Sözlü Anlatım Türleri Nelerdir?

• Konferans
• Söylev (Nutuk/Hitabet)
• Panel
• Forum
• Sempozyum
• Münazara
• Açık Oturum
• Mülakat (Görüşme)
• Tartışma

– Konferans

Bilim, sanat vb. konularda düşünürlerin, sanatçıların bir dinleyici topluluğu karşısında yaptığı konuşmalardır.

1- Konferans, bir konu hakkında izleyene bilgi vermek amacı güttüğünden alanında uzman kişilerce verilir. Kesinlik, inandırıcılık temel özelliğidir.

2- Konferansa katılacak kitlenin sosyo-kültürel yapısı önemlidir. Bu yüzden anlatım anlaşılır ve yalın olmalıdır.

3- Konferans verilmeden önce uzun bir çalışma gerekmektedir. Konferans sonunda dinleyiciden gelecek sorulara da hazırlıklı olunmalıdır.

4- Konferans veren kişi, geniş bir kitleye birikimlerini aktarmaktadır; bu yüzden monotonluğa düşmeden çekici ve özgün bir anlatım gerekmektedir.

5- Konferansın konusu, kim tarafından verileceği, yeri, tarih ve saati önceden ilan edilir.

6- Konferanslar genellikle kapalı bir alanda yapılır ve çeşitli alanlarda (sanat, edebiyat, bilim, siyaset vs.) olabilir.

– Söylev (Nutuk/Hitabet)

Bir topluluğa düşünce ve duyguların aşılanması amacıyla yapılan konuşmadır.

1- Söylev veren kişinin (hatip) ikna kabiliyeti, ses tonu, jest ve mimikleri söylevin temel özellikleridir.

2- Söylev veren kişinin dili topluluk tarafından anlaşılır olmalıdır.

3- Her konuda yazılabilir. Topluluk karşısında gerçekleştirilir.

4- Türk edebiyatında ilk söylev örneği Göktürk Yazıtları’dır.

5- Cumhuriyet döneminin en büyük söylevi Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘’Nutuk’’ adlı eseridir.

6- Mehmet Akif Ersoy, Halide Edip Adıvar halkı nutuklarıyla yönlendirmişlerdir.

7- Söylevin dünyadaki en büyük ustaları: Sokrates, Cicero ve Demosthenes’dir.

– Panel

Bir konu ya da sorun üzerinde bir başkan ve birkaç konuşmacının (en az 3 en fazla 6) düşünce alışverişinde bulunmasıdır.

1- Panelde amaç bir sorun üzerinde karara varmak değil, konuyu çeşitli yönlerden değerlendirmektir.

2- Küçük bir dinleyici kitlesi önünde yapılır.

3- Ele alınan konu konuşmacıların görüşleriyle irdelenir.

4- Panelin sonunda, başkan konuşmacıların görüşlerini özetler ve paneli kapatır.

– Forum

Güncel veya gündemdeki bir konunun, daha önce hazırlık yapmamış bir grup tarafından tartışılmasıdır.

1- Forumda dinleyiciler de tartışmaya katılıp soru sorabilirler. Panelden ayrılan en önemli özelliği budur. Eğer panel sonrasında dinleyiciler de tartışmaya katılırsa tartışma forum halini alır.

2- Başkan tartışmayı yürütür, tartışmanın konu dışına çıkmasını önler.

3- Başkan, çıkarımda bulunma, düşünceler arasında bağ kurma, gerektiğinde topluluğu yumuşatma, hoşgörülü olma, konuya egemen olma özelliklerini taşımalıdır.

– Sempozyum

Sanatsal, bilimsel, düşünsel değer taşıyan konuların, konuyla ilgilenen küçük bir dinleyici topluluğu önünde işlenmesidir.

1- Sempozyumda en az 3 en fazla 6 konuşmacı vardır.

2- Konuşmalar 20 dakika ile sınırlıdır.

3- Sempozyum, bir veya birkaç gün sürer.

4- Katılan konuşmacıların konunun uzmanı olması gerekir.

5- Sempozyumda işlenen konunun çözüme ulaştırılması amaçlanır.

6- Başkan, sempozyumun sonunda görüşleri özetleyerek sempozyuma son verir.

– Münazara

Bir konunun iki karşıt yönü üzerinde tarafların tartışmasıdır.

1- İki grup, bir başkan ve jüriden oluşur.

2- Konuşmacı gruplar 2 ya da 4 kişiden oluşur.

3- Amaç, savunulan tezi kanıtlamak, karşı tarafın tezini çürütmektir.

4- Münazaranın sonunda jüri grupların puanlamalarını yapar, kazanan grup ilan edilir.

