Overclock Nedir?

Overclock yani hız aşırtma, tüm bilgisayar veya aygıtlar için donanım bileşenlerinin onaylanan hızdan biraz daha hızlı çalışacak şekilde yapılandırılmasıdır. Bu işlem özellikle işlemci (CPU), ekran kartı (GPU) veya bellek (RAM) gibi bileşenlerde uygulanır. Overclock sayesinde bu bileşenler daha yüksek frekans ve voltajda çalışarak daha fazla işlem yapabilir.

Overclock’un Avantajları Nelerdir?

Overclock yapmanın bazı avantajları vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Daha ucuz bir bileşen satın alıp overclock yaparak daha pahalı bir bileşene eşdeğer bir performans elde edebilirsiniz.
• Eski bir cihazın kullanışlılığını artırabilir veya onu daha yeni bir cihazla eşit hale getirebilirsiniz.
• Test ve karşılaştırma yapmak için farklı marka ve modellerin sınırlarını belirleyebilirsiniz.

Overclock Nasıl Yapılır?

Overclock işlemi, farklı bileşenlere ve özelliklere bağlı olarak değişse de, bazı genel yöntemler vardır. Aşağıda en yaygın olarak overclock yapılan iki bileşen olan CPU ve GPU’da overclock nasıl yapılır onu gösterelim.

CPU (İşlemci) Overclock

CPU’nuzun overclock işlemi için ihtiyacınız olan en temel şey “overclock dostu” bir CPU’dur. Bunun için CPU’nuzun üretici firması tarafından overclock izni verilmiş olmalıdır. Örneğin Intel’in K serisi ve X serisi işlemcileri overclock için uygundur. AMD işlemciler ise genellikle overclock destekler. Ayrıca anakartınızın da CPU’nuzun overclock özelliğine uyumlu olması gerekir.

CPU’nuzun overclock işlemi için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

• Uygun sistem soğutmasının kurulması: Overclock işlemi CPU’nuzun daha fazla ısı üretmesine neden olacağından ekstra soğutma sağlamanız gerekir. Bunun için ekstra bir soğutucu veya daha verimli bir fan kullanabilirsiniz.
• BIOS ayarlarının değiştirilmesi: BIOS (Basic Input/Output System), bilgisayarınızın temel ayarlarını yöneten bir yazılımdır. BIOS’a girmek için bilgisayarınızı açarken F2, F10, F12 veya Delete tuşlarından birine basmanız gerekir. BIOS’ta CPU’nun frekansını, voltajını ve çarpanını değiştirerek overclock yapabilirsiniz¹. Bu değerleri yavaş yavaş ve dikkatli bir şekilde artırmanız gerekir. Aşırı yükseltmek sisteminizin kararsız veya zarar görmesine neden olabilir.
• Sistem performansının test edilmesi: Overclock işleminden sonra sisteminizin performansını ve stabilitesini test etmeniz gerekir. Bunun için Prime95, Cinebench, CPU-Z gibi programları kullanabilirsiniz. Bu programlar CPU’nuzu zorlayarak ısınma, güç tüketimi ve hata oluşumu gibi durumları gözlemlemenizi sağlar. Eğer sisteminizde bir sorun yoksa overclock işlemini başarıyla tamamlamışsınız demektir.

GPU (Ekran Kartı) Overclock

GPU’nuzun overclock işlemi, CPU’ya göre daha kolay ve daha az risklidir. GPU’nuzun overclock işlemi için ihtiyacınız olan tek şey uygun bir yazılımdır. MSI Afterburner, EVGA Precision X1, ASUS GPU Tweak II gibi programlar GPU’nuzun overclock işlemi için kullanabileceğiniz popüler programlardır.

GPU’nuzun overclock işlemi için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

• Uygun sistem soğutmasının kurulması: GPU’nuzun da overclock işlemi sırasında daha fazla ısı üreteceğini unutmayın. Bu yüzden ekstra bir soğutucu veya fan kullanmanız gerekebilir.
• Overclock yazılımının kurulması ve çalıştırılması: Yukarıda bahsettiğimiz programlardan birini indirip kurun ve çalıştırın. Programın arayüzünde GPU’nuzun frekansı, voltajı, fan hızı, sıcaklığı gibi değerleri görebilirsiniz.
• GPU değerlerinin değiştirilmesi: Programın arayüzünde GPU’nuzun frekansını ve voltajını artırabilirsiniz. Bu değerleri yavaş yavaş ve dikkatli bir şekilde artırmanız gerekir. Aşırı yükseltmek sisteminizin kararsız veya zarar görmesine neden olabilir.
• Sistem performansının test edilmesi: Overclock işleminden sonra sisteminizin performansını ve stabilitesini test etmeniz gerekir. Bunun için FurMark, 3DMark, Unigine Heaven gibi programları kullanabilirsiniz. Bu programlar GPU’nuzu zorlayarak ısınma, güç tüketimi ve hata oluşumu gibi durumları gözlemlemenizi sağlar. Eğer sisteminizde bir sorun yoksa overclock işlemini başarıyla tamamlamışsınız demektir.

