Dünyada acı hissedenler kadar acıyı hissetmeyen insanlar da var. Kulağa çok havalı gelse de aslında endişe verici bir durum. Eğer acıyı hissedemezseniz, yaralanabilirsiniz ya da kendinizi yaralayabilirsiniz ama asla fark etmezsiniz.

Acı, vücudunuzun erken uyarı sistemidir. Sizi etrafınızdaki dünyadan ve kendinizden korur. Büyüdükçe, vücudumuzun çoğu bölgesinde acı algılayıcılar oluştururuz. Bu algılayıcılar özelleşmiş sinir hücreleridir ve bunlara ağrı reseptörü (nosiseptör) denir. Bu reseptörler omurganızdan cildinize, kaslarınıza, eklemlerinize dişlerinize ve bazı iç organlarınıza kadar uzanır. Her sinir hücresi gibi, onlar da elektrik sinyalleri iletirler. Bilgiyi bulundukları konumdan beyne iletirler. Ama ağrı reseptörleri diğer sinir hücrelerinin aksine, sadece bir şey zarara sebep olacaksa veya oluyorsa çalışılar.

İğnenin ucuna nazikçe dokunun. Metali hissedersiniz ve o anda normal sinir hücrelerini harekete geçer. Ama hiç acı hissetmezsiniz. İğneye daha sert bastırırsanız, ağrı reseptörünün eşik noktasına daha fazla yaklaşırsınız. Yeterince sert bastırırsanız, eşik noktası geçilir ve ağrı reseptörleri harekete geçer. Vücuda her ne yapıyorsa durmasını söyler. Ama acı eşiği kesin bir nokta değildir. 

Bazı kimyasallar ağrı reseptörlerinin eşik noktasını düşürebilir. Hücreler hasar aldıklarında, onlar ve yakınındaki hücreler deli gibi bu kimyasalları üretmeye başlarlar. Reseptörün acı eşiğini düşürürler ve sadece bir dokunuş bile acıya sebep olabilir. İşte bu noktada reçetesiz satılan ilaçlar devreye girer. Aspirin ve ibuprofen bu kimyasalların belli bir grubunun üretimini engellerler; bu gruba prostaglandinler denir.

Prostaglandinler Ne İşe Yarar?

Prostaglandin, yaralanma ve hastalıkla mücadelede yer alan doku hasarı veya enfeksiyon yerlerinde yapılan bir lipid grubudur. Enflamasyon, kan akışı, kan pıhtısı oluşumu ve doğum eylemi gibi süreçleri kontrol eder.

Hücreler zarar gördüklerinde araşidonik asit adlı bir kimyasal salgılarlar. Ayrıca COX1 ve COX2 adında iki enzim araşidonik asidi prostaglandine dönüştürürler. Bu da daha sonra bir sürü başka iş yapmak için, başka kimyasallara dönüştürülür. Vücut sıcaklığını arttırmak, inflamasyon oluşturmak ve vücudun acı eşiğini düşürmek gibi. Bütün enzimlerin birer aktif bölgesi vardır. Bu bölge, enzimde reaksiyonun gerçekleştiği yerdir. COX1 ve COX2’nin aktif bölgeleri araşidonik aside tam uyar.  Aspirin ve ibuprofen görevlerini bu aktif bölgede yaparlar. İkisi farklı çalışırlar. Aspirin bir kirpinin dikeni gibi çalışır. Aktif bölgeye girer ve kırılır, yarısını aktif bölgede bırakır, yolu tamamen kapar ve araşidonik asidin buraya sığmasını imkânsız hale getirir. Bu olay, COX1 ve COX2’yi sonsuza kadar inaktive eder. Öbür taraftan ibuprofen aktif bölgeye girer ama kırılmaz veya enzimi değiştirmez. COX-1 ve COX-2 ondan kurtulabilirler, ama ortamda olduğu sürece ibuprofen enzim araşidonik asite bağlanamaz ve kimyasal reaksiyona giremez.

Peki, Aspirin ve Ibuprofen Ağrının Nerede Olduğunu Nasıl Biliyorlar?

Aslında, bilemezler. İlaçlar kan dolaşımına katıldıklarında, vücudun tamamını dolaşırlar. Ağrının olduğu yerlere gittikleri gibi, olmadığı yerlere de giderler. Yani aspirin ve ibuprofen böyle çalışırlar. Ama ağrının farklı yönleri de var. Örneğin nöropatik acı sinir sisteminin kendisine gelen bir hasardan dolayı hissedilen acıdır; dışarıdan gelen herhangi bir uyarıcı olmasına gerek yoktur.

Bilim insanları beynin, acı sinyallerine nasıl yanıt verdiğimizi keşfettiler. Örneğin, ne kadar acı hissettiğiniz, acıya ne kadar dikkat ettiğinize, hatta ruh halinize bağlı olabilir. Acı şu anda araştırılan bir alandır. Eğer acının bilimsel mekanizmasını daha iyi anlayabilirsek, belki insanların acıyla nasıl daha iyi başa çıkacaklarına yardımcı olabiliriz.

