Hücre, bitkisel ya da hayvansal her türlü yaşam biçiminin en küçük birimidir. Her hücre bir sitoplazma ve çekirdekten meydana gelir. Prokaryot canlılar hariç, kromozomlar (diplot-2n) hücre çekirdeği içinde bulunurlar ve ipliksi yapıdadırlar. Kromozomlar, molekül yapıları çok iyi bilinen DNA (Deoksiribo Nükleik Asit) zinciri ile histon denilen protein zincirinden oluşur. DNA zincirleri de özgül proteinleri sentezlemekle görevli gen adı verilen birimlerden oluşur. 

Her hücrenin çekirdeğinde, DNA molekülü ipliksi yapılar şeklinde paketlenmiş bulunmaktadır. Her kromozom, yapısal destek sağlayan ve Histon adı verilen proteinler etrafında onlarca kez sıkıca sarılmış DNA molekülünden oluşur. Bu yapıya nukleozom denir. Nükleozomlar daha sıkı sarılarak kromatin adı verilen yapıyı oluşturur. Bu kromatin ilmekleri birbiri etrafında paketlenerek kromozom yapısını oluşturur.

Kromozomlar canlılar arasında sayı ve şekil bakımından farklılık gösterir. Bakterilerin çoğunda bir veya iki dairesel kromozom bulunur. İnsanlar, diğer hayvanlar ve bitkilerle birlikte, hücrenin çekirdeğinde çifte dizilmiş doğrusal kromozomlara sahiptirler.

Ökaryotlarda, hücre bir çekirdek zarıyla çevrelenmiş çok sayıda kromozom içeren gerçek bir çekirdek vardır, ayrıca yavru hücrelere kromozomları eşit miktarda dağıtmayı sağlayan mitotik aygıt bulunur. Prokaryotlarda hücrenin nükleoidi bir çekirdek zarı ve bir mitotik aygıttan yoksun, yüksek örgütlenmiş tek bir dairesel DNA molekülünden oluşur. Kısaca Prokaryotlarda genellikle tek bir dairesel kromozom (haploit-n) vardır. Yapısında nükleer membran olmadığından, kromozom, hücre zarı üzerinde mezozom olarak adlandırılan belirli bir bölgeye bağlıdır.

Bakterinin genetik materyali tek bir halkasal DNA molekülüdür. Örneğin E.coli’de bu DNA 5×1.000.000 baz çiftinden oluur. Tek bir kromozom taşımasından dolayı bakteri DNA‘sı haploiddir. Bakterilerde DNA, hücre boyunca serbestçe gezer.

The post Kromozom Nedir? Ne İşe Yarar? Görevleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Proje, insan genomundan 175.000 baz çiftlik parçalar yapay bakteri kromozomlar haline getirip bakterilerde çoğaltılarak gerçekleştirilmiştir. Dizi çözümlemeleri yapıldıktan sonra, parçaların birbiriyle örtüşen dizileri belirlenmiş ve her parçanın özel enzimlerce kesilme profili kaydedilerek genomdaki yeri saptanmıştır. Bu çalışmalarda otomatik DNA dizi analiz teknikleri ve bilgisayar teknolojilerindeki hızlı gelişmelerin büyük katkısı olmuştur.

Projenin sonucu, etik tartışmaları da beraberinde getirdi. Çünkü bu projenin, öjenik çalışmaların önünü açacağı ve bu amaç doğrultusunda yapılacak deneysel girişimlere de hız kazandıracağı belirtiliyor. Projeye karşı çıkanlar bu projenin, doğanın doğal düzenini tehlikeye atacağını ve insanın, istihdamdan sigortaya kadar günlük yaşamın her alanında “genetik ayrımcılığa” yol açacağını ileri sürmekte. Muhalifler özellikle öjenizm faktörünün altını çizerken, bu projeyle insanların, diğer canlı türlerinin genleriyle beraber yapılacak deneysel çalışmaların sınırlarını büyük ölçüde genişleteceğini, bu yüzden de sonu belirsiz bir biyolojik ve ekolojik felakete götüreceğini öne sürüyorlar.