Overclock Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Overclock yaparken bazı riskler ve dezavantajlar da vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Overclock yapmak sisteminizin daha fazla ısı üretmesine neden olur. Bu da bileşenlerin ömrünü kısaltabilir veya zarar görmesine neden olabilir. Bu yüzden iyi bir soğutma sistemi kullanmanız gerekir.
• Overclock yapmak sisteminizin daha fazla güç tüketmesine neden olur. Bu da elektrik faturanızı artırabilir veya güç kaynağınızın yetersiz kalmasına neden olabilir. Bu yüzden yeterli bir güç kaynağı kullanmanız gerekir.
• Overclock yapmak sisteminizin kararsız veya çökmeye yatkın olmasına neden olabilir. Bu da veri kaybı veya bozulmasına neden olabilir. Bu yüzden overclock yapmadan önce verilerinizi yedeklemeniz ve overclock işlemini dikkatli bir şekilde yapmanız gerekir.
• Overclock yapmak sisteminizin garantisini iptal edebilir. Bazı üreticiler overclock yapılmasını yasaklar veya bunun için ekstra ücret ister. Bu yüzden overclock yapmadan önce üreticinizin politikasını kontrol etmeniz gerekir.

Overclock yaparken dikkat etmeniz gereken noktaları özetlemek gerekirse:

• Uygun sistem soğutması
• Uygun güç kaynağı
• Veri yedekleme
• Üretici politikası

Bu noktaları göz önünde bulundurarak overclock işlemini daha güvenli ve verimli bir şekilde yapabilirsiniz. Overclock işlemi bilgisayarınızın performansını artırmanın etkili bir yoludur. Ancak bunun için bilgisayarınızı iyi tanımalı ve araştırma yapmalısınız.

The post Overclock Nedir, Nasıl Yapılır, Overclock Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekir? appeared first on TechWorm.

Örneğin FSB’si 100 Mhz, saat çarpanı 20 olan bir bilgisayarda 20×100=2000 Mhz işlemci hızıdır. FSB değeri 133 Mhz yapılırsa 133×20=2660 Mhz=2.66 Ghz işlemci hızı elde edilir. İşlemcilerde overclock işlemi yapıldığında, işlemciyle beraber diğer sistem bileşenlerinin de hızlı çalışması gerekir. Bu durum donanımların zorlanması ve ömürlerinin kısalması anlamına geliyor. Fakat teknolojik gelişmeleri takip etmek için zaten birkaç senede bilgisayarı değiştirmek gerekiyor diye düşünenler hız aşımını tercih edebilir.

Hız aşımı işlemiyle işlemci hızı bir noktaya kadar artırılabilir. Belli bir hız değerinden sonra bilgisayar kilitlenmeleri, hatalar, hatta işlemci yanmaları gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Bu durum, yükseltilen hızda işlemcinin kararlı çalışmadığını gösterir. Hız aşımı yapılmış sistemlerde işlemci daha fazla ısı üreteceğinden bu durumlarda soğutma sistemi daha da önem kazanmaktadır.

Kaynak: Burada yer alan bilgiler Milli Eğitim Bakanlığı CPU-İşlemciler konulu kitaptan alınmıştır.

The post İşlemcide Overclock (Hız Aşımı, Hız Aşırtma) Nedir? appeared first on TechWorm.

Overclock işlemi ile ilgili örnek verecek olursak; 3.2 GHz hızında çalışan bir işlemciyi 4.0 GHz hızında çalışan bir işlemci haline basit birkaç ayarla getirebilirsiniz.

