Mikroskop, çıplak gözle izlenemeyen cisimleri tanımak ve değerlendirmek amacıyla ışın ve optik ilkelerine dayanılarak yapılmış bir görme ve büyütme cihazıdır. İlk, ilkel (prototip) mikroskop 1665 yılında Hollandalı gözlükçü Robert Hook tarafından icat edilmiştir. Mikroskobun morfolojik incelemelerde kullanılmaya başlaması ise 1757 yılında olmuştur. Bu cihazın modern tıp alanında kullanılması ise 19. yüzyılın ortalarına rastlar. Bu süre içinde çok büyük gelişmeler gösteren mikroskop, aydınlatma kaynağına göre ışık mikroskobu ve elektron mikroskobu olmak üzere esas itibariyle iki tiptir. Işık mikroskobunda aydınlatma kaynağı güneş ışını veya bir lambadır. Elektron mikroskobunda ise cismi aydınlatmak için hızlandırılmış elektron demetleri kullanılır.

Mikroskop Çeşitleri

1- Işık Mikroskobu

Bu gün en çok kullanılan en basit mikroskop, ışık mikroskobudur. Işık mikroskobunun gözle baktığımız oküleri ve incelediğimiz preparat kısmının üzerinde yer alan objektif kısmı bulunur. Objektif ve okülerin ayrı ayrı kendilerine göre bir büyütme güçleri vardır. Işık mikroskobunun büyütme gücü ise objektif ve okülerin büyütme güçleri çarpımına eşittir. Işık mikroskoplarında üzerinde 100x yazan immersiyon objektifi bulunur. Bu objektif preparat üzerine immersiyon yağı damlatılarak kullanılır. Bakteriyoloji laboratuvarında en sık bu objektiften yararlanılır.

2- Karanlık Alan Mikroskobu

Bazı ince yapılı mikroorganizmaları (spiroketler gibi) ışık mikroskobunda görmek mümkün olmaz ve bu amaçla karanlık alan mikroskobundan yararlanılır. Bu mikroskopta mikroorganizmalar, karanlık zemin üzerinde parlak görüntü verirler. Özel kondansatörler yardımıyla sağlanan karanlık sahada alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlarından girerek preparat üzerine gelir. Bu sistemde ışık tüp içine girmeyerek yanlara dağılım gösterir. Ancak karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık, mikroskobik inceleme yapan kişinin gözüne ulaşır.

3- Faz Kontrast Mikroskobu

Faz kontrast mikroskobu ışığın farklı kırılma özelliği ile sıvı bir ortam içerisinde boyasız olarak incelenen mikroorganizmaların hücre iç yapılarının görülmesini sağlar. Bu amaçla kullanılan mikroskopların, ışık mikroskobundan iki önemli farkları vardır. Bunlar, özel kondansatör ve özel faz objektiflerin kullanılmasıdır. Özel kondansatörde halka şeklinde diyafram dizileri içeren dönen metal disk bulunur. Bu diyaframlar, objektiflerin sayısal açıklığına göre birlikte kullanılır. Özel faz objektiflerin arka odak bölgelerinde özel yapıda bir faz camı bulunmaktadır. Bunun görevi üzerindeki belirli halka bölgesinden geçen ışınları, diğer yerlerinden geçen ışınlara göre 1/4 dalga boyu kadar yansıtarak geçirmesidir.

4- Fluoresan Mikroskobu

Işık kaynağı olarak ultraviyole ışınları kullanılır. Bazı mikroorganizmalar fluoresans veren boyaları özel olarak alır ve bu mikroskop ile incelendiğinde fluoresans verir. Fluoresans veren boyalar antikor gibi bir aracıya bağlanarak da klinik örneklerde mikroorganizma aranır. Ayrıca dokulardaki antijen ya da antikorları, serumdaki antikor varlıklarını flouressein gibi floresans veren boyalar kullanılarak gösterilmelerinde kullanılır.

5- Elektron Mikroskobu

Burada ışık kaynağı yerine elektronlar kullanılır. Elektron ışınları ile incelenen yapılar 20.000 ila 1.000.000 kez büyütülebilir. Virüsler ve viral parçacıklar bu mikroskop ile görülebilir. Elektron mikroskobu ile ışık mikroskobu arasında iki önemli fark bulunur. Elektron mikroskobunda ışık kaynağı yerine dalga boyu çok kısa olan elektronlar ve cam mercekler yerine elektromanyetik kondansatörler kullanılır. Elektronlar objeden geçerken geçirgenlik derecesine göre az ya da çok absorbe olur. Görüntü fluoresan bir ekran üzerinde oluşur ve dışarıdan bir cam ekran aracılığıyla görülebilir.

