Petrol, hidrokarbonların karışımından meydana gelmiş olup, her zaman sabit bir kimyevî bileşimi yoktur. Doğal akaryakıt olan ham petrol, bulunduğu bölgelere göre değişen bileşimler gösterir. Örneğin; Amerika kıtasında çıkarılan petroller genellikle hidrokarbon sınıfından olan bileşikleri, Rusya petrolleri, kötü kokulu naften sınıfından bileşikleri; Romanya petrolleri ise bu ikisinin bir karışımını içerir. Değişik kimyasal içeriğe sahip hidrokarbonların bir araya gelerek oluşturduğu değişik kimyevi bileşimde olan çok sayıda petrol tipi bulunmaktadır (Örneğin: parafin bazlı petrol, asfalt bazlı petrol gibi).

Petrol; yüz milyonlarca yıl önce, denizlerde yaşayan ya da suların denizlere sürüklediği hayvan ve bitki kalıntıları anaeorabik bir ortamda, gerekli şartlar altında (ısı basınç ve mikroorganizmaların etkisiyle), ham petrole benzer kerojeni meydana getirmiştir. Kerojen sonradan, yukarı tabakalara doğru göç etmesi esnasında gittikçe değişmiş ve ham petrolü meydana getirmiştir. Bu yüzden de hiçbir sahanın ham petrolü, tam olarak öteki bir sahanın ham petrolüne uymaz; muhakkak az çok farklar bulunur. Hatta bu durum, aynı bir petrol sahasında bile, çoğu zaman görülür.

OPEC‘in kurucusu Venezuellalı politikacı Juan Pablo Pérez, doğaya ve dünya siyasetine yaptığı olumsuz etkilerinden dolayı petrolü şeytanın pisliği olarak tanımlamış ve gelecekte insanlığın yok oluşuna sebep olacağını öngörmüştür.

Petrol Çeşitleri Nelerdir?

Dünya üzerinde 150’nin üzerinde petrol türü bulunmasına rağmen, Petrol Piyasasında geçerli olan ve rafineriler tarafından kullanılan petrol türleri üçe ayrılmıştır. Kıstas kabul edilen bu ham petrol türleri, WTI (Western Texas Intermediate), Brent ve Umman olup, WTI petrolü NYMEX, Brent petrolü ICE, Umman petrolü ise DME üzerinde işlem görmektedir. WTI Orta Amerika‘dan, Brent petrolü Kuzey Denizi‘nden, Umman petrolü ise Orta Doğu‘dan çıkarılan petrollere verilen isimdir. Dünya üzerindeki petrol anlaşmalarının üçte ikisi Brent petrol üzerinde gerçekleşmektedir. Dolayısıyla Brent petrol için en yaygın petrol türü diyebiliriz.

Umman Petrolü: Orta Doğu ülkelerinde çıkartılan petrollere verilen isimdir. Yoğun kıvamıyla bilinen Umman petrolü, Dubai borsasında işlem görür. Bu petrole ilgi oldukça yüksektir. Açıklanan verilerde günlük ortalama 6 milyon varil yatırım yapıldığı söylenir.

Ham Petrol (WTI): Teksas petrolü olarak da bilinen Western Texas Intermediate (WTI) petrolü, Batı Teksas’ta çıkarılan ham petrolün genel adıdır. Diğer petrollere göre daha hafif ve tatlıdır. Bu yüzden oldukça ilgi görür. Benzin ve dizel yakıt üreticileri için ideal ham petroldür. Başka bölgelere transfer edilmesi zor olduğu ve en hafif ham petroller arasında bulunduğu için fiyatları genelde yüksektir. New York Mercantile Exchange’de (NYMEX) işlem görmektedir.

Brent Petrolü: En ilgi gören petrollerden biri olan Brent petrol, Dünya petrol piyasasına yön veren petroldür. Kuzey Denizi’nden çıkarılır. Londra Brent ya da Brent Blend olarak da bilinir. Çıkaran şirket Shell tarafından “Brent Goose” ismi verilmiş olup, içeriğinde %0,37 oranında sülfür bulunur ve bu da Brent Petrol’ün işlenmesi daha kolay olan “tatlı petrol” sınıfında yer almasını sağlar. Brent petrolünün gemilerle transportasyonun daha kolay olması sebebiyle WTI petrolüne göre fiyatı daha düşüktür. Benzin ve dizel yakıt üretimi için idealdir. Tıpkı ham petrol kadar hafif olan Brent petrol, 2000 yılından beri Intercontinental Commodity Exchange’de (ICE) işlem görüyor ve dünya petrol piyasasının üçte ikisinin fiyatlandırılmasında kullanılıyor.

The post Petrol Nedir? Petrol Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Arabalar AdBlue miktarı azaldığında sürücüleri sürekli olarak uyarıyor. Belirli bir kilometre mesafesi kaldığında yapılan bu uyarıdan sonra AdBlue kullanmamayı tercih etmek gibi bir şansınız yok. Çünkü AdBlue sıvısı biten bir arabayı çalıştırmak mümkün değil. Eğer AdBlue tankı boşalırsa, bu izin verilen emisyon düzeylerinin aşılmasına neden olur ve katalizör kısa sürede hasar görür. Tamamen bittiğinde ise araç sisteme zarar vermemek için aracınız stop eder ve çalışmaz. Bu sırada dağ başında iseniz çekici çağırmak zorunda kalabilirsiniz.

