Elektrik enerjisi tüketimi, mevcut elektrik arzı üzerinden yapılan gerçek enerji talebidir. ABD Enerji Bilgi İdaresi‘ne (EIA) göre, küresel elektrik tüketimi, küresel nüfus artışından daha hızlı ve artmaya devam ediyor. Bu, kişi başına tüketilen ortalama elektrik miktarında (kişi başı elektrik tüketiminde) önemli bir artışa işaret etmektedir. Tüketimdeki artışın neredeyse tamamı, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) dışındaki gelişmekte olan ülkelerde artan elektrik tüketimine bağlanıyor.

Küresel elektrik tüketimindeki artış, ekonomik büyüme ile ilişkilidir. Kişi başına elektrik tüketimindeki artışlar, artan cihazlar, aydınlatma ve klima gibi ekonominin bileşimindeki değişiklikleri yansıtır. Daha enerji yoğun endüstrilere geçişler ve mal üretimi için endüstriyel süreçlerdeki değişiklikler. Kişi başına bir düzeyde, elektrik tüketimi kişinin evinde en yaygın olanıdır. Su ısıtıcısı, yıkayıcı ve kurutucu, aydınlatma ve buzdolabı, evdeki en büyük elektrik tüketicileridir.

Ülkelere Göre Elektrik Tüketimi

2000 yılında, küresel net elektrik tüketimi 13,277 milyar kilovat saat (kWh) iken, 2022 yılında 22,347 milyar kWh‘ye yükselmiştir. Aşağıda en yüksek elektrik tüketimine sahip on ülke bulunmaktadır. Rakamlar Energy Information Administration (EIA) tarafından 2022 verilerine dayalı olarak verilmiştir ve kilovat saat (kWh) olarak ifade edilmiştir.

• Çin – 5.688 trilyon
• Amerika Birleşik Devletleri – 4.350 trilyon
• Hindistan – 1.132 trilyon
• Japonya – 982.07 milyar
• Rusya – 962.75 milyar
• Kanada – 598.39 milyar
• Almanya – 590.12 milyar
• Brezilya – 564.22 milyar
• Güney Kore – 538.80 milyar
• Fransa – 455.15 milyar
• Türkiye – 243.59 milyar

Çin, yılda 5.688 trilyon kWh’den fazla enerji kullanan dünyanın en büyük elektrik tüketicisidir. Çin, küresel enerji tüketiminin neredeyse dörtte birini oluşturuyor. Ağırlıklı olarak kömürle çalışan ülke, son yıllarda doğal gaz ve yenilenebilir enerji kaynaklarına da yöneldi.

ABD yılda yaklaşık 4.350 trilyon kWh elektrik tüketerek onu en büyük ikinci tüketici yapıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin elektrik tüketiminin hızla artmaya devam etmesi beklense de, yıllık konut elektrik satışları ve kişi başına düşen konut elektrik satışları 2010 ve 2017 yılları arasında düşmüştür . Bu, hava değişiklikleri, enerji verimliliği iyileştirmeleri ve ekonomik faktörlere atfedilir.

Hindistan yılda yaklaşık 1.132 trilyon kWh elektrik tüketiyor. Hindistan, üçüncü en büyük elektrik tüketicisidir ve ülkenin dünyanın en kalabalık üçüncü ülkesi olduğu göz önüne alındığında hiç de şaşırtıcı değildir. Ülkenin elektrik tüketiminin 2030 yılına kadar 4 trilyona çıkması bekleniyor.

Japonya‘nın elektrik tüketimi 982.07 milyar kWh ile dünyanın dördüncü en yüksek tüketimine sahip. Japonya aynı zamanda dünyanın en büyük üçüncü petrol tüketicisi ve dördüncü en büyük kömür tüketicisidir. Ülkenin 2011 yılındaki Fukushima Daiichi nükleer felaketinden sonra elektrik tüketiminde ve üretiminde önemli bir artış oldu.

Rusya yılda yaklaşık 962.75 milyar kWh elektrik tüketiyor. Rusya, dünyanın en büyük kömür tüketicilerinden ve üreticilerinden biridir ve aynı zamanda Dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerinden bazılarına sahiptir. Fosil yakıtlar şu anda Rusya’nın enerji endüstrisine hakim, ancak ülke daha fazla yenilenebilir enerji kaynağı eklemek için çalışıyor.

Kişi Başına En Çok Elektrik Tüketen Ülkeler Sıralaması

Ülkelere Göre Elektrik Tüketimi Sıralaması

Kaynak: EIA (Enerji Bilgi Yönetim İdaresi) ve World Population Review

The post Kişi Başına En Çok Elektrik Tüketen Ülkeler Sıralaması appeared first on TechWorm.

1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’yı işgali ile başlayan II. Dünya Savaşı’nın yaşattığı acıların unutulmaması için bu tarih, Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Barış Günü ilan edildi. Başta Avrupa olmak üzere, I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulmuş olan dünya güçler dengesinin yıkılmasına, birçok yerde siyasi haritanın bozulmasına, savaşın yarattığı büyük ve önemli sorunlara, yıkıntılara, bunlarla birlikte, savaş sonunda uluslararası güçler dengesinde bir boşluğun doğmasına neden olan II. Dünya Savaşı, altı yıla yakın sürdü. Savaştan sonra, insanlığın bu felaketi unutmaması için Birleşmiş Milletler, II. Dünya Savaşı’nın başlamasının 50’inci yılında bir girişimde bulundu. Bu yıkımın unutulmaması için dünyanın dört bir yanında 1 Eylül tarihi, “Dünya Barış Günü” olarak kutlanmaya başlandı.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Varşova Paktı üyesi ülkeler, Nazilerin 1939 yılında Polonya’yı işgal ederek İkinci Dünya Savaşı’nı başlattığı tarih olan 20. yüzyılın 1 Eylül’ü tarihinin en kanlı savaşı olması dolayısıyla “Dünya Barış Günü” olarak ilan etti. SSCB ve Varşova Paktı’nın dağılmasının ardından dünyada 1 Eylül’ü Dünya Barış Günü olarak kutlayan ülke Türkiye ve KKTC‘dir.

İlerleyen yıllarda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1981’deki 57. birleşiminde, “Genel Kurul’un açılış günü olan her eylülün üçüncü salı gününü”nü “Uluslararası Barış Günü” ilan etmiştir. Yıllar sonra Genel Kurul’un 7 Eylül 2001 tarih ve A/RES/55/282 sayılı kararı ile 21 Eylül’ü Barış Günü olarak kabul edilmiştir.

