Askorbik asit bütün canlı dokularda bulunur. Doğada çok yaygın şekilde bulunan bu vitaminin en zengin kaynaklarını taze meyveve sebzeler ve çiğ et oluşturur. Meyveler arasında en çok askorbik asit içerenler; limon, portakal, greyfurt, kivi, ananas, çilek vefrenk üzümüdür. Elma, armut ve erik ise bunlara göre daha az miktarda askorbik asit içerir. Bu meyvelerden özellikle sitrusmeyveleri (limon, portakal, greyfurt), kivi ve domatesin dış kısımları (kabuk) askorbik asit bakımından zengindir.

Sebzeler, özellikle kuşburnu, karnabahar, lahana, ıspanak, kuru soğan, biber, turp, tere, maydanoz ve yer elması askorbik asit bakımından en zengin kaynaklardandır. Aşağıdaki tabloda çeşitli sebze ve meyvelerin askorbik asit değerleri görülmektedir.

Askorbik asit sadece meyve ve sbzelerde bulunan bir madde olmamakla beraber birçok hayvansal ürünlerde de bu maddeye rastlamak mümkündür. Örneğim İnek karaciğerinin 100 g’da yaklaşık 0,036 g Askorbik asit bulunmaktadır.

Sebze ve meyvelerin askorbik asit değeri türüne, yetiştiği toprağa, iklime ve olgunluk derecesine göre değişir. Genellikle ham meyve ve sebze iyice olgunlaşmışından daha çok askorbik asit içerir. Yine güneş ışığından çok yararlanan bitkilerin askorbik asit değeri az olanlardan daha yüksektir.

Askorbik asit oksijen tutma özelliğine sahip olması nedeniyle antioksidan olarak kullanılır. Yağların ve yağlı besinlerin uzun süre saklanabilmesi, beyaz renkteki sebze ve meyvelerin kararmasının önlenmesi için kullanılır. Ayrıca çabuk soğutularak dondurulumuş meyveler erime sırasında doğal renk ve kokularını yitirir. Bunlara dondurmadan önce saf askorbik asit katmakla bu sakıncalar önlenebilmektedir. Oksijen hoşa gitmeyen değişiklikleri yapmadan önce askorbik asit tarafından tutulur. Bu şekilde dondurulumuş kayısı,şeftali, elma, üzüm, muz, armut, ananas gibi meyvelerde 25 yıldan beri askorbik asit antioksidan olarak yeğlenerek kullanılır ve yaygın biçimde de gıda sanayiinde kullanılır. Sadece tek yanlı zincir hidroksil grubunun konfigürasyonunda değişiklik gösteren sentetik izomer eritorbik asid de kuvvetli bir antioksidandır fakat tam tersine pek az vitamin aktivitesi vardır. Yine de doğal olarak oluşur ve belli mantarlarda askorbatın yerini alır. Bundan başka askorbik asit birçok preparatlarında, besin ve içeceklerin vitamince zenginleştirilmesinde kullanılır.

Askorbik asit kuvvetli bir indirgeyici ajandır; 280 mV’lik düşük bir redoks potansiyeline sahip olması onun hemen tüm diğer okside olan serbest radikallerle reaksiyona girmetermodinamik potansiyelinin varolduğu anlamına gelir.

Demir ve bakır tuzlarının askorbattan H₂O₂ ve hidroksil radikallerinin oluşumunu desteklediği iyi bilinir ki bu muhtemelen onun bazı koşullarda sitotoksik olabilmesi veya prooksidan olarak davranmasıyla ilgilidir.

Askorbik asit tipik peroksil radikallerle suda tepkimeye girer; daha aktif triklorometilperoksil radikaliyle 100 kat daha hızlı tepkimeye girer. Askorbat molü başına yakalananperoksil radikallerinin sayısı, düşük askorbat yoğunluklarında 2’den, yüksek askorbat yoğunluklarında 0’a kadar değişiklik gösterir. Bunun nedeni yüksek askorbat seviyelerinde radikal yakalamayla rekabet eden kendi kendini sonlandıran reaksiyonlardır.

The post C Vitamini Nelerde Bulunur? appeared first on TechWorm.

Uzmanlar C vitamininin, vitamin desteği yerine gıdalar yoluyla alınmasını önermektedir. Bunun ana nedeni, C vitamini içeren gıdaların sadece bu vitamin bakımından değil, vücut için gerekli diğer mineral ve vitaminler bakımından zengin olmasıdır.

C Vitamini Bulunan Besinler

Aşağıdaki listede C vitamini bulunan bazı gıdaları bulabilirsiniz. Bu liste C vitamini içeren besinlerin tam listesi değildir ve özel sağlık koşulu bulunanlar için listede yer alan gıdaların bazıları önerilmemektedir. Örneğin, mide yanması şikayetiniz varsa portakal gibi asitli besinler mide asidi üretimini ve mide yanmasını arttırabilir.

Ayrıca insanların günlük C vitamini ihtiyacı, herhangi bir sağlık koşuluna bağlı olmaksızın farklılıklar gösterebilir. Düzenli alkol ve sigara kullananlar, depresyon, diyabet, astım, akne, sindirim sistemi ile ilgili rahatsızlıkları bulunanların C vitamini ihtiyacı yüksek olabilir. Sizin için en uygun olacak, C vitamini bakımından zengin bir beslenme listesi için doktorunuza veya beslenme uzmanına danışabilirsiniz.