Kaynak:

• http://megep.meb.gov.tr/
• https://www.tech-worm.com/mikroskop-nedir-ne-ise-yarar-cesitleri-nelerdir/

The post Mikroskop Nedir? Ne İşe Yarar? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Bunlardan bazılarını sizin için derledim:

Elektron Mikroskobu

Elektron mikroskobu, vakumlu bir tüp içinde elektronların dönmesi prensibine dayanılarak oluşturulmuş bir mikroskop çeşididir.Bu mikroskop bir bilgisayara bağlıdır ve görüntü bilgisayarda izlenir.Mikrobiyoloji ile ilgili tüm canlıları ve onların her türlü işlevini elektron mikroskobu sayesinde inceleyebiliriz.

Floresan Mikroskobu

Işık temelli olduğu için aydınlatmasında çok güçlü ışık kaynakları kullanılır.Bakteriyoloji ve parazitoloji alanlarında inceleme yapar ve genellikle boyalı preparatlar kullanılır.

Faz Kontrast Mikroskobu

Genellikle boyanmış ve canlı hücrelerin incelenmesinde kullanılan mikroskop çeşididir.Işığın kırılma indislerinden yararlanarak inceleme yapma ilkesini temel alarak geliştirilmiştir.Karanlık faz kontrast ve Aydınlık faz kontrast mikroskobu olmak üzere iki çeşidi vardır.Yüksek büyütmelerde detayların incelenmesinde ve hücre içi yapıların incelenmesinde kullanılabilir.

Karanlık Alan Mikroskobu

İncelenecek preparattaki materyalin koyu zemin üzerinde parlak olarak gösterilmesi prensibiyle çalışır.Işık kaynağından gelen ışığın saçılmasını sağlayan bir sisteme sahiptir ve bu sistemle çalışır.

İnterferens Mikroskobu

Faz kontrast mikroskobunun gelişmiş bir versiyonudur.Aralarındaki tek fark ışık demetlerini kullanma metotlarındaki farklılıklardır.

Saha Emisyon Mikroskobu

Metal ya da yarı metal maddelerin incelenmesinde kullanılan bir mikroskop çeşitidir.Çalışmasındaki temel prensip metal yüzeye ışık göndermek değil metal yüzeyden elektron koparmaktır.Bu olaya emisyon denir.

The post Mikroskop Nedir? Mikroskop Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

• 1 mm = 1000 μm (Mikrometre)
• 1 μm = 1000 nm (Nanometre)
• 1 nm = 10 Å (Angstrom)

İnsan gözü 200–250 μm’den daha büyük olan nesneleri görebilir. Bu limitlerin altındakileri göremez Bu nedenle, mikroorganizmaları görmede ve bunlar hakkında bilgi edinmede mikroskop kullanma zorunluluğu vardır.

Mikroskop Çeşitleri

Günümüzde çeşitli amaçlar için kullanılan mikroskoplar başlıca 5 gruba ayrılırlar.

Işık Mikroskobu: En yaygın kullanılan ve en basit yapıya sahip olan mikroskop çeşididir. Genellikle bakteriyoloji, mikoloji, patoloji, histoloji, hematoloji, parazitoloji, biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Işık mikroskobu çeşitlerinden olan stereo mikroskoplar özellikle gözle görülebilen cisimlerin daha ayrıntılı ve üç boyutlu görüntülerinin incelenmeleri amacıyla kullanılır. Bitkilerin çiçek, yaprak ve diğer yapıları, böceklerin vücut ve organelleri ile cansız materyallerin (toprak, yem, maden vb.) incelenmesinde çok kullanılır.

Karanlık Alan (Saha) Mikroskobu: Bazı ince yapılı mikroorganizmaları (spiroketler gibi) ışık mikroskobunda görmek mümkün olmaz ve bu amaçla karanlık alan mikroskobundan yararlanılır. Karanlık alan mikroskobunun ışık mikroskobundan tek farkı, kondansatör farklılığıdır. Bu mikroskopta mikroorganizmalar, karanlık zemin üzerinde parlak görüntü verir. Özel kondansatör yardımıyla sağlanan karanlık sahada alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah, ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlarından girerek preparat üzerine gelir. Karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık sayesinde görüntü elde edilir.