Birleşmiş Milletler, Barış Günü’nde, dünya çapında çatışmaların önlenmesi ve barışın tesisi yolunda bilinçlenmeyi amaçlıyor. Her 21 Eylül’de, Birleşmiş Milletler Merkezi’ndeki “Barış Çanı” çalınıyor. Savaşlardaki insani kıyımın anısına Japonya tarafından yaptırılan bu çan, dünyanın tüm kıtalarından çocukların bağışladıkları bozuk paralarla üretildi. Çanın üzerine, “Çok Yaşa Mutlak Barış” yazısı kazınmıştır.

Kaynak: Tıkla

The post 1 Eylül Dünya Barış Günü Neden Kutlanır? appeared first on TechWorm.

Sıradışı Yörünge Nesnesi

Gözlemevlerine göre, nesneyi ilk tespit eden Hawaii‘deki Haleakala (ATLAS-HKO) Gözlemevi olmuştur. Bu Gözlemevi, gezegeni etkileyebilecek tehlikeli parçaların uyarılması için Dünya’ya yakın nesneleri tespit etmekle görevli. Belirtildiğine göre bu özel nesne tehlikeli değil ama oldukça garip.

Bilim adamları bu nesneyi A10bMLz olarak adlandırmışlardır. Northolt Branch Observatories‘e göre, “boş çöp torbası” olarak bilinen bu nesne, tespit edilebilecek kadar büyük, ama çok hafiftir. Londra gözlemevindeki bilim adamları, A10bMLz’nin genişliğinin birkaç metre olduğunu ancak 2,2 pound’dan (1 kilogram) daha az olduğunu hesaplamışlardır.

Bu nesne bir roket fırlatma sırasında uzaya fırlatılan bir metalik folyo parçasıdır. A10bMLz‘nin yörüngeye ne zaman girdiği ya da hangi roketin onu götürdüğü ise belli değildir.

Northolt Branch Observatories, yörüngede bulunan bu çöp torbası nesnesinin ilk olmadığını, ancak muhtemelen en garibi olduğunu belirtmiştir. Şu ana kadar başka hiçbir “boş çöp torbası” görülmemiş. Ama bu garip yörüngenin kalıcı olması pek mümkün değil. Çünkü bu nesnenin öyle küçük bir kütlesi var ki Northolt Branch, güneşten çıkan fotonların bunu kolaylıkla itebildiğini söylemiştir. Bu nedenle, dünyanın yörüngesi tahmin edilemez şekillerde sık sık değişecektir.

Dünyanın yörüngesi uzay çöpleriyle doludur şöyle ki NASA‘ya göre yaklaşık 500.000 bireysel enkaz parçası dolaşıyor ve bunlardan en büyük 50.000’i uzay ajansı ve ABD Savunma Bakanlığı tarafından izleniyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi Ulusal Çevre Uydusu Veri ve Bilgi Servisi‘ne göre, her yıl 200- 400 parça alan atıklar atmosferi yeniden canlandırıyor. Bu çöp çoğu gezegenin yüzeyine çarpmadan önce yanıyor. Bu poşetin de birkaç ay içerisinde dünyanın atmosferine girerek yanacağı öngörülüyor.

Araştırmacılar geçen yıl, Kordylewski bulutları adı verilen iki uzay tozu bulutunun Dünyanın yörüngesini çeviriyor olabileceğini bildirmişlerdir

The post Dünyanın Yörüngesinde Çok Garip “Boş Çöp Torbası” appeared first on TechWorm.

Forbes dergisi dünyanın en zengin insanları listesini düzenli olarak yayınlar. Bazıları, dikkat çekmekten kaçınan milyarderler olabileceğini ve Forbes’in onları fark edememesi nedeniyle bu listede olamayabileceklerini düşünmektedirler. Forbes‘in internet sitesi Forbes.com, kendini dünya iş liderlerinin ana sayfası olarak tanımlamaktadır. Forbes.com 1996 yılında David Churbuck tarafından kurulmuştur.

Dünyanın En Zengin İnsanları Listesi | Forbes 2019

Not: Dünyanın en zengin insanları listesine forbes.com/billionaires adresinden de ulaşabilirsiniz.

The post Dünyanın En Zenginleri Listesi | Forbes 2019 appeared first on TechWorm.

Ay, Dünya’nın tek doğal uydusudur. Güneş Sistemi içinde beşinci büyük doğal uydudur. Dünya ile Ay arasında ortalama merkezden merkeze uzaklık 384.403 km’dir. Ay’ın çapı 3.476 km, Dünya’nın ise 12.740 km’dir. Yani Ay, Dünya çapının dörtte birinden biraz fazladır. Dolayısıyla Ay’ın hacmi Dünya’nın hacminin %2’sidir. Kütlesi Dünya kütlesinden 81,3 kat daha düşüktür. Yüzeyinde kütle çekim etkisi yer çekiminin yaklaşık %17’sidir. Ay, Dünya’nın yörüngesinde bir turunu 27 gün 7 saatte tamamlar. Dünya, Ay ve Güneş geometrisinde görülen periyodik değişimler sonucunda her 29,5 günde tekrar eden Ay’ın evreleri oluşur.

Ay, insanların üzerine iniş yaparak yürüdükleri tek gökcismidir. Yerçekiminden kurtulup uzaya çıkan ve Ay’ın yakınından geçen ilk yapay nesne Sovyetler Birliği’nin Luna 1 uydusudur. Ay yüzeyine çarpan ilk insan yapısı nesne Luna 2 uydusudur. Normalde görünmeyen Ay’ın öteki yüzünün ilk fotoğraflarını ise Luna 3 uydusu çekmiştir. Bu üç uydu da 1959 yılında uzaya fırlatılmıştır. Ay yüzeyine ilk yumuşak iniş yapabilen uzay aracı Luna 9, ve Ay yörüngesine giren ilk insansız uzay aracı da Luna 10’dur. Bu iki uydu da 1966’da uzaya fırlatılmıştır. ABD’nin Apollo programı 1969 ve 1972 yılları arasında altı başarılı inişle, günümüze kadar insanlı görevleri başaran tek uzay programıdır. Ay’ın doğrudan insanlar tarafından incelenmesine Apollo programının bitişiyle son verilmiştir.

The post Ayın Dünyaya Uzaklığı Kaç Kilometredir? appeared first on TechWorm.