AdBlue’yu dilediğiniz yerde doldurabilirsiniz. Benzin istasyonlarında kolaylıkla bulunan bu sıvıyı doldurmadan önce arabanızın kapalı olduğundan emin olmanız gerekiyor. Görsel olarak araçtan araca farklılık gösteren AdBlue kapağı dizel yakıt kapağının hemen yanında bulunuyor. Bir otomobil 1000 kilometrede ortalama 1 litre AdBlue’ya ihtiyaç duyuyor. AdBlue, Türkiye genelindeki akaryakıt istasyonlarının birçoğundan temin edilebilmektedir.

AdBlue çevreye zararlı bir madde değildir ve taşınabilir sıvılar arasında minimum risk kategorisinde sınıflandırılmaktadır. AdBlue, VDA (Otomobil Endüstrisi Derneği) firmasına ait tescilli bir ticari markadır. Dünyadaki belli başlı ağır ticari taşıt imalatçılarının, AdBlue gerektiren otobüs veya kamyon modelleri bulunmaktadır. Mercedes ve Volkswagen gibi bazı firmalar, AdBlue’nun binek araçlarda kullanımı için çalışmalar yapmaktadır. AdBlue, araç içinde ayrı bir paslanmaz çelik veya plastik tankta saklanır ve yakıtla karıştırılmaz. Sadece SCR (Selective Catalytic Reduction – Seçici Geçirgen Katalizörü) sistemi bulunan araçlarda kullanılmaktadır. AdBlue aşındırıcı olduğundan, kullanımı ve depolanması için belirli malzemeler gereklidir.

Günümüzde AdBlue kullanımı, Euro 6 standartlarını sağlamak için mecburiyet haline gelmiştir. AdBlue -11 °C’nin altında donduğu için araçlarda deposu ısıtmalı olarak sunulmaktadır ve değişik boyutlarda olabilmektedir.

The post AdBlue Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır? appeared first on TechWorm.

Benzinli bir motorda patlama süreci:

• Emme Zamanı: Yakıt hava ile karıştırılır.
• Sıkıştırma Zamanı: Piston yukarı doğru yükselir, yakıt ve hava karışımı sıkıştırılır.
• Yanma Zamanı: Yakıt / hava bujinin kullanımı ile ateşlenir.
• Egzoz Zamanı: Piston yükselir, egzoz valfinden egzoz dışarı atılır.

Bir dizel motorda patlama süreci:

• Emme Zamanı: Emme valfı açılır, içeri hava girer, piston aşağı iner.
• Sıkıştırma Zamanı: Piston yukarı çıkar, havayı sıkıştırır (540 ° C’nin üstünde ısıtılır).
• Yanma Zamanı: Yakıt enjekte edilir (doğru zaman), yaratılan ateşleme etkisiyle , piston aşağı iner.
• Egzoz Zamanı: Piston yükselir, egzoz valfinden egzozu dışarı verir.

Dizel motorlar; benzinli motorlardan farklı olarak ateşleme için bujiye ve yakıt oksijen karışımını oluşturmak için karbüratöre ihtiyaç yoktur. Yakıt otomatik ateşlemede gerekli olan yüksek sıcaklıkları üretmek için yüksek sıkıştırma oranlarına ihtiyaç duyar (setan sayısı ne kadar yüksek olursa ateşleme o kadar iyi olur).

Sıkıştırma, bir benzinli motorda (8:1-12:1) bir dizel motorda (14:1-25:1) arasındadır. Benzinli motorlarda, yakıt otomatik ateşlemeyi (motor vuruşu) önlemek için daha az sıkıştırma kullanılır. Yüksek sıkıştırma oranları daha yüksek termal verimlilik ve daha iyi yakıt ekonomisine yol açar.

The post Benzinli ve Dizel Motorlar Arasındaki Fark appeared first on TechWorm.

Dizel Motor ile Benzinli Motorun Çalışma Prensibi

1- Dizel Motor Çalışma Prensibi

Dizel motor, içten yanmalı bir motor tipidir. Daha özel bir tanımla, dizel motor oksijen içeren bir gazın (genellikle bu atmosferik havadır) sıkıştırılarak yüksek basınç ve sıcaklığa ulaşması ve silindir içine püskürtülen yakıtın bu sayede alev alması ve patlaması prensibi ile çalışan bir motordur. Bu yüzden benzinli motorlardan farklı olarak ateşleme için bujiye ve yakıt oksijen karışımını oluşturmak için karbüratöre ihtiyaç yoktur. 1892’de Alman mühendis Rudolf Diesel tarafından bulunmuş ve daha sonra 23 Şubat 1893’te patenti alınmış bu süreç diesel çevrimi olarak bilinir. Motorun mucidi, geniş kömür yataklarına sahip olan Almanya’nın petrole bağımlılığını azaltmak için kömürle çalışan bir motor yapmayı hedeflemiştir. Ancak kömür tozunun yanmasından dolayı ortaya çıkan kül büyük sorunlar doğurmuş, daha sonraları ise motorda farklı yakıtların kullanılması tasarlanmıştır.

