Mendeleyev yaptığı çalışmalarda her 8 veya 18 elementte bir benzer özelliklerin tekrarlandığını görmüştür. Tekrarlarda sisteme uymayan atlamaların olduğunu, bu atlamaların daha sonra bulunacak elementlerle doldurulabileceğini öngörmüş ve söz konusu elementler için boşluklar bırakmıştır.

Elementler benzer özelliklerine göre sınıflandırılır. Elementlerin benzer özelliklerine göre sınıflandırılmasıyla oluşturulan tabloya periyodik cetvel denir. Periyodik cetvelde, elementler artan atom numaralarına göre dizilmiş ve benzer özellikteki elementler alt alta gelmiştir. Periyodik cetvele periyodik tablo ya da periyodik çizelge de denir.

Grup ve Periyot

Periyodik cetveli oluşturan yatay sıralara periyot adı verilir. Yatay sıralarda atom numaraları arttıkça elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri değişir. Periyodik cetveldeki düşey sütunlara grup denir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikler gösterir.Periyodik cetvelde 8 tane A ve 8 tane B olmak üzere 16 tane grup vardır. Periyodik cetvel 18 sütundan oluşur. B gruplarından üç tanesi birden 8B olarak isimlendirilir. Periyodik cetvelde elementler, elektron dağılımlarına bağlı olarak s, p, d, f şeklinde dört bloka ayrılır. Elektron dağılımındaki son orbital, elementin bulunduğu bloku belirler. Elektron dağılımı;

• s ile bitenler s blok,
• p ile bitenler p blok,
• d ile bitenler d blok,
• f ile bitenler f blokta yer alır.

s ve p blok elementleri A gruplarını, d blok elementleri B gruplarını oluşturur. d blok elementlerine geçiş elementleri, f blok elementlerine iç geçiş elementleri denir.

Periyodik Tablo

Elementlerin periyodik cetveldeki yerlerinin bulunması: Atom numarası bilinen bir elementin elektron dağılımından yararlanarak periyodik cetveldeki yeri bulunabilir. Bunun için şu sıra takip edilir:

1- En yüksek temel enerji düzeyini gösteren baş kuantum sayısı, o elementin bulunduğu periyodu belirler.

2- En yüksek enerji düzeyindeki toplam elektron sayısı, o elementin grubunu belirler.

C elementi 2.periyot IVA grubunda bulunur. Örnek: 17Cl ve 33As elementlerinin periyodik cetveldeki yerini bulunuz. Çözüm:

• 17Cl: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p5 3.periyot VIIA grubu
• 33As: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p3 4.periyot VA grubu

Periyodik Özellikler

Periyodik cetvelde elementlere ait bazı özellikler elementlerin atom numaralarındaki değişmeye paralel olarak devirli biçimde tekrarlanır.

Bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe;

• Proton, nötron sayıları ve kütle numarası artar.
• Atom numarası artar.
• Değerlik elektron sayısı artar.
• Elektron alma isteği (ametalik karakter) artar.
• Yörünge sayısı değişmez.
• Atom hacmi ve çapı azalır.

Bir grupta yukarıdan aşağıya inildikçe;

• Proton, nötron sayıları ve kütle numarası artar.
• Atom numarası artar.
• Değerlik elektron sayısı değişmez (Bu nedenle aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.).
• Elektron verme isteği (metalik karakter) artar.
• Yörünge sayısı artar.
• Atom hacmi ve çapı artar.

Atom Yarıçapı

Bir periyotta soldan sağa doğru, çekirdek yükü ve çekirdeğin elektronları çekme gücü artar. Buna bağlı olarak atom çapı küçülür.

Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru, atom numarası arttıkça enerji düzeyi (yörünge) sayısı da artar. Çekirdeğin elektronları çekme gücü azalır. Bundan dolayı atom çapı artar. Yüksüz bir atom negatif yüklü iyon hâline geçerken elektron alır. Elektron sayısı proton sayısından fazla olduğundan çekirdeğin çekim gücü azalır ve hacmi büyür. Yüksüz bir atom pozitif yüklü iyon hâline geçerken elektron verir. Proton sayısı elektron sayısından fazla olduğundan çekirdeğin çekim gücü artar ve çapı küçülür.

Örnek: 11Na+ , 12Mg2+ ve Fiyonlarının çaplarını karşılaştırınız.

Çözüm: İyon yükü = proton sayısı – elektron sayısı

• 11Na+ için elektron sayısı = 11 – 1 = 10 11Na+ : 11 proton 10 elektron
• 12Mg2+ için elektron sayısı = 12 – 2 = 10 12Mg2+ : 12 proton 10 elektron
• 9F – için elektron sayısı = 9 + 1 = 10 9F – : 9 proton 10 elektron

Proton sayısı arttıkça çekirdeğin elektronları çekim gücü de artar ve iyon çapı küçülür. Buna göre iyon çaplarının sıralaması 12Mg2+ < 11Na+ < F- şeklinde olur.

Elektronegatiflik

Elektronegatiflik, bir molekül içindeki bir atomun elektronları çekme yeteneğinin bir ölçüsüdür. Genel olarak elektronegatiflik, periyotlarda soldan sağa doğru gidildikçe değerlik elektron sayısının artmasıyla artar. Gruplarda ise yukarıdan aşağı doğru inildikçe atom büyüklüğünün artmasıyla azalır. En elektronegatif atom flüordur.