Hayvanların salgıladıkları bu zehirler sadece kendileri için değil insanoğlunun araştırmaları sonucunda tıptada (özellikle sağlık alanında) sıklıkla kullanılıyor. Örnek vermek gerekirse, akrep zehiri bypass ameliyatları sonrasında damarların tıkanmasını engelliyor. Ayrıca kontrast maddelerle birlikte kullanıldığında vücuttaki tümör hücrelerini görünür hale getiriyor. Bu ve buna benzer örnekleri çoğaltmak mümkün.

Dünyanın en zehirli hayvanı sıralamasında genellikle yılanlar ilk sırada yer alıyor. Tabii tüm yılanlar zehirli değildir. Zehirli olanlar dişlerindeki kanallar vasıtasıyla zehirlerini akıtacak şekilde özelleşmişlerdir. Yılanlar dışında çiyanlar, denizanaları, örümcekler, akrepler, balıklar gibi bir çok tür zehirli bir yapıyla donatılmışlardır.

Mulga Yılanı (Pseudechis australis) diğer bütün zehirli canlılardan daha fazla zehir üretiyor. Avustralya’nın büyük bir kesiminde görülebilen ve pullarının pürüzlü olmasıyla ünlenen bu yılan türü bir çok canlı için oldukça tehlikelidir. Queensland Üniversitesi’nden Doktor Bryan Fry’a göre; Mulga yılanı bir defada 1,3 gram zehir sağılabildiğini belirtiyor. Kral kahve yılanı adıyla da bilinen bu yılan türü Avustralya’da oldukça yaygın. Ancak zehirli yılan sayısı çok olsa da yılan sokması vakalarına fazla rastlanmıyor.

Kutu Denizanası (Chironex fleckeri), dünyadaki en zehirli hayvan olarak kabul edilmektedir. Denizanası 60 adet dokungaça, her bir dokungaçın taşıdığı yaklaşık 5 milyara yakın yakıcı kapsül, anında avlarını sersemleten veya öldüren çok güçlü bir toksin içermektedir. Dokunçlarının boyu 3 metreyi bulan bu denizanası türünün zehri bir insanı 90 dakika gibi kısa bir süre içinde öldürebilir. Avustralya Darwin’de sıklıkla rastlanan Kutu denizanası karada ya da denizde öldürme yeteneğiyle türünün en tehlikelisi olarak bilinmektedir. 1884-1996 yılları arasında Avustralya’da bilinen en az 63 ölümle “dünyanın en ölümcül denizanası” olarak tanımlanmıştır. Bir türdeki zehirin 60 yetişkin insanı öldürmek için yeterli olduğu söylenmektedir.

Kral kobra (Ophiophagus hannah), dünyanın en uzun zehirli yılanı olarak bilinmektedir. Uzunluğu 6.7 metreye ve ağırlığı da 9 kilograma kadar çıkabilen bu tür Güneydoğu Asya’dan Hindistan’a kadar çok geniş bir yaşam alanına sahiptir. Kral kobranın cins ismi olan Ophiophagus “yılan yiyici” anlamına gelir. Bu yılanların diyetinde öncelikle, aralarında pitonların ve hatta kendi türünün daha küçük üyelerinin de bulunduğu, diğer yılanlar yer alır. Kral kobralar Hinduizmde yok oluşun ve yeniden oluşumun tanrısı Shiva‘nın habercisiolarak görülür. Kral kobranın zehiri nörotoksiktir (sinir zehiri) ve tek bir ısırıkta bulunan miktarı ile 20 insanı öldürebilecek güçtedir. Öldürücülük oranı %75’e kadar çıkabilir ancak ısırıkların büyük çoğunluğu öldürücü olmayan dozda zehir içerir. Kral kobranın zehiri öncelikli olarak nörotoksiktir, böylelikle kurbanın merkezi sinir sistemine saldırır ve çabucak şiddetli bir acıya, bulanık görüş, vertigo, uyku hali ve felce sebep olur. İlerleyen dakikalarda, kardiyovasküler çöküş meydana gelir ve kurban komaya girer. Sonrasında solunum yetmezliği ile birlikte ölüm meydana gelir. Korkunç şöhretlerine ve ölümcül ısırıklarına rağmen kral kobralar çekingen ve kapalı hayvanlardır,insanlarla karşılaşmaktan mümkün olabildiğince kaçınırlar. Bu tür içinde Naja kaouthia, Russell engereği (Daboia russelii), pama (Bungarus fasciatus) gibi kral kobradan çok daha ölümcül ısırıklara sebep olan yılanlar bulunur.

Mermer Koni Salyangoz (Conus marmoreus), tıpkı diğer zehirli hayvanlar gibi oldukça tehlikeli yapıya sahiptir. Kancaları içinde 200 farklı zehir bulunduran bir iğne taşır. Mermer yüzeyli salyangoz da denir. Koni salyangozları yumuşakçalar arasındaki en güçlü zehre sahiptir. Boyu sadece ortalama bir insan eli boyundadır. Zehirinin bir damlası, 20’den fazla insanı öldürecek kadar güçlüdür. Eğer ılık tuzlu su ortamında (bu salyangozların sık sık bulunduğu yerlerde) görürseniz toplamayı aklınızdan geçirmeyin. Tabii ki, bu zehirinin asıl amacı avını yakalamak, sizi öldürmek değil. Bir koni salyangozu sokması belirtileri hemen başlayabilir veya günlerce başlangıçta gecikebilir. Zehir insanın sinir sistemini felç eden nörotoksinler (sinir zehiri) ve baş ağrısı, ateş, kusma, böbrek yetmezliğine neden olan bazı zehirler içerir. Hatta bazı koni salyangozları kanı pıhtılaştıran (hemotoksin ve neurotoxin) zehirler bile içerir. Bununla birlikte, koni salyangozununun zehri ile yaklaşık 30 insan ölümü kaydedilmiştir. Koni salyangozu, avını enjekte etmek için kas kasılmasıyla fırlattığı zehirle dolu bir “zıpkın” kullanır. Bu etobur yumuşakçalar ve genelde balık yer. 600’den fazla alt türü vardır.