Dizel çevrimi sıkıştırma-ateşlemeli pistonlu motorların ideal çevrimidir. Dizel motorlarda piston her termodinamik çevrim için  silindir içinde dört strok (iki mekanik çevrim) gerçekleştirir. Bir dizel motor dört (emme-sıkıştırma-yanma-egzoz) zamanlı olarak çalışır. Motorda iş, yanma zamanında patlayarak yanan mazot-hava karışımının oluşturduğu basıncın, pistonu aşağı itmesi ve biyel kolunun krank milini döndürmesinden elde edilir.

Yanma için üç temel bileşen gereklidir: yakıcı (hava-oksijen), yanıcı (mazot) ve sıcaklık (sıkıştırma sonucu oluşan sıcaklık). Dizel motorda yanma şu şekilde gerçekleşir; piston sıkıştırma zamanında havayı sıkıştırır ve havanın basıncı ve sıcaklığı artar, çok sıcak havanın içerisinde sıkıştırma zamanında yakıtın basınçlı olarak püskürtülmesiyle, yakıt tutuşarak yanar.  Mazotun yanabilmesi için silindirde sıkıştırılan havanın en düşük 400-500 oC sıcaklık gerekir. Havanın %78’i Azot ve %21’i oksijendir, dizel motorda silindirlere ne kadar çok hava (oksijen) alınabilirse, yanma-performans o kadar artacaktır. Bununla beraber havanın çoğu azot olduğundan, yanma sırasında oksijenle(O) azotun(N) reaksiyona girmesi sonucu dizel motorlarda çok fazla zararlı azotoksit (NOx) emisyonu açığa çıkar.

1- Piston aşağı hareket ederken sübapların açılması havanın içeri alınması

2- Piston yukarı hareket etmesi ve havayı sıkıştırması

3- Uygun zamanda yakıtın püskürtülmesi ve pistonun aşağı inmesi

4- Pistonun yukarı çıkması, oluşan yanma gazlarının sübapların açılmasıyla dışarı atılması

Dizel motorlarda piston içerisinde sadece hava sıkıştırılır.(Dizel motorun kapasitesini tam olarak kullanabilmesi için içeriye alınan havayı sıkıştırabilecek turboşarjer kullanılması gerekir; turboşarjer ile havanın sıkıştırılmasından sonra bir ara soğutucu ile havanın soğutulması verimi ayrıca artırır.) Sıkıştırılan hava belirli bir basınç ve sıcaklığa ulaştığında, yüksek basınçlı enjektörden yakıt püskürtülür ve sıkışan sıcak havanın içerisinde yakıtın patlaması ile piston aşağı doğru iner. Sıkıştırılan havanın çok yüksek sıcaklıklara ulaşması sonucunda yanma kendiliğinden gerçekleşir. Dizel motorun en büyük avantajı burada başlar. Yanmanın, hava içerisine enjekte edilen yakıt ile sağlanması sonucunda daha verimli bir yanma elde edilir. Yanma kuvvetli gerçekleştiğinden dizel motorların torkları fazla olur ara hızlanmaları daha iyi gerçekleştirirler fakat fazla devir yapamadıklarından çabuk kesilir. Dizel motorların fazla devir yapamamalarının sebebi dizel motorları kuvvetli bir motor bloğundan dayanıklı piston ve silindirden oluşmasıdır.(Dayanıklı metal ,ağır metal anlamına gelmektedir.) Dizel motorlar yakıtı bir dizi patlamayla enerjiye dönüştürür. Üretilen mekanik enerji, pistonları silindir içerisinde aşağı yukarı hareket ettirmeyi sağlar. Bu doğrusal hareket bir krank yardımıyla dairesel harekete dönüştürülerek aracın ilerlemesini sağlayan tekerlere iletilir.

2- Benzinli Motor Çalışma Prensibi

Benzinli motorda bir tür içten yanmalı motordur. Benzinli motorlarda kullanılan yakıt benzin olup, yakıt dizel motordan farklı olarak karbüratör adı verilen bir düzenek sayesinde, sıvı olarak değil buharlaşıp hava ile karışarak silindire girer. Benzinin oksijen (hava) ile oluşturduğu karışım sonucunda yanma gerçekleşir. Yakıt hava karışımının silindirin içinde bir kıvılcım ile yanması sonucu bir patlama meydana gelir. Burada yine dizel motordan farklı yanmayı sağlamak için kıvılcım yani buji kullanılır. Patlamanın ortaya çıkardığı basınç, piston tarafından hareket enerjisine dönüştürülür.

Benzinli motorun çalışma prensibini oluşturan çevrim dört zamanlı çevrim ya da Otto çevrimi olarak da anılır. Bu çevrim 1876 yılında Alman mühendis Nikolaus Otto tarafından bulunmuştur. Çevrim dört aşamadan oluşur.

1- Emme: Karbüratörden gelen benzin-hava karışımı, emme sübabının açılması ile silindir içine çekilir.

2- Sıkıştırma: Piston yukarı çıkarak benzin-hava karışımını sıkıştırır.

3- Yanma: Sıkışan ve ısınan karışım, bujiden çıkan kıvılcım ile tutuşur. Oluşan patlama ile piston aşağı doğru itilir.Hareket gücü bu aşamada üretilmiş olur.

4- Egzoz: Bu aşamada ise pistonun yukarı hareketi ile yanma sonucu oluşan gazlar egzoz sübabından dışarı atılır ve bir çevrim tamamlanarak, diğer çevrim yeniden başlar.