Çilek: 1 adet orta boy çilek (yaklaşık 7 gr) günlük C vitamini ihtiyacının %7’sini tek başına karşılar. Çilek ayrıca potasyum, besin lifi, manganez ve folat için çok iyi bir kaynaktır.

Papaya: Ülkemizde pek bulunmuyor ve bulunan yerlerde de oldukça pahalı bir tropik meyve olan papaya tam bir C vitamini deposu. 1 adet papaya günlük C vitamini ihtiyacının 1.5 katına eşit oranda C vitamini içeriyor. Olumsuz yönü çok şekerli bir meyve olmasıdır.

Yeşil ve Kırmızı Acı Biber: 100 gram yeşil veya kırmızı acı biber yaklaşık 240 mg C vitamini içerir ve bu günlük ihtiyacın yaklaşık 4 katıdır. 1 adet orta boy yeşilbiber (yaklaşık 45 gram) günlük önerilen miktarda C vitamininin tamamını karşılamaya yeter.

Yeşil ve kırmızıbiber aynı zamanda A vitamini, K vitamini, magnezyum, fosfor, B6 vitamini, potasyum, bakır ve manganez bakımından zengindir.

Dolmalık Biber: 1 adet dolmalık biber günlük C vitamininin yaklaşık 1.5 katı kadar C vitamini içerir. Dolmalık biberin yeşil, kırmızı veya sarı olması içerdiği C vitamini miktarını değiştirmez. A vitamini, K vitamini, B6 vitamini, potasyum ve manganez açısından da iyi bir kaynaktır.

Taze Baharatlar: Kurutulmamış, 1 çay kaşığı taze kekik günlük C vitamini ihtiyacının %2’sini, 1 yemek kaşığı maydanoz ise %8’ini karşılar.

Brokoli: 100 gram çiğ brokoli günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık 1.5 katına denk gelen 89 mg C vitamini içerir. Sebzenin vitamin değerini koruması için buharda pişirilmesi veya haşlanacaksa çok fazla kaynar suda bekletilmemesi önerilmektedir.

Kivi: 1 adet orta boy kivi günlük C vitamini ihtiyacının %140’ını karşılar. Aynı zamanda besin lifi, E vitamini, potasyum, bakır ve K vitamini bakımından zengindir.

Portakal: C vitamini söz konusu olduğunda, en popüler meyveler arasında ilk sırada yer alan portakalın bu ünü boşa değil. 1 orta boy portakal yemek o gün için gereken C vitamininin tamamını almanız için yeterli. Fazla mide asidinin yol açtığı çeşitli rahatsızlıkları bulunanlara (reflü, ülser..) asitli yapısı nedeniyle portakal önerilmemektedir. Daha detaylı bilgiyi doktorunuzdan alabilirsiniz.

Kavun: 100 gram kavun günlük C vitamini ihtiyacının %60’ını karşılar. Olumsuz yönü fazla şeker içermesidir ancak aynı zamanda B6 vitamini, besin lifi, niasin, folat, A vitamini ve potasyum bakımından zengindir.

Karnabahar: Çinko, demir, potasyum, fosfor, demir, kalsiyum mineralleri ile folat, B6 vitamini ve K vitamini karnabahar aynı zamanda iyi bir C vitamini kaynağıdır. 100 gram karnabahar günlük C vitamini ihtiyacının %77’sini karşılar.

Greyfurt: Diğer narenciyeler gibi yüksek miktarda C vitamini içeren greyfurt (1 adet) günlük C vitamini ihtiyacının tamamına yakınını karşılar.

C Vitamini Bulunan Diğer Besinler

Aşağıdaki değerler, adı verilen gıdanın 100 gramının içerdiği C vitamini miktarı ve bu miktarın günlük olarak alınması önerilen C vitamininin yüzde kaçını karşıladığıdır.

• Kara lahana (35.3 mg – %59)
• Ahududu (26.2 mg – %44)
• Limon (77 mg – %128)
• Domates (12.7 mg – %21)
• Balkabağı (10.8 mg – %18)
• Ispanak (28.1 mg – %47)
• Taze fasulye (16.3 mg – %27)
• Taze rezene (12 mg – %20)
• Kuşkonmaz (5.6 mg – %9)
• Yabanmersini (13.3 mg – %22)
• Tatlı patates (2.4 mg – %4)
• Bezelye (40 mg – %67)
• Soğan (7.4 mg – %12)

Pişirme Yöntemleri ve C Vitamini

Pek çok sebzenin pişirildikten sonra C vitamini değeri (diğer vitamin ve minerallerle birlikte) azalır. Örneğin C vitamini bakımından zengin brokolinin sadece 3-4 dakika haşlanması veya buharda pişirilmesi C vitamini değerinin yaklaşık %25 azalmasına neden olur. Daha uzun sürelerde pişirmek ise (10-20 dakika) vitaminin %50’sinin kaybolmasına yol açar. Bu nedenle, vitaminin tam olarak alınabilmesi için sebze ve meyvelerin çiğ ya da çok az pişirilerek tüketilmesi önerilmektedir. Önceden pişirilen ve dondurulmuş olarak satılan sebzeler normal C vitamini değerinin sadece 1/3’ünü içerir.

The post C Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur? appeared first on TechWorm.