Mavi Halkalı Ahtapot (Hapalochlaena), ölümcül zehre sahip ahtapot türleridir. Ağırlıkları türlere göre değişmekle birlikte 10 – 100 gr arasındadır. Yengeç ve karides gibi kabuklularla beslenir. Ayrıca, mercan kayalıklarındaki balıkları da avlar. Avlarını nörotoksin etkiye sahip çok güçlü zehriyle felç ederek avlar. Birkaç dakika içinde 26 yetişkin insanı öldürecek kadar zehir taşımaktadır. Ancak halihazırda bir panzehiri yoktur. Şu anda dünyanın en zehirli hayvanlarından biri olarak tanınmaktadır. Ağrısız ısırığı zararsız görünebilir, ancak ölümcül nörotoksinler hemen etkisini göstermeye başlar. Kas zayıflığı, uyuşukluk, ardından bırakma, nefes alma ve nihayetinde ölümle sonuçlanır. Japonya’dan Avustralya’ya, Pasifik Okyanusu’ndaki gelgit bölgelerinde bulunabilirler.

Akreplerin çoğu insanlara göreceli olarak zararsızdır, çünkü sokmalar sadece lokal etkiler yaratır (ağrı, uyuşma veya şişme). Bununla birlikte, Death stalker (Leiurus quinquestriatus) çok tehlikeli bir türdür, çünkü zehiri şiddetli ve dayanılmaz bir ağrıya, ardından ateşe, ardından komaya, konvülsiyonlara, felce ve ölüme neden olan güçlü bir nörotoksin içermektedir. Neyse ki, bu akrep sokması aşırı acı verici olsa da, sağlıklı ve yetişkin bir insanı öldürmek pek mümkün değildir. Genellikle küçük çocuklar, yaşlılar veya halsizler (kalp rahatsızlığı olan) risk altındadır. Bu akrep türleri genellikle Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da yayılmıştır.

Taş balığı (Synanceia verrucosa), dünyadaki en zehirli balık türü olarak kabul edilmektedir. Adını elbette sahip olduğu görünümünden almaktadır. Tropik sularda, zemine kolayca karışarak saklanabilmektedir. Daha çok Hint ve Pasifik okyanuslarında yaşamaktadır. Zehrini sırt yüzgecindeki dikenlerinde taşımaktadır. Sırt bölgesi her omurgaya bağlı iki keseden zehir salgılayan 13 dikenle kaplıdır. Zehiri, penetrasyon derinliğine bağlı olarak olası şok, felç ve doku ölümüyle ciddi ağrıya neden olur. Zehiri o kadar şiddetli bir acıya neden oluyor ki, acı veren kurbanların etkilenen uzuvların kesilmesini istediği söylenmektedir. Yanlışlıkla bir taş balığı’na basmanız durumunda büyük bir acı ve yanma hissiyle yüzleşeceğinizi söyleyebiliriz. Zehir, yanma ve acı hissinin beraberinde şok ve titremeyle kendini gösterir. Tedavi uygulanmaması durumunda ölüm kaçınılmazdır.

Brezilya Gezgin Örümcekleri (Phoneutria) veya muz örümceği, en zehirli örümcek olarak 2007 Guinness Rekorlar Kitabı’nda yer almaktadır ve çoğu insan ölümünden sorumlu olan örümceklerdir. Bu örümceğin, yaşayan herhangi bir örümceğin en güçlü nörotoksik zehirine sahip olduğuna inanılıyor. Bir fareyi öldürmek için sadece 0.006mg yeterlidir. Bu nedenle doğaları gereği çok tehlikelidirler. Genellikle gündüzleri evlerin, giysilerin, botların ve arabaların içinde oldukça kalabalık olan alanlarda saklanırlar. Zehirli ısırığı sadece şiddetli ağrıya neden olmaz örümceğin zehiri de priapizme neden olabilir. Rahatsızlık verici ereksiyonlar, iktidarsızlığa neden olan saatlerce sürer. Bu örümceğin bir ısırığı da yaygın doku nekrozuna neden olabilir.

Kuşkusuz “Dünyanın En Zehirli Yılanı” ödülü Avustralya’nın Taipan‘ına (Oxyuranus) cinsine kadar gidiyor. Taipanın bilinen üç türü bulunmaktadır. Taipanların zehirleri bütün yılanlar içinde en etkili olanlardan biridir. Inland taipanın zehri ise en etkili olanıdır. Bu yılandan sadece bir ısırık 100 insan yetişkin veya 250.000 fare ordusunu öldürecek kadar zehir içerir. Zehiri, ortak bir kobradan en az 200 – 400 kat daha toksiktir. Taipan‘ın son derece nörotoksik zehiri, yetişkin bir insanı 45 dakika kadar kısa bir sürede öldürebilir. Neyse ki bu yılan çok utangaçtır ve belgelenmiş insan ölümleri olmamıştır. Not: Bilinen tüm ısırıklara anti-zehir tedavisi uygulanmıştır. Taipanlar 2 m ile 3.6 m arasında bir uzunluğa ulaşabilirler.

Zehirli ok Kurbağası (Dendrobatidae), Anura (kurbağalar) takımının Orta ve Güney Amerika’da yaşayan bir ailesindendir. 175 kadar keşfedilmiş türü bulunmaktadır. Dünyanın en zehirli hayvanlarıdır. Bir insan onlara dokunduğunda felç olabilir. Kendisini takip eden mavi halkalı ahtapotun zehri siyanürden 10.000 kat daha güçlü olmasına karşın, Zehirli ok kurbağasını yakalayamamıştır. Bu kurbağayı yutan bir insan 1 dakikadan az bir zamanda yaşamını yitirir. (Böyle bir niyetinizin olmadığına eminim.) Batrakotoksin (Batrachotoxin) denilen zehri bilinen en etkili zehirden bile 250 kat güçlüdür. Boyu yalnızca 2,5 cm olmasına rağmen, bir insan ona dokunduğu anda vücuduna 400 farklı alkali zehir yayılmaya başlar. Zehir kana karışırsa 1 dakika içerisinde öldürebilir. Derisindeki zehir 30.000 fare ya da 150 insanı öldürebilecek güçtedir. Bilimciler bu zehri bir sinek ve karınca türünü yemesi nedeniyle derisindeki keselerde ürettiğini keşfetmişlerdir. Bunlara “dart kurbağası”da denir, çünkü yerli Amerikalılar, okların uçlarını zehirlemek için toksik salgılarını kullanıyorladı.