Dizel Motorun Benzinli Motordan Farkları

Teorik olarak dizel motor ve benzinli motorlar oldukça benzerdir. İkisi de yakıtlardan elde edilebilen kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye çeviren içten yanmalı motorlar olarak tasarlanmıştır. Üretilen bu mekanik eneji pistonları silindirlerin içinde yukarı-aşağı doğru hareket ettirmektedir. Bu doğrusal hareket bir krank yardımıyla dairesel harekete dönüştürülerek aracın ilerlemesini sağlayan tekerleklere iletilir.

Dizel ve benzinli motorların her ikisi de yakıtı bir dizi patlamayla enerjiye dönüştürür. Dizel ve benzinli motorlar arasındaki temel fark bu patlamaları oluşturma biçimleridir. Benzinli motorlarda benzin havayla karıştırılarak silindire alınır, pistonla sıkıştırılır, buji ile ateşlenerek patlama oluşturulur. Dizel motorlarda içeri alınan hava sıkıştırılır daha sonra yakıt püskürtülür. Çünkü sıkıştırılan hava ısınır böylece yakıt kendiliğinden tutuşur.

Dizel motorun sürekli fakir karışımla çalışması yani yanma odasına fazla hava alınması, hava yakıtın sıkıştırılarak kendinden patlatmalı olarak yakılması (dizel motora kendinden patlamalı motor da denir) ve motorun gücünün (hava yerine) yakıtı kontrol ederek ayarlanmasıdır. Benzinli motorlar buji kıvılcımıyla ateşlenir.

Dizel motorun gücü, gaz pedalına basılma miktarına göre enjektörlerin açık kalma süreleri arttırılıp azaltılarak, püskürtülen yakıt miktarının ayarlanmasıyla değiştirilir. Eski mekanik pompa ve enjektörleri olan dizel motorlarda bu ayarlama, dizel pompanın (regülatörü ile) basma miktarı  ve basınç değiştirilerek ayarlanıyordu. Günümüzde dizel yakıt sistemi tamamen elektronik kontrollü olarak (common rail veya pompa enjektör) çalıştırılmaktadır.

Dizel motorların sıkıştırma oranı (15:1 – 20:1), benzinli motorlardan (10:1 – 12:1) daha fazladır.

Dizel motor, ilk çalıştırmada benzinli motordan daha geç ısınır (kalorifer), bunun sebebi dizel motorlarda genelde alüminyum yerine dökme demir bloklar kullanılmasıdır (yüksek sıkıştırma oranına dayanıklı olsun diye), dökme demir bloklu dizel motorlar daha ağırdır, dökme demirin ısı kapasitesi daha yüksektir (yani daha fazla ısı emer-saklar), böylece motor suyu daha geç ısınır, kalorifer daha geç ısıtır. Bazı modellerde bu sorunu çözmek için elektrikli ısıtıcılar kullanılmıştır.

Dizel Motorlu Araçların Özellikleri

1- Dizel motorlar aksamlarının yapısından dolayı daha fazla ses çıkarmaya meyillidir.

2- Aynı kapasitedeki benzinli bir araçtan daha az güç üretebilirler.

3- Bunu dengelemek için turbo sistemi kullanırlar ve bu sistem otomobilin hızlanma sürecinde ufak gecikmelere sebep olabilir.

4- Benzinli araçlara göre daha pahalıdırlar.

5- Daha sık ve düzenli bir şekilde kullanılmaları gerekmektedir.

6- Düşük hızlarda daha az güç üretirken daha fazla torka sahiptirler.

7- Motorları daha sık ve önleyici bakım gerektirir.

8- Petrol kullanımı olarak benzinli araçlara göre çok daha fazla verimlilerdir.

9- Daha fazla emisyon yayarlar.

Benzin Motorlu Araçların Özellikleri

1- Daha ucuzlardır.

2- Aynı hacimde daha yüksek güç üretirler.

3- Dizel motorlar gibi sık sık ve düzenli olarak kullanıma gerek duymazlar.

4- Daha az bakım görmeleri gerekir.

5- Benzin daha pahalı olduğu ve verimleri daha düşük olduğu için aynı KM için daha fazla bütçeye mal olurlar.

6- Kullanımı dizel motorlara göre daha rahat ve keyiflidir.

7- Düşük torkdan dolayı daha az yük kapasitesine sahiptirler.

8- Bu maddelere göre seçim yaparken; eğer sürekli uzun yol seyahatlerine çıkacak veya yük taşıyacaksanız dizel motorlar; şehir içinde kısa mesafelerde ama keyifli bir kullanım peşindeyseniz ise benzinli araçları seçebilirsiniz.

Benzin Motor ile Dizel Motor Arasındaki Farkı Özetlersek

• Dizel benzinden daha iyi sürüş mesafesi verir.
• Benzin motoru daha atik yapar, dizelin ise daha fazla torku vardır.
• Dizel benzinden daha fazla egzoz dumanı yapar.
• Benzin tutuşmak için bujiye ihtiyaç duyar, dizel bujiye ihtiyaç duymaz.
• Benzinli motor çalışabilmek için elektrikli sisteme ihtiyaç duyar, dizel motor ise çok minimum elektriğe ihtiyaç duyar.
• Şehir içi kullanım için benzin, uzun ve ağır yolculuklar içinse dizel daha iyidir.

