İşlemci soğutucuları iki ana kategoriye ayrılır: Hava soğutma ve sıvı soğutma. Hava soğutma sistemleri, işlemci üzerine yerleştirilen bir fan ve bir ısı borusundan oluşur. Fan, ısı borusu üzerindeki alüminyum kanatçıkları soğutarak ısıyı havaya aktarır. Hava soğutma sistemleri ucuz, kolay kurulur ve bakım gerektirmez. Ancak, yüksek ses çıkartabilir, büyük boyutlu olabilir ve yeterli soğutma sağlayamayabilir.

Sıvı soğutma sistemleri ise, işlemci üzerine yerleştirilen bir su bloğu, bir pompa, bir radyatör ve bir fan içerir. Su bloğu, işlemciden aldığı ısıyı suya aktarır. Pompa, suyu radyatöre doğru hareket ettirir. Radyatör, suyu soğutarak ısıyı havaya aktarır. Fan, radyatörü soğutmaya yardımcı olur. Sıvı soğutma sistemleri sessiz, küçük boyutlu ve yüksek soğutma sağlar. Ancak, pahalı, zor kurulur ve bakım gerektirebilir.

İşlemci İçin Sıvı Soğutma Alırken Nelere Dikkat Etmeli?

İşlemci için sıvı soğutma alırken nelere dikkat etmeli? İşte size bazı ipuçları:

Uyumluluk: Sıvı soğutma sisteminizin işlemcinizle uyumlu olduğundan emin olun. İşlemciler farklı soket tiplerine sahiptir ve sıvı soğutma sistemleri de farklı soket tiplerini destekler. Örneğin, Intel LGA 1700 soketli bir işlemci için LGA 1700 uyumlu bir sıvı soğutma sistemi seçmelisiniz.

Boyut: Sıvı soğutma sisteminizin bilgisayar kasasına sığdığından emin olun. Radyatör boyutu önemlidir. Radyatör ne kadar büyükse o kadar çok fan takabilir ve o kadar çok soğutma sağlayabilirsiniz. Ancak, radyatör ne kadar büyükse o kadar çok yer kaplar ve kasanızda uygun bir yeri olmayabilir. Radyatör boyutları genellikle 120 mm, 240 mm veya 360 mm olarak ifade edilir. Örneğin, 240 mm radyatör iki adet 120 mm fan içerir.

Kalite: Sıvı soğutma sisteminizin kaliteli malzemelerden yapıldığından emin olun. Sıvı soğutma sistemi kendi içinde oldukça farklı ürünleri ile birlikte muhteşem sonuçlar verir. Bu gibi ısınmalarda grafik kartı ve sabit disk sürücüsü birden bire ısındığında teknik arıza gösterir. Bu kazaların meydana gelmemesi için bu sıvı soğutma sistemi gereklidir.

Sıvı soğutma sistemi kendi içinde oldukça farklı ürünleri ile birlikte muhteşem sonuçlar verir. Sıvı soğutma sistemi malzemeleri şunlardır:

Su bloğu: İşlemciden aldığı ısıyı suya aktarmak için kullanılır. Su bloğu malzemesi ısı iletimi açısından önemlidir. Genellikle bakır veya alüminyum kullanılır. Bakır daha iyi ısı iletimi sağlar ancak daha ağırdır ve daha pahalıdır.

Pompa: Suyu su bloğundan radyatöre doğru hareket ettirmek için kullanılır. Pompa gücü ve ses seviyesi dikkat edilmesi gereken faktörlerdir. Pompa gücü ne kadar yüksekse su akış hızı o kadar yüksek olur ve soğutma performansı artar. Ancak, pompa gücü arttıkça ses seviyesi de artar.

Radyatör: Suyu soğutarak ısıyı havaya aktarmak için kullanılır. Radyatör malzemesi, boyutu ve kalınlığı önemlidir. Radyatör malzemesi genellikle alüminyum veya bakır olur. Alüminyum daha hafif ve daha ucuzdur ancak bakır daha iyi ısı iletimi sağlar. Radyatör boyutu ve kalınlığı ise soğutma yüzeyini belirler. Soğutma yüzeyi ne kadar büyükse o kadar çok fan takabilir ve o kadar çok soğutma sağlayabilirsiniz.

Fan: Radyatörü soğutmaya yardımcı olmak için kullanılır. Fan sayısı, boyutu, hızı ve ses seviyesi dikkat edilmesi gereken faktörlerdir. Fan sayısı ne kadar çoksa o kadar çok hava akışı sağlanır ve soğutma performansı artar. Ancak, fan sayısı arttıkça ses seviyesi de artar. Fan boyutu ise genellikle 120 mm veya 140 mm olur. Fan hızı ise devir sayısı ile ifade edilir ve dakikada kaç kez döndüğünü gösterir. Fan hızı ne kadar yüksekse o kadar çok hava akışı sağlanır ve soğutma performansı artar. Ancak, fan hızı arttıkça ses seviyesi de artar.

