Serotonin; mutluluk hormonu olarak bilinen ve ruh halimizi etkileyen, beynin bir bölgesinden diğerine gönderilen sinyallerin taşınmasına yarayan, nörotransmitter (sinir taşıyıcısı) kimyasaldır.  Serotonin seviyesindeki azalma depresif ruh hali, sinirlilik, kaygı, obezite, uykusuzluk, migren gibi rahatsızlıkların oluşmasına neden olabilir. Bu hormonun seviyesini artırmak için birçok ilaç bulunmaktadır. Hatta antidepresanların çoğu serotonin seviyesini arttırıcı etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Eğer bu hormon seviyesi ilaç kullanılmasını gerektirecek kadar ciddi boyutlarda değilse serotonin içeren besin takviyesi ile  bu sorun giderilebilir. Serotonin üretiminde kullanılan bir aminoasit olan ‘triptofan’  içeren çikolata, fındık, balık, süt, yumurta, peynir, bakliyatlar, sebze ve meyveler tüketilebilir. Serotonin yükseldiğinde veya yeterli olduğunda moralimiz yüksek olur, iştahımız azalır, rahat uyuruz, ruh sağlığımız düzelir ve daha enerjik oluruz.

Endorfin;  mutluluk hormonu olarak adlandırılan bu hormon beyinden salgılanır. En çok salgılandığı durumlar vücudun acı, ağrı, aşırı stres ya da heyecan yaşadığı anlardır. Bu hormon ağrıyan dokularda ağrının şiddetini azaltmak için sinirleri uyuşturur. Endorfin vücut tarafından üretilen en güçlü uyuşturucu ve doğal afyondur. Kimyasal yapı olarak morfin’e benzer fakat endorfin sadece beyinde üretilir ve morfinden daha güçlüdür. Bu hormon seviyesi artırmanın yolları; çikolata, dondurma, üzüm, muz, makarna, baharatlı yiyecekleri tüketmek, ekstrem sporlar yapmak ve aşık olmak…

Melatonin; insan beyninde bulunan uyurken salgılanan, vücudun uyku düzeninin korunmasında yardımcı olan karanlıkta salgılanan hormondur. Melatonin aynı zamanda mutluluk hormonudur. Bu hormon seviyesi düşük kişilerde depresyon görülebilir.

The post Mutluluk Hormonları Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Hormonlar salgılandıktan sonra direkt olarak kan dolaşımına katılırlar ve bütün vücuda yayılarak etkileyeceği hedef dokuya ulaşırlar. Ulaşılan hedef hücrenin yüzeyinde bulunan reseptör (duyu alıcısı) molekülü ile hormon molekülü etkileşime girer ve hücrelerde bir dizi reaksiyon başlar. Gelişen bu reaksiyonlar hücrenin fizyolojisinde değişiklikler oluşturur. Böylece ulaştıkları dokularda, hücrelerin görevlerini yerine getirmelerini sağlayacak aktif etki yaparlar. Yapılan bu etki uyarıcı, ya da durdurucu niteliktedir.

Her hormonun etkisi kendine özgüdür. Bir hormon hedef hücresine varıncaya kadar geçtiği dokularda fark edilemez. Reseptörler bir kilit, hormonlar ise farklı bir anahtar özelliğindedir. Bir hormon yalnız bir kilide uyar.

Hormonların Kimyasal Yapılarına Göre Çeşitleri

Hormonu oluşturan maddelerin kimyasal yapısı tam olarak bilinmemekle beraber steroid, peptid, ve aminoasit yapısında hormonlar olmak üzere üçe ayrılır. Genellikle steroid yapıdaki hormonlar lipitte, peptid ve aminoasit yapıdaki hormonlar ise suda çözünürler.

Farklı yapıdaki iki hormon grubu etkilerini birbirinden farklı mekanizmalarla gösterir. Peptit yapıdaki hormonlar; büyük moleküllüdür, bu nedenle hücre içine giremezler. Etkilerini hücre yüzeyindeki reseptörlerle birleşerek gösterirler. Steroid hormonlar, göreceli olarak küçük moleküllüdür ve rahatlıkla hedef hücrenin plazma membranından geçerek nucleus içine girerler.

Kimyasal Yapılarına Göre Hormonlar

Hormon Salgılanmasının Düzenlenmesi

Hormonlar belirli bir düzen içinde salgılanır. Salgılanma düzeni, sinir sistemi ile negatif ve pozitif feedback mekanizmalar ile kontrol edilir. Kandaki hormon konsantrasyonu o hormonu salgılayan bezi uyarır. Bez kanda bulunan hormon seviyesine göre cevap verir. Kandaki hormon seviyesi normalin altında ise hormon salgılanması artar. Normalin üstünde ise hormon salgılanması azalır.

Örneğin; boyunda bulunan paratiroid bezinden salgılanan hormon kandaki kalsiyum seviyesini düzenler. ġayet kandaki kalsiyum seviyesi düşerse paratiroid bezi uyarılır ve parathormonu salgılanması artar, böylece kandaki kalsiyum seviyesi yükselir. ġayet kanda kalsiyum seviyesi normalin üstünde ise aynı şekilde paratiroid bezleri uyarılır ve zıt etki yaparak parathormon salgılanması yavaşlar.

Endokrin bez, uygun bir şekilde uyarılmazsa hormon salgılanması anormal olur. Bu durum kendini iki şekilde belli eder.

• Hiposekresyon: Bezin hormon salgısı düşer ve hedef hücrelerin ihtiyacı olan uyarılma gerçekleşmez.
• Hipersekresyon: Bezin hormon salgısı normalin üstünde olur ve hedef hücreler çok fazla uyarılır.

Hormonların Görevleri

• Vücudun dış çevreye uyumunu sağlar.
• Değişen iç ortamın fiziksel ve kimyasal şartlarının dengesini ve sürekliliğini sağlar.
• Hücrelerdeki yapım ve yıkım olaylarını denetim altında tutar.
• Vücut organlarının fonksiyonlarını düzenler.
• Üreme fonksiyonlarını düzenler.
• Büyüme ve gelişmeyi sağlar.
• Enerji üretimi, kullanımı ve depolanmasını gerçekleştirir.

Kaynak: Megep

The post Hormon Nedir? Ne İşe Yarar? Görevleri ve Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.