Kirpi balığının (Tetraodontidae) veya Balon Balıkları toksin miktarı, 30 yetişkin insanı öldürmek için yeterlidir. Şaşırtıcı bir şekilde, kaplan köpekbalıkları bu toksine karşı bağışıktırlar ve sonuç olarak bu balığı şişirilmiş halde olsa bile yutmuş olurlar. Kirpi balığı, benzersiz özelliği ile en ilginç ve sıradışı balık türlerinden biridir. Tehdit hissettiğinde, su veya hava yutularak boyutunu ikiye katlayabilir. Kirpi balığı balığının kendisini şişirebilme kabiliyeti ile geniş çapta bilinir. Ancak, bunun hızlı bir şekilde yüzebilme yeteneğini telafi eden bir uyum olduğunu anlamak zorundadır. Kirpi balığı zehiri hızlı ve şiddetli bir ölüm oluşturur. Kirpi zehirlenmesi, dilin ve dudakların gevşemesine, baş dönmesi, kusma, hızlı kalp atışı, solunum zorluğu ve kas felcine neden olur. Diyafram kasları felç edildiğinden mağdurlar boğulma nedeniyle ölmektedir. Kurbanların çoğu 4 ila 24 saat sonra ölmektedir. Bilinen bir panzehir yok. Eğitimsiz insanlar balıkları yakalayıp hazırladığında roka ölümlerinin çoğu bu nedenle oluyor. İstatistikler , tüm Japonya’da 1996 ve 2006 yılları arasında yılda 20 ila 44 kirpi balığı zehirlenmesi vakası olduğunu ve yılda altı kişiye kadar ölümün yol açtığını göstermektedir. Kirpi balığı zehiri neredeyse ölüme neden olabileceğinden, yalnızca lisanslı şeflerin hazırlamasına izin verilir.

Çıyanlar (Chilopoda), çok hızlı hareket eden, uzun vücuda sahip, eklembacaklılar şubesine ait bir Çok bacaklılar sınıfıdır. İri türleri zehirlidir. Birçoğu dişleri küçük olduğundan deriyi delemez. Bu türler genellikle Antarktika dışında her yerde yaşarlar. Arılarda olduğu gibi şahdamar, göz gibi organlar sakınılmalıdır, ısırılan yere buz konulmalıdır. Boyları 1 mm ile 30 cm arasıda değişir. Akrep, örümcek ve küçük böcekleri yiyerek beslenir. Çıyanlar, tesbih böceğinin bir akrabası olup, daha yavaş ve zararsız olan diğer çöpçül kırkayaklarda (Diplopoda) her boğumda iki çift bacak varken, Çıyanlarda da bir çift bacak olması ikisini ayırt eder. Etçil beslenen Çıyanlar utangaç olsa da tehdit esnasında ısırabilmesine karşın Kırkayaklar ise genel kanının aksine sokmaz ve ısırmaz, dokunulduğunda veya tehlike sezince hemen kıvrılıp ölü taklidi yapar. Tropik iklimlerde’deki çıyanlar en fazla 30 cm olabilirler. Böcek olmaktan çok karides türevi eklem bacaklılar’dır.

Son olarak, Pardon filminde efsane bir diyalog bulunuyor. Hapishaneden çıkmak için İbrahim, Aydın ve Muzo bir şekilde hastaneye nakil olacak oradan da kaçacak bir plan yapmaya çalışırlar. Üçünün birden hasta olabilmesi için Aydın‘ın aklına yemeklerden zehirlenme fikri gelir.

Aydın: Bir şeyden zehirlenebiliriz, yemekten mesela? Derhal midemizin yıkanması lazım deriz.

Muzo: Sahiden mi zehirleniyoruz?

Aydın: Yemeğimize az miktar zehir koyarız?

İbrahim: Ne az miktarı oğlum? Onun az miktarlığını kim ayarlayacak? Sen o az miktarı az miktar geçtin mi, geberir gideriz.

Özetleyecek olursak zehri belirleyen şey dozdur. (Latince: sola dosis facit venenum.) Bir şeyin ne derece öldürücü veya zehirleyebileceğini ölçülmesinde bu kavram yaygın olarak kullanılır. Basit bir şekilde su bile belirli bir ölçekte içildiğinde zehirli olabilir. Aslında ilaçla zehiri ayıran şeyde tam olarak budur.

Bir canlının en zehirli kategorisinde değerlendirilmesi kendi sınıfında -belki göreceli olarak- karşılaştırılma yapılabilir. Ancak farklı türler arasında en zehirli hayvan budur şeklinde karşılaştırma biraz abesle iştigaldir. Çünkü her canlının bir zehire karşı dayanabileceği bir limit bulunuyor. Bir tür için belirli bir doz öldürücü iken farklı bir tür için herhangi bir etki göstermeyebilir. Yukarıda açıklamaya çalıştığımız canlılar özellikle insanlar için tehlike arz eden zehirli canlıları kapsamaktadır.

The post Dünyanın En Zehirli Hayvanı Hangisidir? appeared first on TechWorm.

Hava Küre (Atmosfer): Çeşitli gazların karışımından oluşmuştur. Yerküreyi sarar, çevresinden uzaklaşmaz. Su buharı bu katmanda bulunur. Güneş’ten gelen zararlı ışınları engeller. Canlılar için gerekli gazları içerir.

Su Küre (Hidrosfer): Taş küre ile iç içe olan katmandır. Su küreyi; okyanuslar, denizler, iç kesimlerindeki çukurlara suların birikmesiyle oluşan göller, akarsular ve yeraltı suları oluşturur. Canlılar için çok önemli yaşam kaynağıdır. Su kürenin yaklaşık yüzde biri içme suyu olarak kullanılabiliyor. Kullanılan bu suya tatlı su da denilmektedir. Hidrosfer’in %97’sini denizler ve okyanuslar oluşturur. Hidrosferin kalınlığı deniz seviyesine göre +3810 m ile -11033 m arasında değişir.

Taş Küre (Litosfer): Yer Kabuğu, Taş Küre veya Litosfer, Dünya’nın en dış kısmında bulunan ve üzerinde canlıların yaşadığı katmandır. Karalarda daha kalın (35–40 km), Tibet Platosunda ise 70 km, deniz ve okyanus tabanlarında ise daha ince (8–12 km) olan yer kabuğunun ortalama kalınlığı 33 km kadardır. Kimyasal bileşimi ve yoğunluğu birbirinden farklı iki kısımdan meydana gelir. Üst kısımları yer yer toprakla örtülmüştür. Yer yer yükselti, düzlük, ve çukurlardan oluşur.

Ateş Küre (Pirosfer): Yer kabuğunun hemen altındaki “Magma” tabakasıdır. Erimiş maddeler, sıkışmış gaz ve buharlardan oluşmuştur. Ateş kürenin akışkan bir yapısı vardır ve hareketlidir. Ateş küreyi oluşturan akışkan ve sıcak olan bu erimiş maddeye magma denir. Magma zaman zaman yanardağlardan yeryüzüne çıkar. Magmanın yeryüzüne çıkmış hâline lav denir.