The post Ağrı Kesiciler Nasıl İşe Yarar? appeared first on TechWorm.

Endikasyonları: Baş ağrısı, migren, adet sancıları, diş ağrısı, soğuk algınlığı ve gripal enfeksiyonlara bağlı ağrı, nevralji, nevrit, siyatik, lumbago, kas ve eklem ağrıları, orta kulak ağrıları, sinüzit ve cerrahi operasyonlara veya yaralanmalara bağlı ağrılar ile adet zorluklarından kaynaklanan ağrılarda endikedir. Asetilsalisilik asite duyarlılığı olan hastalarda alternatif ilaç olarak kullanılır.

Kontrendikasyonları: İleri derecede böbrek ve karaciğer rahatsızlığı olan hastalarda kullanılmamalıdır. Parasetamole aşırı duyarlılığı olanlarda ve daha önce anemisi olanlarda kullanılması sakıncalıdır. Parasetemol kedilerde toksik özelliğe sahip olduğundan kullanılmamalıdır.

Uyarılar: Günlük alınabilecek maximum doz 4 gramdır. Aktif alkolizm, viral hepatit, karaciğer hastalığı ve ağır böbrek fonksiyon bozukluğu olanlarda dikkatle kullanılmalıdır. Kronik alkoliklerde terapötik dozları takiben hepatotoksisite ve karaciğer yetmezliği gelişir. Kronik alkol bağımlılarında güvenli doz saptanamadığından, günde 2 gram veya daha düşük dozlar önerilir. Alışılmış terapötik dozlarda kısa süreli olmak şartıyla gebeliğin tüm dönemlerinde kullanılabilir. Yüksek dozlarda devamlı kullanımı annede anemiye, yeni doğan bebekte ise ölümcül böbrek hastalığına neden olabilir; ama bunun dışında gebelerde güvenle kullanılabilir.

Yan etkileri: Deride püriritik makulopapüler döküntüler, ürtiker, methemoglobinemi ve bazı gastrointestinal belirtiler gibi yan etkiler görülebilir.

Not: Yukarıda verilen bilgiler doktor veya uzman tavsiyesi değildir. Wikipedia’a dan derlenen bilgileri içermektedir.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org

The post Parasetamol Nedir? Nasıl Bir Maddedir? Etkileri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Tarihin en eski ve üzerinde en fazla çalışılmış problemlerinden biri ilaç kullanarak ağrıdan kurtulmaktır. Merkezi sinir sistemine etki eden ve ağrıyı dindirmekte kullanılan ilaçlar genel olarak analjezikler diye isimlendirilir. İnsanlar en eski medeniyet çağlarından beri ağrıyı dindirmek için bitkilerden elde ettikleri maddeleri kullanıyorlardı. En çok kullanılan doğal ağrı dindirici maddeler arasında afyon da yer alır. Afyon, haşhaşın (Papaver somniferum) henüz olgunlaşmamış meyvelerinin bıçakla çizilmesiyle sızan ve güneşin tesiriyle kapsül üzerinde kuruyup sertleşen bir özsuyudur. Ham afyonda yaklaşık 23 çeşit alkaloid bulunmaktadır. Alkaloidler genel olarak heterosiklik bir yapıya sahiptir ve fizyolojik tesir gösterir. Afyonun uyuşturucu tesiri de içindeki alkaloidlerden ileri gelmektedir. Bunlara genel olarak afyon alkaloidleri denir. Alkaloidler ya elde edildiği bitkiye göre (afyon alkaloidleri, kına kına alkaloidleri, vb.) ya da kimyasal yapılarına göre (fenantren sınıfı alkaloidler, vb.) adlandırılır. Afyon alkaloidleri kimyasal yapılarına göre ikiye ayrılır:

• Fenantren sınıfı: morfin, kodein, tebain, Fentanyl
• İzokinolin sınıfı: papaverin, narsein, narkotin, Kotarnin

Analjeziklerin parasetamol, uyuşturucu ilaçlar (morfin gibi), uyuşturucu etkisi olan sentetik ilaçlar (tramadol gibi), NSAID’ler (non-steroidal anti-enflamatuvar) gibi birçok farklı çeşidi vardır. Nöropatik ağrı sendromlarının tedavisinde kullanılan bazı ilaç grupları analjeziklere dahil değildir. Antikonvülzanlar ve trisiklik antidepresanlar bu tip ilaçlara örnek olarak verilebilir.

• Sentetik analjezikler: Petidin, Methadon
• Zayıf analjezikler: Narkotik olmayan analjezikler (Antipiretik analjezikler)

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/

The post Analjezik (Ağrı Kesici) Nedir? appeared first on TechWorm.