LHC (Large Hadron Collider):  Büyük Hadron Çarpıştırıcısı- LHC, 2000 yılında faaliyeti sona eren Large Elektron-Positron (LEP) – Büyük elektron-pozitron çarpıştırıcısının yerine inşaa edilmiştir. Çevresi 27 km ve yer yüzeyinden 100 metre derinliktedir. LHC’de çok yoğun iki proton demeti 14 TeV‘lik kütle merkezi enerjisinde çarpıştırılacaktır. En yeni süper iletken teknolojisini kullanarak mutlak sıfırın hemen üstünde -271 0C‘de çalışacaktır. Bu, dünyada erişilmiş en yüksek çarpışma enerjisi olacaktır, dolayısıyla maddenin şimdiye kadar erişilememiş derinliklerinden bilgi edinmeyi mümkün kılacaktır. Yüksek Enerji Fiziği araştırmalarında bir çığır açılacak, mevcut teorilerin aradığı bir çok sorunun cevabı buradan elde edilebilecektir.

ATLAS (A large Toroidal LHC ApparatuS): Evrenimizi oluşturan temel kuvvetleri ve maddenin temel yapısını araştıracaktır. Boyut olarak en büyük LHC detektörüdür. ATLAS kollaborasyonunda, 35 ülkeden 150 üniversite ve laboratuvardan katılan toplam 1800 fizikçi bulunmaktadır.

CMS (Compact Muon Selonoid): LHC’nin genel amaçlı bir detektördür. Manyetik alanı selonoid tarafından oluşturulur. Bazı fizik süreçlerinin iyi algılanabilmesi için özel tasarımı vardır. 37 ülkeden, yaklaşık 2000 Fizikçi ve Mühendis katılmakta, 155 Enstitü katkı vermektedir.

ALICE (A Large Ion Collider Experiment at CERN LHC): LHC dedektörlerinden birisidir. Çok küçük boyutlarda maddenin fiziğini araştıracaktır. Çekirdek-çekirdek çarpışmaları ile quark-gluon plazma incelenebilecektir.

CLIC (Compact Linear Collider): CERN’de kurulması düşünülen CLIC, elektron-pozitron çarpıştırıcısıdır. LHC’den elde edilen fizik sonuçlarına göre daha duyarlı deneylerin yapılabileceği ortam sağlayacaktır. Çoklu TeV enerjili elektron-pozitron lineer çarpıştırıcısının fizibilite çalışmaları “CLIC Test Facility 3” CTF3’de yapılmaktadır. Burada, CLIC teknolojisinin teknik özellikleri test edilmektedir.

The post CERN, LHC, ATLAS, CMS, CLIC, ALICE Nedir? appeared first on TechWorm.

CERN‘de yüzlerce bina ve 3000 personel (fizikçiler ve destek personeli) vardır. Bu personelden 100 kadarı kuramsal fizikçilerdir. Diğerleri ise, çeşitli kuramların araştırıldığı deney düzeneklerinin projelerini hazırlayan, yapımını sağlayan ve deneyleri yürüten deneysel fizikçiler ve mühendislerdir.CERN’in kendi personeline ek olarak dünyanın yüzden fazla ülkesinden yaklaşık 10000 kadar fizikçi ve mühendis de CERN’de yer almaktadır.

CERN’de en önemli yer, yeraltındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) denilen parçacık hızlandırıcılarının, olduğu bölgedir. Tarım arazisinin altında kilometrelerce uzanan dev makinalarda proton denilen atom parçacıkları yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hızlarda çarpıştırılırlar. Örneğin özel görelilik kuramına göre LHC’deki protonlar ışık hızının %99.999998’sine kadar hızlanınca protonun kütlesi de 7000 katına (7 TeV) çıkacaktır. 1956’da kurulan 28 GeV’lik eşzamanlı proton hızlandırıcısından sonra 1976’da da 450 GeV’lik bir başka hızlandırıcı daha kulanıma girdi. 1981’de geliştirilerek çarpışma halkası olarak kullanılabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüşümlü olarak parçacık hızlandırıcısı ve çarpıştırıcı olarak faydalanılmaktadır. Çarpışmalar ile bazı kısa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacık fizikçilerinin ilgilendiği W ve Z parçacıkları ortaya çıkarılmıştır. CERN, Avrupa’nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağlamıştır.