Ağır Küre (Barisfer): Ağır Küre (Barisfer) veya diğer adıyla “İç Çekirdek” yoğunluk ve ağırlık bakımından en ağır elementlerin bulunduğu bölümdür. Dünya’nın en iç bölümünü oluşturan çekirdeğin, 5120–2890 km’ler arasındaki kısmına dış çekirdek, 6371–5150 km’ler arasındaki kısmına iç çekirdek denir. İç çekirdekte bulunan demir-nikel karışımı çok yüksek basınç ve sıcaklık etkisiyle kristal haldedir. Dış çekirdekte ise bu karışım erimiş haldedir. Ama hala insanlar ağır kürede katı ya da katıya yakın maddeler olduğuna inanıyor. Ağır küredeki her şeyin yanıp kül olabileceği kanıtlanmıştır. Fakat hala ağır küredeki her şeyi keşfedememişlerdir.

Hava Küre (Atmosfer) kendi içerisinde, Troposfer, Stratosfer, Mezosfer, Termosfer (Iyonosfer) ve Ekzosfer olmak toplam 5 tabakadan oluşmuştur.

Troposfer: Troposfer yeryüzünden yaklaşık 15 km‟ye kadar uzanan, sıcaklığın hızlı ve düzgün bir şekilde azaldığı katmandır. Bu katmanda sıcaklık, yerden itibaren her 1 km. yükseldikçe yaklaşık 5–7 °C azalmaktadır. Atmosferdeki su buharının % 99 gibi büyük çoğunluğu bu tabakada bulunmaktadır. Yağmur, rüzgâr, bulut gibi meteorolojik olaylar troposfer tabakasında meydana gelmektedir. Bu tabakada kuvvetli hava akımları görülmektedir. Troposfer ile stratosfer tabakalarını birbirinden ayıran ve kalınlığı çok ince olan ara katman bulunmaktadır. Bu katmana tropopoz adı verilmektedir.

Stratosfer: Atmosferde, troposfer katmanından sonra gelen ve yaklaşık olarak 15–50 km‟ler arasında uzanan katmana stratosfer denilmektedir. Bu katmanda hava nemi ve rüzgârların hızı oldukça düşüktür. Stratosferde sıcaklık, troposferin tersine yükseldikçe yavaş yavaş artış göstermekte ve -45 °C‟ye kadar ulaşmaktadır.

Mezosfer: Mezosfer, stratosfer katmanının üzerinde yer almaktadır. Bu katman yaklaşık olarak 50–80 km‟ler arasında bulunmaktadır. Mezosferde sıcaklık tekrar azalmaktadır. Bu katmanda ozon ve önemsiz miktarda su buharı bulunmaktadır. Bu nedenle sıcaklık troposfer ve stratosfer katmanlarına göre burada daha düşüktür.

Termosfer: Termosfer, mezosfer katmanının hemen üzerinde, yerden yaklaşık 100–200 km‟ler arasında bulunmaktadır. Termosferde sıcaklık yaklaşık olarak 1100–1650 °C arasında değişmektedir. Güneşten dünyamıza gelen ışınlar bu tabakada emildiğinden dolayı sıcaklık hızla artmaktadır.

Ekzosfer: Ekzosfer yeryüzünden yaklaşık 960–1000 km yükseklikte bulunmaktadır. Bu katman atmosferin en dış bölümünü oluşturmaktadır. Bu katman, dünya atmosferi ile uzay arasındaki geçiş bölgesini oluşturmaktadır.

The post Dünyanın Katmanları Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Sürekli olarak hareket eden Dünya’nın iki çeşit hareketi vardır. Bu hareketlerden birisi kendi ekseni etrafında olur ve batıdan doğuya doğrudur. Bu dönmesini 23 saat, 56 dakika, 4.098903691 saniyede tamamlar. Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki bu dönmesi ile birlikte olan ikinci hareketi güneş etrafında gerçekleşir. Güneş etrafında Dünya, elips şeklinde çok geniş bir yörünge üzerindeki hareketini de 365 gün, 5 saat, 48 dakika, 9 saniye, 763.545,6 mikrosaniyede yani bir yılda tamamlar. Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki ve güneş etrafındaki bu iki hareketi, iki önemli olaya sebep verir. Kendi ekseni etrafında dönmesi ile gece ve gündüz, güneş çevresinde 23 derece 27 dakika eğiklikle dönmesi mevsimleri oluşturur ve mevsimlerin ardalanmasını sağlar.

Dünya’nın yüzölçümü 509,2 milyon km²dir. Bunun %70’i 360,6 milyon km² ile denizleri; %30’u 148,6 milyon km² ile karaları oluşturur. Kuzey kutup çevresinde karalarla çevrilmiş bir deniz, Güney Kutup çevresinde denizlerle kuşatılmış bir kara parçası vardır.

Dünya bulunduğu yörünge üzerindeki hızı (güneş çevresinde) yaklaşık olarak saniyede 29,78 kilometredir ve saatte ise yaklaşık olarak 107.200 kilometrelik bir hıza eşittir.

Dünyada yüzey sıcaklığı ortalaması 14 santigrat derecedir. Bugüne kadar ölçülmüş en yüksek sıcaklık 57,8 santigrat derece iken ölçülmüş en düşük sıcaklık ise -89,2 santigrat derecedir. Dünyamızın merkezinde bulunan çekirdekteki sıcaklık ise yeni ölçümlere göre neredeyse güneşin sıcaklığına eşit haldedir. Yaklaşık olarak 6000 santigratın daha üzerinde bir sıcaklığa sahip olduğu tahmin edilmektedir.

Dünya üzerindeki en yüksek yer Everest dağı olup deniz seviyesinden yüksekliği 8848 metredir. Dünya üzerindeki en derin yer ise Mariana çukuru olup buda deniz seviyesinden yaklaşık olarak 10.924 metrelik bir derinliğe sahiptir.

Yerküremiz yer altına doğru toplam 5 tabakadan oluşmuştur. Bunlar, Hava Küre (Atmosfer), Su Küre (Hidrosfer), Taş Küre (Litosfer), Ateş Küre (Pirosfer) ve Ağır Küre (Barisfer)‘dir.

The post Dünya’nın Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Zirkon kristalleri üzerinde yapılan radyometrik yaş tayini ölçümleri dünyanın yaşının 4,40 milyar yıldan daha yaşlı olamayacağını kanıtlamaktadır.