Faz Kontrast Mikroskobu: Faz kontrast mikroskobu ışığın farklı kırılma özelliği ile sıvı bir ortam içerisinde boyasız olarak incelenen mikroorganizmaların hücre içi yapılarının görülmesini sağlar. Bu amaçla kullanılan mikroskopların, ışık mikroskobundan iki önemli farkı vardır. Bunlar, özel kondansatör ve optik sistem (özel faz objektifleri) kullanılmasıdır. Bu sayede mikroorganizmanın bulunduğu çözeltiden geçerek gelen ışınların koyuluklarına göre preparatta aydınlıklı karanlıklı alanlar oluşur. Bakterinin olduğu yerde ışık tutulur ve koyu görülür, DNA daha koyu bir görünüm verir. Kullanılan ışığın dalga boyu az olup 0,2 mikrometrenin altındadır.

Floresan Mikroskobu: Bazı maddeler kısa dalga boyundaki ışığı absorbe ederek uzun dalga boyunda ışık olarak yansıtırlar. Floresan mikroskoplarda bu özellikten yararlanılarak görüntü elde edilir. Işık kaynağı olarak ultraviyole ışınlar kullanılır. Cisimlerin kendilerine gelen ışınları bu ışınlardakinden farklı dalga boylarında yansıtmaları olayına floresans denir. Görüntü elde edebilmek için bu ışınlarla karşılaştığında floresans veren boyalar kullanılır. En yaygın kullanılan floresans boyalar rodamin (pembe), auramin, flurescein (yeşil), etidyum-bromür (DNA boyayıcı – altın sarısı), trioflavin, kinin sülfatdır. Zemin kullanılan boya rengindedir.

Elektron Mikroskobu: En önemli özelliği ışık kaynağı olarak elektronların kullanılmasıdır. Elektron mikroskobu ile incelenen yapılar 20.000 ila 1.000.000 kez büyütülebilir. Virüsler ve viral parçacıklar bu mikroskop ile görülebilir. Elektron mikroskobu ile ışık mikroskobu arasında iki önemli fark bulunur. Elektron mikroskobunda ışık kaynağı yerine dalga boyu çok kısa olan elektronlar ve cam mercekler yerine elektromanyetik kondansatörler kullanılır. Elektronlar objeden geçerken geçirgenlik derecesine göre az ya da çok absorbe olur. Görüntü fluoresan bir ekran üzerinde oluşur ve dışarıdan bir cam ekran aracılığıyla görülebilir.

The post Mikroskop Nedir? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Mikroskop kısaca; “gözle görülmeyecek kadar küçük objelerin görülmesine yarayan alettir”şeklinde tanımlanabilir. İlk mikroskop 1660 yılında Hollandalı bir tüccar olan Anton ven Leuvenhoek tarafından bulunmuştur. Daha sonra İngiliz R.Hook tarafından geliştirilmiştir. Günümüzde büyütme gücü 100.000‟leri geçen elektron mikroskobuna kadar gelinmiştir. Mikroskobun işlevi, çıplak gözle görülmeyecek küçüklükteki cisimlerin görüntüsünü büyüterek gözle görünür hâle getirmek ve onların ayrıntılı bir şekilde incelenmesine olanak sağlamaktır.

Bunu, yapısındaki büyüteçler (mercekler) aracılığı ile yapar. Dolayısı ile mikroskop, özünde bir büyüteçler sistemidir. Objektifteki büyüteç tarafından büyütülerek şekillendirilen cismin görüntüsü, oküler tarafından ikinci kez büyütülür, yeterli büyüklüğe ulaşır ve düzeltilir. Böylece, gözle görülemeyen cisimlerin incelenmesi sağlanır. Mikroskobun, cismin görüntüsünü büyütme gücüne mikroskobun “ayırım (resolüsyon)/ büyütme gücü” denir.

Mikroskop Çeşitleri

Çeşitli amaçlara dönük olarak beş çeşit mikroskop geliştirilmiştir. Bunlar;

• Basit ışık mikroskobu
• Karanlık saha mikroskobu
• Faz-kontrast mikroskobu
• Fluoressant mikroskobu
• Elektron mikroskobudur.

1- Basit ışık mikroskobu: Görünür ışık yardımıyla, çıplak gözle görülemeyen organizma ya da organellerin görülmesini sağlayan mikroskoplardır. Büyütme gücü 1000–3000 arasındadır.

2- Karanlık saha mikroskobu: Özellikle Spiroketlerin teşhisinde ve mikroorganizmaların hareket muayenelerinde kullanılır. Özel kondansörler yardımıyla sağlanan karanlık sahada alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah, ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlardan girerek preparat üzerine gelir. Bu sistemde ışık, tüp içine direk olarak geçmez ve yanlara dağılır. Ancak karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık göze ulaşır. Bunun sonucunda ise mikroorganizmalar parlak, saha ise karanlık görülür.