CERN Bilimsel Başarılar

• 1973: Gargamelle’de nötr akım bulundu.
• 1983: W ve Z bozonları UA1 ve UA2 deneylerinde bulundu.
• 1995: PS210 deneyinde ilk anti hidrojen atomları üretildi.
• 1999: NA48 deneyinde CP simetrisi bulundu.
• 2010: 38 Antihidrojen atomu saniyenin 6’da 1’i boyunca kapana kıstırıldı.
• 2011: Antihidrojen atomları 15 dakika(~1000s) boyunca tutuldu.
• 2012: Higgs bozonuna benzeyen 125 GeV/c2 ağırlığında bir bozon tespit edildi.

CERN Üye Ülkeler

CERN Kurucu Ülkeler: (1954’ten)

• Belçika
• Danimarka
• Almanya
• Fransa
• Yunanistan
• İtalya
• Norveç
• İsveç
• İsviçre
• Hollanda
• Birleşik Krallık
• Yugoslavya (1961 Yılına Kadar)

CERN’e Sonradan Katılan Ülkeler

• Avusturya 1959
• İspanya 1961
• Portekiz 1985
• Finlandiya 1991
• Polonya 1991
• Macaristan 1992
• Çek Cumhuriyeti 1992
• Slovakya 1993
• Bulgaristan 1999
• İsrail 2014

Ortak (Asosiye) Üyeler

•  Türkiye 2015

Katılım Süreci Devam Eden Ülkeler

•  Romanya 2008
•  Sırbistan 2010 (Tam Üyelik Yolunda Asosiye Üye)

Gözlemci üyeler ve uluslararası kurumlar: Avrupa Komisyonu, ABD, Hindistan, İsrail, Japonya, Rusya, UNESCO.

1954’ten beri gözlemci konumunda olan ve CERN’in kuruluşunda rol almış bir uluslararası örgüt olan UNESCO dışında, ülke bazında gözlemcilere bakıldığında, en eskisi 2015 yılında asosiye ülke oluncaya kadar Türkiye (1961) idi. En yeni gözlemci (2002) üye ise Hindistan‘dır.

The post CERN Nedir? Neden Kurulmuştur? Üye Olan Ülkeler Hangileridir? appeared first on TechWorm.

Sistem iki yıllık modernizasyonun ardından, iki katına çıkartılmış enerji seviyesiyle, 5 Nisan 2015 tarihinde yeniden çalıştırıldı. Bilim insanları 20 Mayıs 2015’te protonları 13 TeV’ta çarpıştırarak ilk rekorunu kırdı. Daha önce 2012 yılında en yüksek 8 TeV’de çarpışma başarılmıştı.

Son olarak 2016 yılında bu projenin 300TB boyutunda verisi, halka açık hale getirilmiştir.

LHC’deki Deneyler

• Alice deneyi
• ATLAS deneyi
• CMS deneyi
• LHCb deneyi
• TOTEM deneyi

The post Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Nedir? appeared first on TechWorm.

CERN’de yüzlerce bina, 3000 kişilik destek personeli ve nöbetleşe kısa süreler için çalışan 2500 kadar fizikçi vardır. Bunlardan 100 kadarı teorik fizikçilerdir. Diğerleri ise, teorisyenlerin fikirlerinin tecrübe edildiği deney düzeneklerinin (mekanizmalarının) projelerini hazırlayan, yapımını sağlayan ve deneyleri yürüten tatbikatçılardır.

CERN’de en önemli yer, yeraltındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) denilen parçacık hızlandırıcılarının, olduğu bölgedir. Tarım arazisinin altında kilometrelerce uzanan dev makinalarda proton denilen atom parçacıkları yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hızlarda çarpıştırılırlar. Örneğin özel görelilik kuramına göre LHC’deki protonlar ışık hızının %99.999998’sine kadar hızlanınca protonun kütlesi de 7000 katına (7 TeV) çıkacaktır. 1956’da kurulan 28 GeV’lik eşzamanlı proton hızlandırıcısından sonra 1976’da da 450 GeV’lik bir başka hızlandırıcı daha kulanıma girdi. 1981’de geliştirilerek çarpışma halkası olarak kullanılabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüşümlü olarak parçacık hızlandırıcısı ve çarpıştırıcı olarak faydalanılmaktadır. Çarpışmalar ile bazı kısa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacık fizikçilerinin ilgilendiği W ve Z parçacıkları ortaya çıkarılmıştır. CERN, Avrupa’nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağlamıştır.

The post CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) appeared first on TechWorm.