Dizel Motorun Üstünlükleri

Dizel motorlu araçların ekonomik oldukları doğrudur. Ancak şunu hemen belirtelim ki, bu araçların yaptıkları yakıt tasarrufları ancak yılda 25000 km ve üzeri mesafe kat edildiğinde belli olmaktadır. Eğer araç ile yılda 25000 km’nin altında yol alınıyorsa bu durumda dizel araçlar hissedilir bir yakıt tasarrufu sağlamazlar. Eğer yıl içerisinde 50000 km ve üstü yol alınırsa dizel araçlar tasarruftan ziyade artık kar sağlamaya başlarlar.

1- Benzin ile eşit miktardaki mazot, daha fazla mesafe alınmasına olanak sağlar.

2- Dizel motorlar çok daha az arıza çıkarırlar. Eğer dizel motorun bakımları düzenli olarak yapılır ve araç ta düzgün kullanılırsa benzinli araçlara göre çok daha az arıza çıkartırlar.

3- Dizel motorlu araçlarda yangın riski daha düşüktür.

4- Dizel motorlar üretilmiş en verimli motorlardır. Bilindiği gibi verim, giren enerjinin çıkan enerjiye oranıdır. Dizel motorlar aldıkları enerjiye göre en fazla enerji üreten motorlardır.

5- Her aracın ikinci el pazarına sunulduğunda fiyatı düşer. Ancak dizel araçların fiyatları daha az düşer.

Benzin Motorun Üstünlükleri

1- Benzinli araçların fiyatları, aynı segmentteki dizel araçlara göre yaklaşık 3000 TL ile 4000 TL daha ucuzdur.

2- Benzinli motorların bakı masrafları daha ucuzdur.

3- Benzinli araçların motorları çok daha sessiz bir şekilde çalışmaktadırlar. Son yıllardaki teknolojiler sayesinde dizel araçlar da gayet sessiz çalışmaktadırlar. Fakat özellikle de eski dizel motorlar oldukça gürültülü çalışırlar.

4- Benzinli araçlar soğuk havalarda bile ısıtılmaya gerek duymadan çalıştırılabilirler. Ancak dizel motorların ısınması gerekmektedir.

5- Eğer yılda 25000 km’nin altında yol kat ediyorsanız ve şehir içinde kullanıyorsanız benzinli araçlar size ekonomi sağlayacaktır.

Kaynak:

• https://malzemebilimi.net/dizel-motorlar-dizel-motorlarin-calisma-prensibi.html
• https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/06/dizel-arac-nedir-nasil-calisir-motor-calisma-prensibi.html
• http://www.wikizero.net
• https://www.generali.com.tr/prestij-kasko-ekstra-sigortasi/dizel-motorlu-araclarla-benzin-motorlu-araclar-arasindaki-farklar/
• http://www.arabalar.com.tr/dizel-ile-benzinli-arasindaki-fark
• http://www.calismaprensibi.com/dizel-motorlar-nasil-calisir.html
• https://limenya.com/benzin-ile-dizel-arasindaki-fark/

The post Dizel Motor ile Benzinli Motorun Çalışma Prensibi ve Farkları appeared first on TechWorm.

Motor çalıştırılırken motor kontrol cihazının ilgili enjektör valfını harekete geçirmek için hangi silindirin sıkıştırma zamanı içinde olduğunu bilmesi gerekir. Bunun için eksantrik mili sensör dişlisinin dişlerine temas eden ve böylece eksantrik milinin pozisyonunu belirleyen hall sensöründen gelen sinyali değerlendirir. Eksantrik mili sensör dişlisinin üzerindeki bir dişin sensör önünden her geçişinde motor kontrol ünitesine iletilen bir hall gerilimi oluşur.

Dişler birbirlerinden farklı aralıklarla durduğu için hall gerilimleri farklı zaman aralıklarında ortaya çıkar. Böylece motor kontrol ünitesi, silindirleri tanır ve doğru enjektör valfını harekete geçirebilir.

The post Hall Sensörü Nedir? Ne İşe Yarar? appeared first on TechWorm.

Emme Zamanı: Piston üst ölü noktadan (ÜÖN) alt ölü noktaya (AÖN) doğru hareket ederken emme supabı açılır. Pistonun AÖN’ye doğru hareketiyle silindir içerisinde hacim büyümesi olacağından piston üzerinde bir alçak basınç (vakum) meydana gelir. Açık hava basıncının, 1 bar olması nedeniyle hava emme manifoldu ve emme supabı yolu ile silindire dolar. Emme zamanı sonunda silindir içindeki basınç 0,7 − 0,9 bar, sıcaklık 80 −120 °C piston AÖN’ye indiği zaman emme supabı kapanır. Dizel motorlarda emme zamanında silindire sadece hava alınır. Böylece birinci zaman yani emme zamanı tamamlanır. Alttaki’de emme zamanında pistonun durumu ve P−V (basınç-hacim) diyagramı görülmektedir.

Emme Zamanı

Sıkıştırma Zamanı: Piston AÖN’den ÜÖN’ye doğru ilerlerken piston, önündeki havayı sıkıştırmaya baş1ar. Bu durumda her iki supap kapalıdır. Havanın sıkıştırılması neticesinde basınç ve sıcak1ığı artar. Sıkıştırma zamanı sonunda silindir içersindeki havanın basıncı 30 − 45 bar, sıcaklığı ise 600 – 900 °C dereceye yükselmiş olacaktır. Sıkıştırma zamanı piston ÜÖN’ye geldiğinde sıkıştırma zamanı sona erecektir. Alttaki şekli inceleyiniz.