Dünya’nın yaşı günümüzde ortak kanıya en yakın şeklinde ilk kez 20. yüzyılın başlarında Clair Patterson tarafından Zirkon krsitallerindeki Uranyum miktarından yaklaşık 4.40 milyar olarak hesaplanmıştır.

2016’da yapılan bir hesaplama Dünya’nın merkezinin yüzeyinden 2,49 yıl daha genç olduğunu göstermektedir.

Yapılan araştırmalar sonucu gezegeninin yaşı yaklaşık 4,5 milyar yıl olarak hesaplanmıştır.

Dünya’nın yaşı doğrudan doğruya kayaçların yaşıyla ölçülemez. Çünkü bilinen en yaşlı kayaçlar bile bugün artık yeryüzünde var olmayan daha yaşlı kayaçlardan oluşmuştur. Bugüne kadar saptanabilen en yaşlı kayaçlar Grönland’ın batısında bulunmuştur ve 4,1 milyar yaşındadır.

Bugün Dünya’nın yaşını hesaplamak için elde edilen en iyi yöntem radyoaktif elementlerin yarılanmaları sonucu başka elementlere dönüşümleridir. Örneğin radyoaktif uranyum elementinin uranyum-238 ve uranyum-235 gibi iki ayrı tipte atomu (izotop) vardır. Bu atomların ikisi de çok yavaş bir süreçle kurşun atomlarına dönüşür. Öbür uranyum izotopundan biraz daha ağır olan uranyum-238’in dönüşümüyle daha hafif bir kurşun izotopu olan kurşun-206, uranyum-234’in dönüşümüyle de biraz daha ağır bir izotop olan kurşun-207 atomları oluşur. Uranyum-235’in kurşuna dönüşme hızı uranyum-238’in dönüşme hızından altı kat daha fazladır. Bu nedenler, incelenen bir kayaçtaki kurşun-206 ve kurşun-207 atomlarının oranı kayacın yaşına bağlı olarak değişir. En yaşlı olduğu düşünülen bir kurşun minerali ile bugün okyanuslarda oluşan kurşunun izotop yapısı arasındaki fark, ancak bu iki örneğin oluşumları arasında 4,55 milyar yıllık bir zaman dilimi olmasıyla açıklanır. Bu süre de Dünya’nın yaşı olarak kabul edilir.

The post Dünya Kaç Yaşındadır? appeared first on TechWorm.

Ay, Dünya’nın yörüngesinde bir turunu 27 gün 7 saatte tamamlar. Dünya, Ay ve Güneş geometrisinde görülen periyodik değişimler sonucunda her 29,5 günde tekrar eden Ay’ın evreleri oluşur.

Ay’ın çapı 3.474 km’dir, bu da Dünya çapının dörtte birinden biraz fazladır. Dolayısıyla Ay’ın hacmi Dünya’nın hacminin %2‘sidir. Kütlesi Dünya kütlesinden 81,3 kat daha düşüktür. Yüzeyinde kütle çekim etkisi yer çekiminin yaklaşık %17’sidir. Ay, Dünya’nın yörüngesinde bir turunu 27 gün 7 saatte tamamlar. Dünya, Ay ve Güneş geometrisinde görülen periyodik değişimler sonucunda her 29,5 günde tekrar eden Ay’ın evreleri oluşur.

Ay, insanların üzerine iniş yaparak yürüdükleri tek gökcismidir. Yerçekiminden kurtulup uzaya çıkan ve Ay’ın yakınından geçen ilk yapay nesne Sovyetler Birliği‘nin Luna 1 uydusudur. Ay yüzeyine çarpan ilk insan yapısı nesne Luna 2 uydusudur. Normalde görünmeyen Ay’ın öteki yüzünün ilk fotoğraflarını ise Luna 3 uydusu çekmiştir. Bu üç uydu da 1959 yılında uzaya fırlatılmıştır.

Ay yüzeyine ilk yumuşak iniş yapabilen uzay aracı Luna 9, ve Ay yörüngesine giren ilk insansız uzay aracı da Luna 10‘dur. Bu iki uydu da 1966’da uzaya fırlatılmıştır.

ABD’nin Apollo programı 1969 ve 1972 yılları arasında altı başarılı inişle, günümüze kadar insanlı görevleri başaran tek uzay programıdır. Ay’ın doğrudan insanlar tarafından incelenmesine Apollo programının bitişiyle son verilmiştir.

Apollo-11

Ay, Dünya’nın yörüngesinde eş zamanlı olarak dönmektedir, yani her zaman aynı yüzü Dünya’ya dönüktür. Ay’ın göründüğü açının küçük değişimleri (Ay sallantısı) nedeniyle Ay yüzeyinin %59’u görünür

Ay’ın Dünya’ya karşı olan yüzünden Ay’ın görünen yüzü, diğer tarafına da Ay’ın öteki yüzü denir. Öteki yüz Ay’ın karanlık yüzü ile karıştırılmamalıdır. Ay’ın karanlık yüzü herhangi bir anda Güneş tarafından aydınlatılmayan yarıküresidir. Ayda bir kere bu yüz yeniay safhasına Ay’ın görünen yüzü olur. Ay’ın öteki yüzü ilk olarak 1959’da Sovyet uzay sondası Luna 3 tarafından fotoğraflandı. Ay’ın öteki yüzünün ayırt edici özelliklerinden biri Ay denizi (Latince: (mare, çoğulu maria) adı verilen düzlüklerin hemen hemen hiç olmamasıdır.

Ayı’n İki Yüzü

Çıplak gözle rahatlıkla görünebilen Ay yüzeyinde bulunan karanlık Ay düzlüklerine Ay denizi denir. Çünkü antik dönem gökbilimcileri bunların suyla dolu olduklarını zannediyordu. Günümüzde bunların katılaşmış bazalt olduğu bilinmektedir.

Ay yüzeyinde görünen açık renkli bölgelere Ay dağları denir çünkü Ay denizlerinden daha yüksektirler. Ay’ın görünen yüzünde, içleri bazalt ile dolu olan kraterlerin çevresinde birçok dağ sırasına rastlanır. Bunların kraterlerin çevrelerinde oluşan yükseltilerin kalıntıları olduğu düşünülmektedir. Dünya’da karşılaşılan oluşumun aksine, başlıca Ay dağlarının hiçbirinin tektonik etkinlikler sonucu oluşmadığına inanılmaktadır.