Örnek: 7N ve 😯 atomlarından hangisi daha elektronegatiftir?

Çözüm: Atomların periyodik cetveldeki yerleri bulunarak elektronegatiflikleri hakkında yorum yapılabilir.

• 7N : 1s2 2s2 2p3 2.periyot 5A grubu
• 😯 : 1s2 2s2 2p4 2.periyot 6A grubu

Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe elektronegatiflik artar. Bu yüzden O atomu daha elektronegatiftir.

The post Periyodik Tablo Nedir? Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Elementi oluşturan atomların birbirine olan uzaklığı elementin katı, sıvı ve gaz hâline göre değişebilir. Canlı ve cansız varlıkların tamamı elementlerden oluşur. Elementlerin özellikleri:

• En küçük yapı birimleri atomlardır.
• Aynı cins atomlardan oluşur.
• Kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamaz.
• Saf maddelerdir.
• Sembollerle gösterilir.

Günümüzde bilinen 118 element vardır. Bu elementlerin 92 tanesi doğada bulunurken geri kalanı da laboratuvarlarda elde edilen yapay elementlerdir. Elementler sembollerle gösterilir ve her elementin kendine özgü sembolü vardır. Elementlerin sembolleri belirlenirken elementlerin Latince isimlerinin ilk veya ilk iki (üç) harfi kullanılmıştır. Element sembolü yazılırken sembol tek harfli ise büyük harfle yazılır. Sembol iki harfli ise ilk harf daima büyük, diğer harf küçük yazılır. (Sembollerin iki harften oluşmasının nedeni, bazı elementlerin baş harflerinin aynı olmasıdır.). Elementlerin sembollerle gösterilmesinin nedeni; bütün dünyada ortak bir bilim dili oluşturmak, bilimsel iletişimi ve yazımlarını kolaylaştırmaktır.

Elementlerin bütün dünyada kullanılan sembolleri aynı olmasına rağmen isimleri dillere göre farklıdır.Elementler ilk bulunduklarında;

Bir kısmına elementlerin özelliklerini belirten bir isim

• Hidrojene Latincede su üreten anlamına gelen hydro–genes
• Oksijene Latincede asit yapan anlamına gelen oxygenium,
• Fosfora Latincede ışık veren phosphorus

Bir kısmına elementi bulan bilim adamının ismi

• Albert Einstein–Aynştaynyum–Es
• Gregor Mendel–Mendelevyum–Md
• Rutherford–Rutherfordiyum–Rf
• Andre Marie Curi– Küriyum–Cm

Bir kısmına gezegen ve yıldızların isimleri

• Neptün–Neptünyum–Np
• Plüton–Plütunyum–Pu
• Uranüs–Uranyum–U

Bir kısmına da çeşitli kıta, şehir ve ülke isimleri

• Avrupa–Europyum–Eu,
• Amerika–Amerikyum–Am
• Kaliforniya–Kaliforniyum–Cf
• Fransa– Fransiyum–Fr verilmiştir.

Kaynak: Megep

The post Element Nedir? Elementlerin Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Dünya üzerinde bilinen elementlerin belirli bir şekilde yerleştirildiği sistem olan periyodik tablo üzerinde toplam 118 adet element bulunmaktadır. Bunların 94 tanesi Dünya üzerinde doğal olarak bulunmaktadır. 80 adet element sabit izotopa sahiptir.

İngiliz The Guardian gazetesinin haberine göre Rusya, ABD ve Japonya’dan bilim insanları 4 kimyasal element daha keşfetti. Elementler geçici olarak sırası ile Latince anlamlarıyla, ‘ununtrium’ (Uut), ‘ununpentium’ (Uup), ‘ununseptium’ (Uus) ve ‘ununoctium’ (Uuo) şeklinde isimlendirildi. Keşfedilen 113, 115, 117, 118 numaralı elementler ABD merkezli Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Laboratuvarı (IUPAC) tarafından doğrulandı. Bu buluşun sonucunda periyodik tablonun yedinci sırası da dolmuş oldu.

115, 117 ve 118 numaralarını alan yeni elementlerin Rusya’daki Dubna Nükleer Araştırmalar Enstitüsü ile California’daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı tarafından keşfedildiği, 113 numaralı yeni elementin ise Japonya’daki Riken Enstitüsü’nden bilim insanlarınca bulunduğu açıklandı.

Bu yeni elementlerin hepsi “süper ağır elementler“. Kısaca bulunan bu elementlerin hepsi laboratuvar ortamında üretildiler ve kolayca daha hafif hale gelmek için parçalanabiliyor.

Şimdi uzun çalışmaların belki de en zor noktasına gelindi; isim bulmak. Yeni kimyasal elementler için şimdi de Rus, ABD’li ve Japon bilim insanları tarafından kalıcı isimler belirlenmeye çalışılıyor.

Kaynak:

• http://www.ptable.com/?lang=tr
• http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/periyodik/
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Kimyasal_element
• http://tr.sputniknews.com/bilim/20160104/1019999710/dort-element-kesif-periyodik-tablo.html

The post Periyodik Tabloya 4 Yeni Element appeared first on TechWorm.