Sıkıştırma Zamanı

İş Zamanı: Sıkıştırma sonunda piston ÜÖN’ye yaklaşırken basıncı ve sıcaklığı artmış olan havanın içine enjektörden yakıt püskürtülür ve püskürtme sonucu yanma başlar. Yanma sonucu açığa çıkan basınç kuvveti pistonun üzerine etkiyerek pistonu hızla aşağıya doğru iter. Yanma başladığında silindir içindeki basınç 60 − 80 bar sıcaklık 2000 °C’dir. Alttaki şekilde iş zamanında pistonun durumu ve P−V (Basınç- Hacim) diyagramı görülmektedir.

İş Zamanı

Egzoz Zamanı: İş zamanı sonunda piston AÖN’ye gelmiştir. Yeni bir çevrime başlayabilmek için silindirdeki yanmış gazların dışarıya atılması gerekmektedir. Egzoz supabı açılır ve pistonun AÖN’den ÜÖN’ye doğru hareket etmesiyle yanmış gazlar egzoz supabından dışarıya yani egzoz manifolduna gönderilir. Egzoz zamanının sonuna doğru basınç 3 − 4 bar, sıcaklık 80 − 120 °C’dir. Alttaki şekli inceleyiniz.

Egzoz Zamanı

Dizel Motorlarında Yanma Olayı

Yanma, yakıtın oksijenle birleşerek su ve karbondioksit meydana getirmesidir. Bu tepkime sırasında ısı ve enerji de açığa çıkar. İçten yanmalı motorlar kimyasal reaksiyonla açığa çıkan ısı enerjisini mekanik enerjiye dönüştürmektedir.

Aşağıda bir çevrimde yanmayı meydana getiren olayların açık grafiği ve  yanmanın safhaları görülmektedir. Dizel motorlarında yanma, sıkıştırma zamanı sonuna doğru silindire emme zamanında alınan havanın sıcaklığı yaklaşık olarak 600–900 °C’ye yükseltilmesiyle sıcaklığı ve basıncı yükselen havanın üzerine enjektör tarafından yakıtın basınçlı olarak püskürtülmesi sonucu gerçekleşir (Avrupa standartlarına göre yanma sonunda oluşan egzoz emisyonlarını kontrol altına almak için taşıt motorları “Euro” normlarına uygun olarak üretilmelidir.).

Dizel çevrimi supap zaman ayar diyagramı

Dizel motor yakıtı olarak kullanılan motorini genellikle C17H34 temsil eder. Yakıt ile havanın karışarak tam yanması sonucunda yanma ürünleri oluşur. Bunlar karbondioksit (CO2), su (H2O) ve azot (N2)’dur. Eğer yakıt çevrim sonucu tam olarak yanmamış ise bu bileşenlere ek olarak karbonmonoksit (CO), hidrokarbon (HC), azot oksit (NOx), partikül madde (PM) gibi ürünler de oluşur. Motorin-hava karışımının yanması sonucu genelde oluşan ürünler;

C17H34 + 25.5(O2 + 3.76 N2 )→NOx, CO2, CO, CH4, H2O, N2, PM’dir.

Dizel motorunda yanma safhaları

Yanma olayı;

• Tutuşma gecikmesi,
• Kontrolsüz yanma (hızlı yanma),
• Kontrollü yanma,
• Gecikmiş yanma olmak üzere dört aşamada gerçekleşir.

Tutuşma Gecikmesi: Sıkıştırma sonunda silindire püskürtülen yakıt hemen tutuşmaz. Tutuşabilmesi için oksijenle karışması ve sıcaklığının yükselmesi gerekir. Bu nedenle enjektörün yakıtı silindire püskürtmesinden, ilk alev çekirdeğinin meydana geldiği zamana kadar geçen süreye tutuşma gecikmesi denir.

Kontrolsüz Yanma (Hızlı Yanma): Tutuşma gecikmesi süresi içinde silindire püskürtülen yakıt ısınır, oksijenle karışır ve buharlaşır. İlk alev çekirdeği meydana geldiği anda yakıtın hepsi birden yanmaya katılır ve hızlı bir yanma oluşur. Hızlı yanma basıncın aniden yükselmesine neden olur ve motor parçaları arasındaki boşlukların birden alınması sonucunda motor vuruntulu ve sert çalışır. Bu vuruntuya dizel vuruntusu denir. Günümüzde bu vuruntuyu azaltmak amacıyla başlangıçta püskürtülen yakıtın miktarının düşürülmesi için kademeli püskürtme yöntemi geliştirilmektedir.

Kontrollü Yanma: Kontrolsüz yanmanın sonunda silindir içindeki basınç ve sıcaklık enjektörden püskürtülen yakıtı doğrudan yakabilecek bir değere ulaşır. Bu nedenle püskürmeye devam eden yakıt hiçbir gecikme olmadan yanar. Basınç en yüksek noktaya erişinceye kadar yükselir. Geri kalan püskürme ve yanma sırasında basınç sabit kalır.

