Bugüne kadar çevreye zarar verebilecek ölçüde büyük 4 tane nükleer santral kazası gerçekleştiği bilinmektedir. Bunlardan ilk 2’si alınan önlemlerle çevrelerine herhangi bir zarar vermediği söylenirken, 3. olarak gerçekleşen Çernobil Faciası doğaya ve insanlara çok feci zararlar verdiği bilinmektedir, 4. Fukuşima Faciası ise Çernobil Faciasını tehlike seviyesi olarak geçtiği belirtilmiştir.

Geçmişte Yaşanan Nükleer Enerji Kazaları

Nükleer kaza, nükleer olayların doğrudan veya dolaylı olarak yol açtığı kazalardır. Nükleer kazalar nükleer enerji santrali veya diğer nükleer bir tesiste meydana gelebilmektedir. Nükleer kazalar Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) INES ölçeğine göre sınıflandırılır.

1- 1957 yılında İskoçya‘da meydana gelen Windscale kazası; bu kazada reaktörün civarına bir miktar radyasyon yayılmakla beraber ölümle veya akut radyasyon hastalığıyla sonuçlanan bir olay meydana gelmemiştir.

2- 1979 yılında ABD‘de meydana gelen Three Mile Island kazası; normal bir işletim arızası, ekipman kaybı ve operatör hatası ile kazaya dönüşmüş, ancak kısmi reaktör kalbi ergimesi meydana gelmesine rağmen reaktörü çevreleyen beton koruyucu kabuğun sayesinde çevreye ciddi bir radyasyon sızıntısı olmadığı söylenmiştir.

3- 1986 yılında Ukrayna‘da meydana gelen Çernobil reaktör kazası; tek kelimeyle bir faciadır. Kazanın nedenleri; operatörlerin güvenlik mevzuatına aykırı olarak santralde deney yapmaları sonucunda reaktördeki ani güç artışı, reaktörde aşırı basınç oluşumu ve santral tasarımında derinliğine güvenlik prensibine aykırı olarak, reaktörü çevrelemesi gereken bir beton koruyucu kabuğun inşa edilmemiş olması olarak özetlenebilir.

26 Nisan 1986‘da Ukrayna’daki Çernobil nükleer reaktöründe meydana gelen patlama ve sonucunda yayılan radyoaktif madde Ukrayna, Beyaz Rusya ve Rusya’da yaşayan 336.000 insanın tahliyesine, 56 kişinin ölümüne, 4.000 doğrudan ilişkili kanser vakasına ve 600.000 kişinin sağlığının ciddi şekilde etkilenmesine sebep olmuştur. Nükleer kalıntıların ürettiği radyoaktif bulut patlamadan sonra tüm Avrupa (Türkiye’de özellike Karadeniz ve Marmara bölgesi) üzerine yayılmış ve Çernobil’den yaklaşık 1100 km uzaklıktaki İsveç Formsmark Nükleer Reaktöründe çalışan 27 kişinin elbiselerinde radyoaktif parçacıklara rastlanmış ve yapılan araştırmada radyoaktif parçacıkların İsveç’ten değil Çernobil’den gelen parçacıklar olduğu tespit edilmiştir.

4- 2011 yılında Japonya‘da meydana gelen Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları; Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları 9.0 büyüklüğündeki 11 Mart günü olan 2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi sonrasında meydana geldi. Honşu adası açıklarında meydana gelen bu deprem, Japonya’da büyük bir tsunamiye yol açtı. Tsunami Japonyaya çok büyük zarar verdi, ve nükleer enerji santrallerinde arızalar meydana getirdi.

Günümüzde dünyanın birçok yerinde ve Türkiye’de de nükleer karşıtı gruplar oluşmuştur. Bunlardan en ünlüleri; Yeşiller Partisi, Yeşil Barış (Greenpeace), Nükleer Karşıtı Platfom (NKP) Anti-Nükleer Cephe ve bu konuda öne çıkan bireysel tepkilerdir. Nükleer enerji santralı yapılması istenilen Sinop ve Akkuyu‘da ayrıca yerel bazlı nükleer-karşıtı örgütlenmeler de mevcuttur.

The post Geçmişte Yaşanan Nükleer Enerji Kazaları appeared first on TechWorm.

Tsunami sözcüğü, dünya dillerine 15 Haziran 1896’dan sonra girmiştir. Japonya’da, 21000 kişinin hayatını kaybettiği Büyük Meiji Tsunamisi’nden sonra Japonlar’ın yaptığı yardım çağrılarıyla dünya dillerine kendiliğinden yerleşmiştir. Tsunamiden sonra oluşan dalganın diğer deniz dalgalarından farkı; su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır. Derin denizde varlığı hissedilmezken, sığ sulara geldiğinde dik yamaçlı kıyılarda ya da daralan körfez ve koylarda bazen 30 metreye kadar tırmanarak çok şiddetli akıntılar yaratabilir. Tsunami ilk oluştuğunda tek bir dalgadır ancak kısa bir süre içerisinde üç ya da beş dalgaya dönüşerek çevreye yayılmaya başlar. Bu dalgaların birincisi ve sonuncusu çok zayıftır ancak diğer dalgalar etkilerini kıyılarda şiddetli biçimde hissettirebilecek bir enerjiyle ilerlerler. Bu nedenle depremlerden kısa bir süre sonra kıyılarda görülen yavaş ama anormal su düzeyi değişimi ilk dalganın geldiğini gösterir. Bu değişim, arkadan gelecek olan çok kuvvetli dalgaların ilk habercisi de olabilir. Japonların ‘soo-nah-me’ diye okudukları TSUNAMİ ‘Tsu’=liman, ‘nami’ de dalga yani ‘liman dalgası’ anlamına gelir.1963 yılından beri de ilim adamları doğanın bu en ölümcül, en sinsi felaketini bu kelimeyi kullanarak ifade ederler. İskandinavlar bu felakete ‘hayalet/hortlayan dalga’ adını verirler fakat uluslar arası arenada onlarda ‘Tsunami’ adını kullanırlar.

Tsunami rüzgar veya med-cezir’le değil bir deprem veya volkanik patlama sonucu deniz tabanının çökmesi ile oluşan bir ‘Dalga’dır. Deniz tabanının aniden çökmesi ile oluşan boşluğu doldurmak üzere sular çöken tarafa inanılmaz bir hızla hücum eder… Tabanın çökümü ile tetiklenen ve denizin dengesini korumak için harekete geçen milyon hatta milyarlarca ton su, inanılmaz hızla hareket ederek bir deniz içi akıntı başlatır. Hiç sürtünme olmadığı için bu akıntı saatte 800-900 km. hızla okyanusların bir ucundan öbür ucuna kıyıya ulaşıncaya kadar yoluna devam eder. Tsunami dalgası/akıntısı son derece sinsidir çünkü büyük bir geminin altından geçerken bile gemideki insanlar onu görmezler, duymazlar belki hafif, tuhaf bir titreme hissederler. Havadan uçaktan da görmek mümkün değildir. Kıyıya yaklaşırken derinlik azalmaya başlayınca başını yukarı doğru kaldırınca altındaki boşluğu doldurmak için sahildeki suyu kendine çeker adeta emer çok kısa bir süre sonrada öldürücü bir duvara dönüşür. 

Kaynak:

http://w3.gazi.edu.tr/~mkaradag/tezler/fatmakarabulut.pdf

The post Tsunami Nedir? appeared first on TechWorm.