Bir F-35 savaş uçağı 1.6 Mach hızına ulaşıyor denildiğinde bu uçağın saatte kaç kilometre hıza ulaştığını öğrenmek isteriz. Ancak buradaki püf nokta ses hızı göğe oranla daha yüksek değerde olduğudur.

Örneğin, deniz seviyesinde, 1 atm basınçta ve 15 derece hava sıcaklığında; 1 Mach = 1.226,5 km/saat (340 metre/saniye) olarak belirtilir. Yerden yükseldikçe hava sıcaklığı düşer. Deniz seviyesinden 11 km yüksekliğe kadar (stratosfer sınırına kadar) olan atmosfer tabakasına troposfer adı verilir. Ses hızının karesi hava sıcaklığı ile doğru orantılı olarak değiştiğinden, yerden yükseldikçe ses hızı azalır. Buna bağlı olarak da o yükseklikteki mach sayısı deniz seviyesine göre daha az olur. Örneğin, Stratosfer sınırında 11.000 metrede 1 Mach = 1.062,2 km/saattir.

Buradan çıkan sonuçla 1 Mach = 1.226,5 km/saat ile 1.062,2 km/saat arasında bir değere sahiptir diyebiliriz.

Süpersonik ise, ses hızının (Mach 1) üzerinde olan hızları belirtmek amacıyla kullanılan terimdir. Bir yaklaşıma göre de 1.2 Mach’ın üzeridir. Deniz seviyesindeki havada sesin hızı yaklaşık olarak 340 m/s ya da 1,225 km/saat olarak kabul edilebilir. Ayrıca gövdesi ve motorları uzun süreli sesten hızlı uçuşa müsaade edebilecek özelliklerde olan uçaklara süpersonik uçaklar denir. Günümüz savaş uçaklarının büyük kısmı süpersonik uçaklardır. F-16 bunlara örnektir. Ayrıca Bloodhound SSC’de bu tarz bir arabadır.

The post Mach Nedir? 1 Mach Kaç Kilometredir? appeared first on TechWorm.

S-400’ün kullandığı füzeler Rus Hava Kuvvetleri’nin mevcut hava savunma sistemlerini azaltma programına paralel olarak kısa, orta ve uzun menzillerde aynı anda kullanılabilecek değişik füzelerden seçilmiştir.

Orta menzilli 9M96 füzesi aktif radar güdümlü bir füze olup 120 km menzile sahiptir ve hedefi vurma kabiliyeti uçaklara karşı 1 üzerinden 0.9 ve insansız uçaklara karşı 0.8 olarak hesaplanmıştır. Bu füzenin bir üst türevi olan 48N6DM 30 Nisan 2004 tarihinde Kapustin Yar test merkezinde test edilmiştir.

Uzun menzilli yeni bir füze olan 40N6 400 km menzile sahiptir (MIM-104 Patriot ve S-300’ün iki katı) ve yarı aktif – aktif güdümle hedefe yönlendirilebilir. Bu füzenin hedefleri AWACS erken uyarı uçakları, sinyal karıştırıcı uçaklar ve balistik füzelerdir. Füzenin hızı olan 4.8 km/saniye (17280 km/saat) aynı hızda hareket eden hedefleri vurmasını sağlar.

S-400’ün radarları S-300 sisteminde kullanılan 64N6 ve 76N6 radarlarının gelişmiş bir türevi olan 96L6’dır. S-400 komuta merkezi aynı anda 6 bataryaya komut verebilir ve her batarya 12 fırlatma aracına komuta eden bir 96L6 radara sahiptir. Bu radarlar hayalet uçak tabir edilen hedefleri izleme ve bu hedeflere kilitlenme yeteneğine sahiptir. Gelecekte 96L6 radarların daha da geliştirilmesiyle 500-600 kilometreye kadar etkili olacakları düşünülmektedir.

Kullanan Ülkeler

Rusya: 2009 senesi itibariyla iki tabur konuşlanmıştır. 2011 yılında Moskova’nın kuzeyine iki tabur daha yerleştirilmiştir. (bir S-400 taburu minimum 8 fırlatıcı ve 32 füzeden oluşur). Rusya’nın uzak doğusunda ve Japonya’nın kuzeyindeki Kuril Adaları bölgesine de S-400 sistemleri yerleştirileceği açıklanmıştır.

The post S-400 Hava Savunma Sistemi Nedir? Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Jet Motoru diğer adıyla Tepkili Motor gaz akışını çok büyük bir basınçla ve hızla püskürterek çok yüksek düzeyde itme gücü sağlayan motor türüdür. Bu motor türünden atmosferden alınan havayı sıkıştırıp yakıtla yakarak ısıtır. Bu ısıtma sonucunda ortaya çıkan gazları, hızla dışarı püskürterek, ters yönde bir itme gücü oluşturur. Bu güçle, motorun bağlı olduğu aracın hareket etmesi sağlanır. Bu motorlar, Newton’ın hareket yasalarına bağlı olarak geliştirilmiştir. Bu yasaya göre; her etki eşit büyüklükte ve ters yönde bir tepki doğurur.