Gecikmiş Yanma: Yakıtın silindire püskürmesi bitmiş ve piston AÖN’ye inmektedir. Daha önce püskürtülen ve yanma fırsatı bulamamış yakıt genişleme süresince oksijen buldukça yanar. Bu yanmaya gecikmiş yanma denir

The post Dizel Motorlarının Çalışma Prensibi appeared first on TechWorm.

Dizel motorlar;

• Kamyon, otobüs, traktör, otomobil, yol ve yapı makinelerinde,  Deniz araçlarında,
• Lokomotif ve mototrenlerde,
• Sabit güç makinelerinde kullanılır.

Dizel Motorların Avantajları

1- Dizel motorlar daha az yakıt harcarlar ve benzinli motorlara oranla daha ekonomiktir.

2- Daha dayanıklıdırlar ve elektriksel bir ateşlemeye ihtiyaç duymazlar. Dolayısıyla benzinli motorlara oranla daha az problemlidirler.

3- Dizel motorlar ağır vasıtalarda kullanılmaya uygundur.

Dizel Motorların Dezavantajları

1- Yanma olayının, difüzyon yanma şeklinde olması sebebiyle partikül madde oluşumu daha fazla olmaktadır.

2- Dizel motorlar sesli ve titreşimlidirler.

3- Maksimum yanma basıncının çok yüksek olması nedeniyle dizel motorlar yüksek basınca mukavim malzemeden imal edilmiştir.

4- Beygir gücü başına düşen ağırlık benzinli motorlara göre daha fazladır. Maliyeti de yüksektir.

5- Yakıt enjeksiyon sistemlerinin kusursuz olması gerekir. Dolayısıyla daha sistemli olarak donatılmış olup dikkatli bakım ve servis gerektirir.

6- Yüksek sıkıştırma oranını sağlamak için tahrik kuvveti yüksek olmalıdır. Netice olarak yüksek çalışma kapasitesine sahip marş motoru ve akü gereklidir.

The post Dizel Motorlarının Avantajları ve Dezavantajları appeared first on TechWorm.

LMC analistleri Audi, BMW, Mercedes-Benz, ve hatta GM gibi otomobillerin hem yakıt hem de gelişiminden yararlanan mevcut Amerikan alıcılara dizel modellerinin sayısı 2017’nin sonuna kadar 3 kat artacağını belirtti.

Neden dizel araç sorusunun cevabını 10 madde halinde sıralamaya çalıştık;

1. Dizel artık kirli ve gürültülü değil:

Yeni motor teknolojisi ve ultra-düşük kükürtlü motorine zorunlu geçiş sayesinde bugünün dizel otomobilleri sessizce çalışıyor ve tüm yol üzerinde siyah duman bırakmıyor.

2. Daha fazla güç:

Kamyonların dizel motorla çalışmasının bir sebebi vardır:  Daha fazla çekme gücü ve daha fazla güç sağladığı içindir. Audi’nin yeni 3 lt’lik TDI dizel motoru (A6 ve A7 kullanılır) 428 pound-feet tork üretir. 3 lt TFSI benzinli motor 325 pound-feet üretir.

3. Almanlar yapmış:

ABD Enerji Bakanlığı’na göre 2011 yılında Avrupa pazarının %51.8’ini dizel araba satışları oluşturmuştur. Almanya’da dizel satışları yıllık %41.9’dur. Alman araba alıcılarının neredeyse yarısını oluşturmasına rağmen benzinden vazgeçmeyenlerde yok değil.

4. Dizel otomobil neden benzinden daha iyi:

ALG firmasının araştırmalarına göre kompakt dizel 36 ay sonra kendi değerinin %63’üne ulaştı bu değer benzinli için %53, hibrit için %55.

KBB’de piyasa analisti Alec Gutierrez piyasada dizel araçlar daha az olduğu için yüksek fiyatlar görüldüğünü,  benzinli araçların oldukça yüksek satış noktasına ulaştığını bildirmiştir. Gutierrez ‘Talep arzı geride bıraktı’ diye belirtmiştir.

5. EPA onların etkinliğini abartmamıştır:

Ford C-Max hibrit için yakıt ekonomisi yaklaşık 43 mpg düştüğü, EPA testinden sonra  iddia edilen 47 mpg işaretini vermediğini gösterdi. Mart ayında C-Max ve Ford Fusion hibrit sahipleri sahte kilometre iddiaları yüzünden dava açmıştır.

Audi’nin üç dizel motoru ( A6, A7 ve Q5)  EPA’nın tahminlerini her zaman yenmiştir A7’de yaklaşık 10 mpg.

Dizel 2013 Audi A6 TDI test sürüşünde 36.5 mpg, EPA’nın tahmini 29 mpg.

6. Çok daha az sıklıkla istasyona gidersiniz:

Dizel normal benzinden daha pahalı olabilir (galon başına yaklaşık 0,24 $ daha fazla)  fakat enerji bakımından daha zengindir ( %25 ve %30 arasında). Yeni BMW 328d (dizel için d) benzinli Smart fortwo coupe’den daha iyi kilometre alır. Smart’ın measly 70 ile karşılaştırıldığında 180 beygir gücü üretiyor.

7. Eğer lüks bir otomobil satın alıyorsanız dizel yakıt aslında çok pahalı değil:

Mevcut benzin fiyatı 3,866 $ / galon’dur. Dizel için ise fiyat $ 3,876 / galon’dur. Lüks bir sürüş için fiyat çokta fazla değil.