Ay’ın yüzeyinde gökcisimlerinin çarpması sonucu oluşan birçok krater bulunur. Çapı 1 km.’den büyük yaklaşık yarım milyon krater Ay yüzeyine göktaşlarının ve kuyrukluyıldızların çarpması sonucu oluşmuştur. Kraterler hemen hemen sabit bir oranla oluştuğu için birim alanda bulunan krater sayısı yüzeyin yaşını tahmin etmek için kullanılabilir. Atmosferin, hava olaylarının ve yakın geçmişte jeolojik etkinliklerin olmaması sayesinde bu kraterler, Dünya’dakilerin aksine oldukça iyi korunmuştur.

Aykabuğunun üzerinde regolit adı verilen taş ve tozdan oluşan bir tabaka bulunur. Yüzeye çarpan gökcisimleri nedeniyle oluşan regolit eski yüzeylerde yeni yüzeylere nazaran daha kalındır. Özel olarak regolitin kalınlığının denizlerde 3-5 metre, daha eski yayla bölgelerinde ise 10-20 metre arasında değiştiği tahmin edilmektedir. Çok ince toz hâlinde bulunan regolit tabakasının altında onlarca kilometre kalınlığında oldukça parçalanmış kayalardan oluşan megaregolit tabakası bulunur.

Ay yüzeyine sürekli çarpan göktaşları ve kuyrukluyıldızlar nedeniyle küçük miktarlarda su büyük olasılıkla yüzeye eklenmiştir. Bu durumda günışığı suyu elementlerine yani hidrojen ve oksijen ayıracak, bunlar da Ay’ın zayıf kütle çekimi nedeniyle zamanla yüzeyden kaçacaktır. Ancak Ay’ın dönme ekseninin tutulum düzlemine yalnızca 1.5° gibi çok küçük bir eğiklik yapması nedeniyle kutuplar yakınında bulunan bazı derin kraterler hiçbir zaman doğrudan günışığı almadığından ve sürekli gölgede kaldığından buraya düşen su molekülleri uzun zaman süreleri boyunca kararlılığını koruyacak.

1994 yılında gerçekleştirilen Clementine güney kutbunda gölgede kalmış böyle kraterleri haritalandırdı, ve bilgisayar simülasyonları yaklaşık 14.000 km² kadar bir bölgenin sürekli gölgede kaldığını göstermektedir. Clementine görevinin bistatik radar deneyi küçük donmuş su ceplerine işaret eder ve Lunar Prospector görevinden gelen bilgiler kutup bölgeleri yakınlarında regolitin üst bölümlerinde aşırı derecede yüksek hidrojen konsantrasyonlarını gösterir. Toplam su buzu miktarının bir kilometre küp olduğu tahmin edilmektedir.

Su buzu kazılarak toplanabilir ve nükleer jeneratörler ya da güneş panelleriyle donatılmış elektrik santralleri tarafından hidrojen ve oksijene ayrılabilir. Ay üzerinde kullanılabilecek miktarda su bulunması, Ay’ı yaşanılabilir kılmak için önemlidir çünkü Dünya’dan su taşımak mümkün olamayacak kadar pahalı olacaktır. Ancak son zamanlarda Arecibo gezegen radarı ile yapılan gözlemler, Clementine radarının su buzu bulunduğuna dair işaret ettiği bilgilerin aslında görece yeni kraterlerin oluşumunda fırlayan kayaların sonucu olabileceğini göstermiştir. Ay üzerinde ne kadar su bulunduğu sorusunun cevabı henüz bilinmemektedir.

Ay, kabuk, manto ve çekirdek gibi jeokimyasal olarak ayrımlanabilen katmanlardan oluşur. Aykabuğu başlıca oksijen, silikon, magnezyum, demir, kalsiyum, ve aluminyum elementlerinden oluşmuştur. Jeofiziksel tekniklere dayanılarak aykabuğunun kalınlığının ortalama 50 km. civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Ay’ın mantosunda oluşan kısmi erime Ay denizlerinde bulunan bazaltların yüzeye püskürmesine neden oldu. Bu bazaltların analizi mantonun olivin, ortopiroksen ve klinopiroksen minerallerinden oluştuğunu ve Ay mantosunun Dünya mantosundan demir açısından daha zengin olduğunu gösterir.

Ancak bazı kanıtlar Ay çekirdeğinin yaklaşık 350 km.’lik yarıçapıyla oldukça küçük olduğuna işaret eder. Bu büyüklük Ay’ın yalnızca %20’sine denk gelir, halbuki birçok gökcisminde çekirdeğin oranı %50 civarındadır. Ay çekirdeğinin bileşimi tam olarak saptanamamıştır, ama az bir miktarda kükürt ve nikel alaşımlı metalik demirden oluştuğu sanılmaktadır. Ay’ın zamanla değişkenlik gösteren dönüşünün analizi çekirdeğin en azından kısmen erimiş olduğunu gösterir.

Ay’ın atmosferi öyle incedir ki yok bile sayılabilir. Toplam atmosferik kütlesi 10⁴ kg.’dır. Atmosferinin kaynaklarından biri aykabuğunda ve mantoda oluşan radyoaktivite sonucu ortaya çıkan radon gibi gazların salınımıdır. Diğer önemli bir kaynak ise mikrogöktaşları, güneş rüzgârı iyonları, elektronlar ve günışığının bombardımanı sonucu oluşan püskürtüm süreciyle gerçekleşir. Püskürtüm yoluyla salınan gazlar ya tekrar regolit içinde hapsolur ya da güneş radyasyon basıncı veya iyonize olmuşlarsa güneş rüzgârının manyetik alanı nedeniyle uzaya kaçar. Dünya üzerinden yapılan spektroskopik yöntemlerle sodyum (Na) ve potasyum (K) gibi elementlerin varlığı tespit edilmiştir. Radon–222 (²²²Rn) ve Polonyum-210 (²¹⁰Po) gibi elementler ise Lunar Prospector ‘un alfa parçacık spektrometresi ile tespit edilmiştir. Argon–40 (⁴⁰Ar), helyum-4 (⁴He), oksijen (O₂) ve/veya metan (CH₄), nitrojen (N₂) ve/veya karbon monoksit (CO), ve karbon dioksit (CO₂) Apollo astronotları tarafından yerleştirilen detektörler tarafından tespit edilmiştir.

Ay günü boyunca yüzey sıcaklığı ortalama 107 °C, Ay gecesi boyunca da ortalama -153 °C civarındadır.

The post Ay Hakkında Bilinmesi Gereken Bilgiler appeared first on TechWorm.