İnsan Genom Projesi kapsamında etik, yasal ve sosyal konular için ayrılan bütçe toplam bütçenin yüzde beşini (yaklaşık 60 milyon $) kapsamaktaydı. Bu konuya önem verilmesindeki neden genetik bilgiye dayanarak yapılabilecek olası ayrımcılık ve istismarın genetik araştırmaların boyutu geliştikçe ve genetik testlerin maliyeti düştükçe daha da artacağı kaygısıdır. ELSI’de süregelen birçok proje ELSI’nin muhtemel etkilerini kapsarken bazıları literatür, konferanslar, seminerler ve basın aracılığıyla eğitimi amaçlar. Bu kapsamda hedef kitle olan doktorlar, eğitimciler, öğrenciler, din adamları ve hukukçular için çeşitli eğitici materyaller de sağlanmaktadır. Bütün bu çabalar İnsan Genom Projesi’nin insanlara ve uzmanlara en uygun şekilde aktarılması ve uygulama alanlarında hataların en aza indirilmesi ya da engellenmesi içindir.

4 Eylül 2007’de, Craig Venter kendi DNA dizisinin tümünü yayınlamıştır. Bu, bir insanın 6 milyar harflik genomunun yayınlandığı ilk seferdir.

Kaynak: Wikipedia

The post İnsan Genom Projesi Nedir? appeared first on TechWorm.

Bezelyelerle başlayan yolculuk o kadar ilerledi ki günümüzde yaptığımız çalışmaları Mendel duysaydı belki de küçük dilini yutabilirdi.

1903 yılında W. Sutton genlerin üzerinde kromozom denilen bölgeler olabileceği fikrini öne sürdüğünde insanlar şaşırdı. Peki genlerimizi daha da ayrıntılı inceleyebilecek miydik? Ya da madem kalıtsal özellikler nesilden nesile genlerimizle aktarılıyorsa biz genlerimizin haritasını çıkarabilir miydik? Elbette ilerleyen yıllarda bu soruların hepsinin cevabı kocaman bir EVET oldu.

1902 yılına gelindiğinde Morgan ve arkadaşları Drosophila melanogaster diye tanımladıkları halk arasında popüler  meyve sineğinin gen haritasını çıkardılar.Uzun yıllar bu alanda hep bir eksiklik vardı çalışmalar yapılıyordu ama net bir şekilde anlaşılamıyordu.

1944 yılına gelindiğinde DNA artık genetik bir materyal olarak herkes tarafından kabl gördüğünde kafalardaki sorulara biraz daha cevap bulundu. Hatta bu tarihe Genetiğin aydınlanma çağı diyebiliriz.

1966 yılına kadar DNA yapısı da çözüldü. Artık “Transkripsiyon” ve “Translasyon” süreçleri biliniyordu.

1970-1973 yılları arasında ise adeta bir devrim yaşandı. Yıllardır bir çok bilgi bilinmesine ramen deneylerin çok uzun zaman alması zor olması nedeniyle bir çare arayan bilim insanları rekombinant DNA teknolojisini keşfettiler.

Ve çağ atladık.

Minik adımlarla ilerleyen bilim genetik mühendisliğinin keşfiyle artık jet hızında ilerledi. Bir çağ kapandı. 2000 yılında insan genom projesi bile tamamlanmıştı. Bununla beraber artık DNA dizileme işlemi yapılabiliyordu. Böylece bu genlerle hastalıkların ilişkileri saptanmaya çalışıldı. Bir çok teknik geliştirildi. İşte bu tekniklerin tamamı şuan hayatımızda büyük bir öneme sahip olan biyoteknoloji kavramını doğurdu, yıllar bu kavramı adeta bir bebek misali büyüttü. Biyoteknoloji terimi günümüzde bilim için olan her şeyi kapsıyor, kapsayacak.

The post Genetik Biliminin İlginç Serüveni appeared first on TechWorm.