İşlemci üretilirken “işlemcinin hızı şu değerde olsun” diyerek üretilemez. İşlemci önce üretilir. Sonra işlemci üzerinde çeşitli testler yapılır. İşlemcinin en tutarlı sonuçlar verdiği hıza, o işlemcinin hızı denir ve işlemci üzerine bu hız değeri basılır. Aslında etiketinde 3.2 Ghz yazılı olan bir işlemci 3.4 Ghz veya 3.6 Ghz hızında çalışabilir. Özetle her işlemcinin iki hız değeri vardır. Birincisi, işlemcinin sınır hız değeri, ikincisi üreticinin riske girmeksizin işlemcinin dengeli çalışabileceği hızı gösteren hız değeri.

Overclock (Hızaşırtma) işlemcinin üreticinin etikette belirlediği hız değerinden yüksek değerlerde çalıştırılması işlemidir. Anakartta ayar değişikleriyle işlemcinin hızı artırılabilir. Sistem hızı (FSB), çarpan, voltaj değerlerinde yapılan değişikliklerle işlemci hızı artırılabilir.

İşlemcilerin hızları şu ölçütlere göre bellenir.

FSB (Front Side Bus) x Çarpan (Ratio) = Saat Hızı (Clock Speed)

Örneğin, FSB’si 100 Mhz, saat çarpanı 20 olan bir bilgisayarda 20×100=2000 Mhz işlemci hızıdır. FSB değeri 133 Mhz yapılırsa 133×20=2660 Mhz=2.66 Ghz işlemci hızı elde edilir. İşlemcilerde hız aşımı gerçekleştirildiğinde, işlemciyle beraber diğer sistem bileşenlerinin de hızlı çalışması gerekir. Bu durum donanımların zorlanması ve ömürlerinin kısalması anlamına geliyor. Fakat teknolojik gelişmeleri takip etmek için zaten birkaç senede bilgisayarı değiştirmek gerekiyor diye düşünenler hız aşımını tercih edebilirler. Hız aşımı işlemiyle işlemci hızı bir noktaya kadar artırılabilir. Belli bir hız değerinden sonra bilgisayar kilitlenmeleri, hatalar, hatta işlemci yanmaları gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Bu durum, yükseltilen hızda işlemcinin kararlı çalışmadığını gösterir. Hız aşımı yapılmış sistemlerde işlemci daha fazla ısı üreteceğinden bu durumlarda soğutma daha önem kazanmaktadır.

Overclock işleminin en büyük avantajı -ve tabii ki en büyük yapılma nedeni de- işlemin sonunda kimi zaman %80’lere varan performans artışıdır. Örneğin 25 FPS ile oynadığını bir oyunu ekran kartınızı ve işlemcinizi overclock ettikten sonra artık 35 hatta 40 FPS ile akıcı bir biçimde oynayabilirsiniz. Yine sistemde kullandığınız diğer uygulamalarda gözle görülür bir performans artışı elde edebilirsiniz.

Overclock (Hızaşırtma) Nedir? Nasıl Yapılır?

Overclock işlemini işlemci için anakart üzerinde BIOS’tan yapabileceğiniz gibi anakart üreticisinin paket programları ile de gerçekleştirebilirsiniz. Ekran kartı için Overclock işlemi aynı şekilde -daha çok- üreticin sunduğu paket programlar ile yapılmaktadır. Eğer bilgisayarınızda işlemci veya ekran kartı için overclock işlemi yapacaksanız bu konuda detaylı bilgiye sahip olmanız gerekmektedir. Aksi halde bilgisayar donanımlarına geri dönüşümsüz zarar verebilirsiniz.

Turbo Boost Teknolojisi ile Overclock (Hızaşırtma) Karşılaştırması

Turbo Boost Teknolojisi ise çeşitli faktörleri dikkate alarak daha iyi bir performans artışı sağlar. Otomatik overclock sistemi olarak ifade edilebilir. Bu teknoloji sayesinde 2.6 Ghz olarak aldığınız bir işlemci, kullandığınız yazılıma göre otomatik olarak performansınızı 3.0 Ghz e kadar arttırabilir. Bu artış işlemcinizin modeline göre değişir.

Hız artırma olayı değişik faktörlerden etkilenir. Bu faktörler, çekirdek sayısı, tahmini güç tüketimi, çekilen tahmini akım miktarı ve işlemci sıcaklığıdır. Turbo Boost teknolojisi, işlemcinin anlık olarak performans artışı göstererek mevcut enerjisini işlemciye zarar vermeden daha üst seviyeye taşıyarak muazzam bir performans artışı sağlayacaktır.

Kaynak:

• http://www.wikizero.info
• Megep Yayınları
• www.technopat.com

The post Overclock (Hızaşırtma) Nedir? Nasıl Yapılır? appeared first on TechWorm.