3- Faz-Kontrast mikroskobu: Boyanmamış canlı hücrelerin iç yapılarının incelenmesinde kullanılır. Hücre ve hücre içindeki yapıların derinlik ve yoğunlukları farklı olduğundan objeden geçen ışınların fazında değişiklik meydana gelir. Bu değişim, yapıların görüntüsünü de ortaya çıkarır. Faz kontrast mikroskobu bu presibinden hareketle geliştirilmiştir.

4- Fluoressant mikroskobu: Bu mikroskopta kısa dalga boyu ışınlar kullanılır. Çoğu 0.1 μm cisimlerin görünmesine olanak sağlar. Bazı maddeler ultraviole (UV) ışınlarına maruz bırakılırsa insan gözünün görebileceği dalga boyuna sahip, fluoressant boyalarla boyanarak, UVışınları altında incelenirse ışık saçan parlak cisimler hâlinde görülürler. Fluoressant mikroskobu yüksek basınçlı cıva lambası ile elde edilen UV ışınları ile çalışır. Gözü korumak için okülere yerleştirilen özel opak filtreler kullanılır. Diğer bir filtre sistemi de UV ışınları veren kaynağın önüne konur. Bu filtre sadece 420 nm dalga boyundaki mavi ışığın geçmesine izin verir. Bu mikroskop antijen- antikor reaksiyonlarını belirlemek amacıyla da kullanılmaktadır.

4- Elektron mikroskobu: 50.000 ya da daha büyük büyütmelidir. Çapları 0.001 μm olan cisimleri ve mikroorganizmaları( virüsler) görme olanağı sağlar. Son yıllarda mikrobiyoloji alanında çok kullanılan ve geliştirilmiş bir mikroskop türüdür. Elektron mikroskobu ile her tür mikroorganizmayı ve hücreyi incelemek ve yapısı hakkında bilgi edinmek mümkündür.

Bu mikroskopta kullanılan elektronların dalga boyunun, normal ışığınkinden 100.000 defa daha kısa olması, büyütmenin çok fazla olmasına temel teşkil eder.

Elektron mikroskopları ile ışık mikroskopları arasındaki temel farklar şunlardır:

Elektron mikroskobu, ışık kaynağı olarak dalga boyu elektronlar kullanırken, ışık mikroskobunda basit ışık kaynaklarından yararlanılır. Elektron mikroskobunda elektromanyetik kondansör bulunurken ışık mikroskobunda bunun yerini cam mercekler almıştır.

The post Mikroskop Nedir? Ne İşe Yarar? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

İlk ticari taramalı elektron mikroskobu 1965’de kullanılmaya başlanmıştır. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), katı numunelerin yüzeyinde çeşitli sinyaller üretmek için yüksek enerjili elektronlardan oluşan odaklanmış bir kiriş demeti kullanır. Elektron-numune etkileşimlerinden elde edilen sinyaller, dış morfoloji (doku), kimyasal bileşim ve numuneyi oluşturan kristal yapı ve oryantasyon da dahil olmak üzere numune hakkında bilgi verir. Çoğu uygulamada, örnek yüzeyin seçilen bir alanı üzerinden veriler toplanır ve bu özelliklerde mekansal varyasyonları gösteren 2 boyutlu bir görüntü oluşturulur. Genişliği yaklaşık 1 cm ile 5 mikron arasında olan alanlar, klasik SEM teknikleri (20X ile yaklaşık 30.000X aralığında büyütme, 50 ile 100 nm’lik mekansal çözünürlük) kullanarak bir tarama modunda görüntülenebilir. SEM, aynı zamanda numune üzerindeki seçilen noktasal yerleri analiz etme yeteneğine sahiptir; Bu yaklaşım, kimyasal bileşimleri, kristal yapıyı ve kristal yönelimleri niteliksel veya yarı niceliksel olarak belirlemekte özellikle yararlıdır.

SEM’lerin temel bileşenlerine bakacak olursak;

• Elektron kaynağı
• Elektron lensleri
• Örnek zemini
• Dedektörler
• Ekran / Veri çıkış cihazları
• Altyapı Gereksinimleri: Güç Kaynağı, Vakum Sistemi, Soğutma sistemi, Titreşimsiz zemin, Manyetik ve elektrik alanlarının olmadığı oda.

Ayırım gücü, odak derinliği, görüntü ve analizi birleştirebilme özelliği, taramalı elektron mikroskobunun kullanım alanını  genişletmektedir. Taramalı Elektron Mikroskobu, birçok dalda araştırma ve geliştirme çalışmalarında, biyolojik bilimlerde, tıpta, kriminal uygulamalarda, sanayinin değişik kollarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

The post Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) Nedir? appeared first on TechWorm.