CERN’de yüzlerce bina ve 3000 personel (fizikçiler ve destek personeli) vardır. Bu personelden 100 kadarı kuramsal fizikçilerdir. Diğerleri ise, çeşitli kuramların araştırıldığı deney düzeneklerinin projelerini hazırlayan, yapımını sağlayan ve deneyleri yürüten deneysel fizikçiler ve mühendislerdir. CERN’in kendi personeline ek olarak dünyanın yüzden fazla ülkesinden yaklaşık 10000 kadar fizikçi ve mühendis de CERN’de yer almaktadır.

• 1973: Gargamelle’de nötr akım bulundu.;
• 1983: W ve Z bozonları UA1 ve UA2 deneylerinde bulundu UA s;
• 1995: PS210 deneyinde ilk anti hidrojen atomları üretildi.;
• 1999: NA48 deneyinde CP simetrisi bulundu;
• 2010:38 Antihidrojen atomu saniyenin 6’da 1’i boyunca kapana kıstırıldı.;
• 2011: Antihidrojen atomları 15 dakika(~1000s) boyunca tutuldu.;
• 2012:Higgs bozonuna benzeyen 125 GeV/c² ağırlığında bir bozon tespit edildi.

CERN’de en önemli yer, yeraltındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) denilen parçacık hızlandırıcılarının, olduğu bölgedir. Tarım arazisinin altında kilometrelerce uzanan dev makinalarda proton denilen atom parçacıkları yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hızlarda çarpıştırılırlar. Örneğin özel görelilik kuramına göre LHC’deki protonlar ışık hızının %99.999998’sine kadar hızlanınca protonun kütlesi de 7000 katına (7 TeV) çıkacaktır. 1956’da kurulan 28 GeV’lik eşzamanlı proton hızlandırıcısından sonra 1976’da da 450 GeV’lik bir başka hızlandırıcı daha kulanıma girdi. 1981’de geliştirilerek çarpışma halkası olarak kullanılabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüşümlü olarak parçacık hızlandırıcısı ve çarpıştırıcı olarak faydalanılmaktadır. Çarpışmalar ile bazı kısa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacık fizikçilerinin ilgilendiği W ve Z parçacıkları ortaya çıkarılmıştır. CERN, Avrupa’nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağlamıştır.

The post CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) Nedir? appeared first on TechWorm.

Gelen son haberlere göre Avrupa Nükleer Araştırma Merkezindeki (CERN)’e ait bazı veriler Konya Karatay Üniversitesinde analiz edilmek üzere depolanmakta.  CERN ALICE Deney Grubu Üyesi ve Konya Karatay Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi Nanoteknoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal, Türkiye’nin geçen yıl mayıs ayında CERN’e “Ortak Üye” olduğunu belirterek  “CERN’deki gelişmeleri bundan sonra Konya’da üniversite içinde kurduğumuz laboratuvarda inceliyoruz. Şu anda veri akışı gerçekleşiyor. Bunun yanında fizik çalışmalarına devam ediyoruz. CERN’i Konya’ya taşımış oluyoruz. CERN ALICE deneyindeki ilk ve tek Türk grubuyuz. Başarılı, özellikle çok sayıda kadın Türk bilim insanını CERN’e yönlendirmeyi çok istiyorum.” şeklinde açıklamada bulundu.

Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal

Ayrıca Uysal, “CERN deneylerinde Türkiye’den 15 üniversite ve 120’den fazla araştırmacının katıldığını ve  CERN’de kullanılan aygıtlar, hızlandırıcılar ve dedektörlerdir. Hızlandırıcılar, parçacıları çok yüksek hızlara çıkarıyor ve birbirleriyle ya da durgun hedeflerle çarpışmalarını sağlıyor. Dedektörler ise bu çarpışmaların sonucunu ölçüp kaydeden gelişmiş cihazlardır” dedi.

Türkiye’nin özellikle son yıllarda CERN’deki gelişmeleri yakında takip ettiği herkesçe biliniyor.

Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal: Özgeçmiş Tıkla

Araştırma Alanları: Yüksek Enerji Fiziği (CERN-ALICE Deneyi), Nükleer Dedeksiyon Sistemleri, Rezonans Parçacıklar, Yüksek Başarımlı Hesaplama

Kaynak:

• http://www.ntv.com.tr/teknoloji/cerndeki-veriler-konyada-izlenecek,tGJKiZnGRU-DE6-z4SzoNQ?_ref=infinite
• http://www.karatay.edu.tr/?sayfa=6ad32c1acd12da5de19de9e7be0e3568

The post CERN’deki veriler “Karatay Üniversitesinde” izleniyor appeared first on TechWorm.