 13,5 g/dl en çok 18,0 g/dl ve kadınlarda en az 12,5 g/dl en çok 16,5 g/dl olmalıdır. Ancak bağışçıların sağlık sorgulamasından ve temel bir muayeneden geçirilmesinin ardından kimlerin kan verebileceği tespit edilir. Bağış sıklığı: Tam kan bağış sıklığı; Erkeklerde bağış aralığı 90, Kadınlarda bağış aralığı 120 günde birdir.

Kaynak:

Wikipedia

The post Hangi Kan Grubu Genel Alıcı ve Genel Vericidir? appeared first on TechWorm.