Boru: Su bloğu ile radyatör arasında suyu taşımak için kullanılır. Boru malzemesi, uzunluğu ve çapı önemlidir. Boru malzemesi genellikle plastik veya metal olur. Plastik borular daha esnek ve daha ucuzdur ancak zamanla sertleşebilir ve çatlaklar oluşabilir. Metal borular ise daha dayanıklı ve daha estetiktir ancak daha pahalıdır ve bükülmesi zordur. Boru uzunluğu ise su akışını etkiler. Boru uzunluğu ne kadar kısa olursa su akışı o kadar hızlı olur ve soğutma performansı artar. Ancak, boru uzunluğu çok kısa olursa sistemi kurmak zorlaşabilir. Boru çapı ise suyun boru içindeki basıncını etkiler. Boru çapı ne kadar büyük olursa suyun basıncı o kadar düşük olur ve soğutma performansı artar. Ancak, boru çapı çok büyük olursa sistemi kurmak zorlaşabilir ve estetik açıdan kötü görünebilir.

Soğutma sıvısı: Su bloğu ile radyatör arasında ısıyı taşımak için kullanılır. Soğutma sıvısı olarak genellikle saf su veya hazır karışım sıvılar kullanılır. Saf su en iyi ısı iletimine sahiptir ancak zamanla bakteri üretir ve sisteme zarar verebilir. Hazır karışım sıvılar ise bakteri üretmez ve sistemi korur ancak ısı iletimi saf sudan daha düşüktür. Soğutma sıvısı seçerken renk, koku ve ömür gibi faktörler de dikkate alınabilir.

İşlemci için sıvı soğutma alırken bu faktörleri göz önünde bulundurarak size en uygun sistemi seçebilirsiniz. Sıvı soğutma sistemi kurarken ise dikkatli olmalı ve sızdırma testi yapmalısınız. Sızdırma testi için sistemi çalıştırmadan önce pompayı çalıştırarak borularda veya bağlantılarda herhangi bir sızdırma olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

En İyi İşlemci Sıvı Soğutma Önerisi – 2023

2023 yılı için en çok tercih edilen ve tavsiye edilen 5 tane işlemci sıvı soğutma ise şunlardır:

Corsair Hydro H100x: 240 mm radyatör boyutuna sahip olan bu sistem, iki adet 120 mm fan içerir. Fanlar PWM desteklidir ve 600-1700 RPM arasında çalışır. Su bloğu bakır malzemeden yapılmıştır ve beyaz LED aydınlatmaya sahiptir. Pompa sessiz çalışır ve yüksek basınç sağlar. Sistem Intel ve AMD işlemcilerle uyumludur.

MSI Mag Coreliquid B240: 240 mm radyatör boyutuna sahip olan bu sistem, iki adet 120 mm ARGB fan içerir. Fanlar PWM desteklidir ve 500-2000 RPM arasında çalışır. Su bloğu alüminyum malzemeden yapılmıştır ve RGB aydınlatmaya sahiptir. Pompa radyatörün içine yerleştirilmiştir ve sessiz çalışır. Sistem Intel ve AMD işlemcilerle uyumludur.

Thermaltake TH240 ARGB: 240 mm radyatör boyutuna sahip olan bu sistem, iki adet 120 mm ARGB fan içerir. Fanlar PWM desteklidir ve 1500 RPM hızında çalışır. Su bloğu bakır malzemeden yapılmıştır ve ARGB aydınlatmaya sahiptir. Pompa yüksek basınç sağlar ve sessiz çalışır. Sistem Intel ve AMD işlemcilerle uyumludur.

Cougar Aqua ARGB 240: 240 mm radyatör boyutuna sahip olan bu sistem, iki adet 120 mm ARGB fan içerir. Fanlar PWM desteklidir ve 600-1800 RPM arasında çalışır. Su bloğu bakır malzemeden yapılmıştır ve ARGB aydınlatmaya sahiptir. Pompa yüksek basınç sağlar ve sessiz çalışır. Sistem Intel ve AMD işlemcilerle uyumludur.

NZXT Kraken Z53: 240 mm radyatör boyutuna sahip olan bu sistem, iki adet 120 mm RGB fan içerir. Fanlar PWM desteklidir ve 500-2000 RPM arasında çalışır. Su bloğu alüminyum malzemeden yapılmıştır ve LCD ekranlıdır. LCD ekran üzerinde sıcaklık, hız, logo veya resim gibi bilgileri gösterebilirsiniz. Pompa yüksek basınç sağlar ve sessiz çalışır. Sistem Intel ve AMD işlemcilerle uyumludur.

The post İşlemci İçin Sıvı Soğutma Alırken Nelere Dikkat Etmeli? appeared first on TechWorm.