– Açık Oturum

Toplumun çoğunluğunu ilgilendiren bir konunun, bir başkan yönetiminde uzman kişilerce irdelenerek tartışılmasıdır.

1- Tartışmada amaç tartışılan konuyu topluma anlatmak ve toplumu bilgilendirmektir.

2- Tartışılan konunun toplumun büyük kesimini ilgilendirmesi ve güncel olması açık oturumun önemini arttırır.

3- Geniş salonlarda kalabalık topluluklar karşısında yapılır.

4- Açık oturumu yönetenin kültürlü bir kişi olması ve kıvrak bir zekaya sahip olması gerekir.

5- Çoğunlukla bir forumla sonlanır.

– Mülakat (Görüşme)

Tanınmış veya alanında söz sahibi bir kimsenin belirli konulardaki görüşlerini öğrenmek amacıyla soru-cevap şeklinde yapılan yüz yüze konuşmalardır.

1- Genellikle gazete ve dergilerde yayımlanır.

2- Görüşmeye katılacak kişiyle ön görüşme yapılmalı; bu kişiye mülakatın yeri, zamanı, amacı bildirilmelidir.

3- Mülakat yapacak kişi konuyla ve kişiyle ilgili yeterli bilgiye sahip olmalıdır.

4- Konunun sınırları iyi çizilmelidir. Sorular iyi seçilmeli ve mülakat bittiğinde tüm sorular cevap bulmalıdır.

5- Görüşme yapılan kişinin duygu ve düşünceleri değiştirilmeden yazıya geçirilmelidir.

– Tartışma

Farklı görüşlerde kişilerin bir araya gelerek bir konuyu çözümlemek, kendi görüşlerini açıklamak ve kanıtlamak, karşı tarafın zayıf yanlarını ortaya koymak için yaptıkları konuşmalara tartışma denir.

1- Tartışma, her konuda yapılabilir. Tartışmada duygusallığın yeri yoktur.

2- Tartışma sayesinde tartışılan konunun daha iyi anlaşılması sağlanır.

3- Tartışma yapılabilmesi için kişilerin daha önceden hazırlıklı olması şarttır.

4- Tartışma, özgür düşüncenin ve demokrasinin en güzel sonuçlarından birisidir.

5- Tartışma yoluyla düşüncelerin sağlamlığı test edilir ve doğru düşünceye en kısa yoldan ulaşılabilir.

7- Tartışmada karşılıklı saygı ve hoşgörü olmalıdır.

8- Tartışmada konuşmacılar ve başkan bulunur.

9- Tartışma sonunda konuyla ilgili genel bir değerlendirme yapılarak tartışma özetlenir.

10- Tartışmalar yapılış şekline ve yapısına göre çeşitli isimler alır. (Münazara, panel, açık oturum, forum, sempozyum vs.)

– Sunum

Bilgileri yenilemek, pekiştirmek, hatırlatmak; önemli noktaları öne çıkarmak; bir çalışma sonucunu açıklamak; anket sonuçlarını ifade etmek; önemli olay ve olguları dile getirmek üzere yapılan konuşmalara “sunum” adı verilir.

1- Sunumlarda dinleyici kitlesi, konuya ilgi duyan kişilerden oluşur.

2- Sunumda eldeki teknik imkânlardan yararlanmaya özen gösterilir.

3- Sunumdan önce, sunusu gerçekleştirilecek konu belirlenmelidir. Konu, toplumun ilgisini çekecek nitelikte ve güncel olmalıdır.

4- Sunumun hazırlığında bol ve değişik kaynaktan yararlanmak faydalıdır.

5- Sunumu yapacak kişi, konuya hâkim olmalı, farklı kaynaklardan hareketle sunumunu hazırlamalı, gereksiz ayrıntılardan ve tartışmalardan uzak durmalıdır.

6- Slaytlara yazdığı cümlelerin kısa ve anlaşılır olmasına dikkat etmelidir.

7- Bunun yanında kişi, sunumdan önce sunumu yapacağı yeri görmeli, orada prova yapmalı, sunum sırasında kullanacağı slayt makinesi, bilgisayar, ses sistemleri, CD gibi araç gereçleri kontrol etmelidir.

8- Sunum yapan kişi, sunumunda ciddi, ağır başlı ve derli toplu bir görünüm sergilemeye özen göstermelidir.

9- Sunumun başarıyla gerçekleştiren kişi, sunum sonrasında dinleyicilerin konuyla ilgili olarak kendisine soru sormasına fırsat tanımalıdır.

10- Dinleyicilerin sorularına açık, net ve doyurucu cevaplar vermeli, cevap verirken dinleyicilerle tartışmaya girmekten kaçınmalıdır.

The post Sözlü Anlatım Türleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.