Günümüzde birçok jet motoru çeşidi geliştirilmiştir. Dünyaca yaygın olan uçak motor çeşitleri aşağıda sıralandığı gibidir;

• Pistonlu Motorlar,
• Turboşaft Motorlar,
• Turboprop Motorlar,
• Turbojet Motorlar,
• Turbofan Motorlardır.

1903’ten 1935’e  kadar uçakların itme sistemlerinde kullanılan  alternatif piston hareketli içten yanmalı motor ve pervane düzenekleri kullanılıyordu. 1935’de Hans von Ohain tarafından ilk jet motorlu uçak (jet uçağı) yapıldı. Jet motorlu uçaklar, diğer uçaklara göre çok daha hızlı ve çok daha yükseğe çıkabiliyor.

Jet Motoru Tarihi

Gaz tepkimesiyle çalışan ilk makina M.S. 250 yılında İskenderiyeli Heron tarafından buhar tepkisinden faydalanılarak gerçekleştirildi. Bu, içine gönderilen buharı iki tarafında bulunan kıvrık borulardan fışkırtarak dönen bir küresel kap şeklindeydi. Gaz tepkisiyle çalışan roketler, M.S. 1232’de Kaifengfu Savaşı’nda Çinliler tarafından silâh olarak kullanıldı. Çinlilerin aynı prensibe göre çalışan havaî fişekleri kullanmaları M.Ö. 3000 yılına kadar dayanır. İnsan tarafından idâre edilen ilk taşıt aracının gaz tepkisiyle tahriki, İngiliz fizikçi Newton tarafından gerçekleştirildi. 1687’de Newton “Hareket Miktarı Teoremi” ile jet tepkisini fiziki olarak açıkladı. Bunun uygulaması olarak da buhar tepkisi kullanarak bir arabanın hareketini sağladı.

Jet Motoru Nasıl Çalışır?

Jet motorları, ön taraftan içeri fan ile alınan havanın yakıt ile karıştırılıp patlatılarak arkadan çıkartılması şeklinde çalışır. İçeride sıkışan hava aniden dışarı çıkmak ister ve motorun arkasında çok büyük bir itme kuvveti oluşur. Etki-tepki prensibine göz önüne aldığımızda itilmek istenen hava bu kuvvete tepki gösterecek ve motorun ileriye doğru hareketini sağlayacaktır. Uçaklarda kullanılan sistem bundan ibarettir. Önden alınan hava çok büyük bir vakum oluşturmaz yani motor fanının büyüklüğü ve devri ölçüsünde havayı motor içerisine alır. Fakat motor içerisindeki patlamayla beraber arkaya verilen hava itişi çok fazladır. bu nedenle uçak motorunun önünde durulabilir ama arkasında asla durmayınız.

Gaz türbini: Havayı içeri çeken, sıkıştıran ve püskürten makinedir. Kısaca Çek, Sıkıştır,Patlat,Püskürt.

Çekme: Büyük fan vasıtasıyla havayı motorun içine çekmesine yardım eder. Çekilen havanın bir kısmı ana kısma iletilir, diğer kısmı ise püskürtme aşamasına gider.

Şıkıştırma: Hava motorun içine giriş yaptığı sırada, türbin denilen fan sayesinde sıkıştırılır. Türbinler sayesinde havayı sıkıstırabilecek en uygun ortamı sağlar ve yüksek basınç ortaya çıkar.

Patlama:  Yakıt, küçük bir tüp ile eklenir. Şıkıştırma aşamasındaki yüksek başınçla birleştirilir ve birleştirilen karşım ateşlenir. Sonuç olarak kontrollü bir patlama ortaya çıkar. Motorun şekli nedeniyle arka tarafa yönlendirilir.

Püskürtme:  Son aşamamız olan püskürtme,  motorun iç kısmında bulunan sıcak hava, patlamış hava, ana fandan doğrudan gelen hava ile karışır. Bu karışımın sonucunda ise;  motorun arka tarafından yüksek hızda püskürtülür. Püskürtmenin boyutu çok kuvettli olmasıyla itme kuvveti çıkar. Hava akımının bir kısmı, motorun çalışmasını sürdürmek için  motorun ana milini döndürmede kullanılır. Geri kalanı ise tamamen hareket için kullanılır.

Kaynakça:

• http://www.muhendisbeyinler.net/jet-motoru-nasil-calisir/
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Jet_motoru
• http://www.bilimsehri.com/makaleler/jetmotorlariprensibi.html
• http://www.bilgiustam.com/jet-motorunun-icadi-jet-motoru-nasil-calisir/
• http://www.tayyareci.com/akademi/motorjet.asp
• http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/cfm56-jet-motoru-calismasi-ve-yapisi-boeing-737/14601#ad-image-0
• https://eksisozluk.com/jet-motoru–105365

The post Jet Motoru Nedir? Jet Motoru Nasıl Çalışır? appeared first on TechWorm.