Hali hazırda piyasada farklı türde soğutma sistemi ile karşılaşmak mümkün. Bunların hepsinin ana görevi işlemciyi en iyi şekilde soğutmak. İşlemci soğutmanın ana amacı işlemci sıcaklığını minimum düzeyde tutarak daha performanslı çalışmasını sağlamak. Hangi soğutma sistemi alırsanız alın işlemci soketinize ve kasanıza uygun olan bir soğutma sistemi seçmelisiniz. Örneğin alacağınız havayla soğutma sistemi kasanıza sığmayabilir. Bu durumda genellikle kasa kapapı açık bir şekilde kullanmak zorunda kalınır. Ayrıca sıvı soğutma sistemi alacaksanız radyatörün kasanıza uygun bir şekilde montaj desteği sağlıyor olması gerekiyor. Bu nedenle almayı düşündüğünüz soğutma sistemi kasanızın yapısına uygun, işlemci soketine uyumlu ve ölçülerine dikkat etmenizde fayda var.

İşlemci Soğutma Sistemleri Çeşitleri Nelerdir?

1- Havayla Soğutma: Havayla soğutma, işlemci üzerinde soğutucu, onun üzerinde de fanın bulunduğu soğutma düzeneğidir. Günümüzde kullanılan en yaygın soğutma türüdür fakat işlemcilerin her geçen gün daha fazla soğumaya ihtiyaç duyması, yeni soğutma sistemlerinin gelişmesine neden olmuştur. Havayla soğutmada soğutucu ısıyı emer. Fan, bir taraftan bu ısıyı işlemciden uzaklaştırırken diğer taraftan da soğutucuya doğru soğuk havayı gönderir. Bu tür bir sistemde iyi soğutma, soğutucunun yapıldığı malzeme ve işlemci ile soğutucu arasındaki termal macunun kalitesine, uygun şekilde uygulanmasına, fanın kalitesine, uygun fanın kullanılmasına bağlıdır.

2- Suyla Soğutma: Suyla soğutma sistemi, işlemci üzerindeki ısının suya aktarıldığı ve suyun ısısının da radyatör-fan düzeneği vasıtasıyla dağıtıldığı sistemdir. Suyla soğutma sistemi, hava soğutmalı sistemden daha az gürültü üretir fakat ona göre daha pahalıdır. Suyun ısı iletkenliği, havadan beş kat daha fazla olduğu için ısı transferinde havadan çok daha uygun bir malzemedir. Suyla soğutmalı sistemde soğutma bloğu, işlemci üzerinde bulunur ve işlemci ısısını alıp içinden geçen suya aktarır. Su, bir boru sistemi ile radyatöre gönderilir. Su, radyatörün kanatları aracılığıyla ısıyı havaya aktarır. Radyatör kanatları ne kadar inceyse radyatörün yüzeyi de o kadar geniş olur: Böylelikle soğutma daha etkili olur. Radyatörün önüne yerleştirilen büyük ve düşük devirli bir fan soğutmayı artırır. Soğutulan su radyatörden soğutma bloğuna geri döner. Ancak şu unutulmamalıdır işlemcinin ani ısınma koşullarında sıvı soğutmalar pek kullanışlı olmadığını konusu halen tartışmalı bir konu olsa da sıvı soğutma sistemleri hava soğutmaya göre daha sessiz çalışmaktadır.

3- Isı Borulu Soğutma: Bu soğutma sisteminde, işlemci ısısı soğutucu vasıtasıyla içinde özel bir sıvı olan ısı borularına (heat pipes) aktarılır. Bu özel sıvı, çok çabuk buharlaşabilen ve yoğunlaşabilen bir sıvıdır. İşlemci üzerindeki ısı, soğutucu bloğun içinde bulunan boruların içindeki sıvıyı buharlaştırır. Buharlaşarak yukarı doğru hareket eden sıvı, ısısını salarak boruların üst kısmında tekrar yoğunlaşır ve aşağı iner. Sıvının bu hareketiyle işlemci ısısı, işlemciden uzaklaştırılmış olur.

Yorum ve Öneri: Soğutma sistemleri yukarıda bahsettiğimiz üzere aynı amaç için tasarlamışlardır. İyi bir soğutma sisteminin niteliği çok önemli değildir. İşlemciyi en iyi soğutan sistem en iyi sistemdir ancak sistemlerin birbirlerine karşı dikkate değer bir farkı olmadığını hatırlatalım. Sıvı soğutmalar oldukça kararlı, sessiz, kasa içerisinde çokça bir alan işgal etmeyen ve aktif devir-daim yapan soğutma sistemidir. Özellikle yüksek grafik isteyen oyun/render işlemlerinde (daha çok overclock) tercihen kullanılabilir. Ancak hava soğutmaya göre biraz pahalı olduğunu bir kez daha hatırlatalım. Hava soğutma sistemi ise işlemci üzerinde bir alan işgal eden ve bazen kasanın kapağına kadar uzayan ve dikkatli seçilmediği takdirde fan sesi sorunu yaşayabileceğiniz bir soğutma türüdür.

The post Sıvı Soğutma mı Yoksa Hava Soğutma mı? appeared first on TechWorm.