8. Bir benzinli araç üzerinde fiyat primi elektrikli veya hibrit için daha düşüktür:

LMC otomotiv rakamları başına dizel çalışan araçlar içten yanmalı benzinli araçlardan 2500 $ daha fazla maliyeti vardır. Hibrit için 4.100 $, elektrikli otomobiller için 13.000 $.

9. Yakıt dolumu için yer bulmak çok kolay:

Elekrikli arabalar için şarj büyük bir sorundur. Fakat dizel, kamyonlar için yıllardır yaygın bir yakıt olduğu için Amerikan benzin istasyonlarının %50’den daha fazlası kullanılabilir.

10. Dizeller 24 saat Le Mans yarışını kazanır:

2016 yılından bu yana Audi R10 TDI, Peugeot 908 HDi FAP, Audi R15 TDI plus, Audi R18 TDI ve Audi R18 e-tron quattro gibi her bir otomobil dizel yakıtla ünlü dayanıklılık yarışını kazanmıştır.

The post Dizel Otomobil Satın Almak İçin 10 Neden appeared first on TechWorm.

Petrol, yalnızca iki elementi [karbonu ve hidrojeni] içeren organik bileşiklerin bir karışımıdır. Petrol, doğal yollarla yeryüzüne fay hatları ve kayalardaki çatlaklar yoluyla sızar, birikerek katran, asfalt ve zift havuzları oluşturur. Bu nedenle İngilizcede petrol yerine kullanılan petroleum terimi köken olarak Grekçe’den (Yunanca’dan) türemiş olup, taş anlamına gelen “petra” kelimesi ile yağ anlamına gelen “oleo” kelimelerinin birleşimidir ve taşyağı anlamına gelir.

Eski Grekler’den daha önce, Mezopotamya dillerinde naptu kelimesi taşyağı anlamında kullanılmıştır. Daha sonra bu kelime nafta olarak evrimleşmiş ve bugün pek çok dilin kelime haznesine ham petrol veya petrolden elde edilen gazyağı ve benzin türü hidrokarbon sıvıları belirtmek üzere girmiştir. Doğal olarak ham petrol, yeşilden kehribara kahverengiden siyaha değişik renklerde bulunur ve muhteviyatına bağlı olarak yeryüzünde su kadar akışkan olabildiği gibi, bal kadar da akmaz olabilir.

The post “Ham Petrol” Nedir? appeared first on TechWorm.

Milyonlarca yıl süren bu çökelme ve yığılma olayı çökelen malzemenin kalınlığının artmasına neden olur. Ancak, artan kalınlıkla birlikte çökellerin tabana uyguladıkları ağırlıkta artar. Önce çökelen ve altta kalan kayaç bileşenleri sürekli artan üst ağırlık etkisi altında sıkılaşmaya ve birbirlerine tutunmaya başlarlar.

Organik artıklar da, sıkılaşan katı tanecikleri arasında gözenek adı verilen çok küçük boşluklarda ve çatlaklarda su ile birlikte sıkışırlar ve yeraltındaki ısı, radyoaktif element ışıması, bakteri etkisi ve üst ağırlık baskısı gibi etkenler altında kimyasal bozunmaya ve moleküler değişime uğrarlar. Yüz binlerce, milyonlarca yıl sürebilen ve katajenez adı verilen bu bozunma sürecinde organik kökenli katılar, sıvılar ve gazlar oluşur. Bunlardan sıvılar ve gazlar bozunmalarını sürdürerek bizim algıladığımız anlamda ham petrole ve doğal gaza dönüşürler.

Organik hammaddenin katajenezi sırasında, bu maddelerin gözenek ve çatlaklarını doldurduğu kayaç da diyajenez adı verilen değişim süreci geçirir. Diyajenez sırasında killer, kumlar, organik artıkların kabukları ve mineraller hem kimyasal hem de fiziksel olarak değişimler geçirirler ve sıkılaşarak taşlaşırlar, yeraltı kayaç katmanlarını oluştururlar. Gözenekleri içinde petrol ve gaz oluşan bu kayaçlara hazne kayaç adı verilir.

Bir hazne kayacın içerisinde oluşan petrol ve gaz, kırılmaların oluşturduğu çatlak ve kırık yüzeyleri boyunca kaçarak daha gözenekli kayaçların gözenekleri ve/veya çatlakları içine göç edebilirler. Bu olay petrol veya gazın birincil göçü olarak adlandırılır. Göç olayı kilometrelerce uzağa kadar, yatay veya düşey yönde olabilir. Yeter ki petrol ve gaz içine yerleşebilecekleri gözenekli ve geçirgen bir kayaç bulabilsinler.

Gözenekleri suya doygun, geçirgen bir kayaca göç etmeye çalışan petrol ve/veya gaz, sudan daha düşük yoğunluğa sahip olması nedeniyle yavaş yavaş su ile düşey yönde yer değiştirmeye başlar. Bu olay petrol veya gazın ikincil göçü olarak adlandırılır. Eğer petrol ve gaz bu kayaç gözenekleri içinde sıkışırlar ve bir başka kayaç içine göç edemezlerse, petrol ve gaz artık kapanlanmıştır. Yoğunluğu düşük olan gaz üstte olmak üzere, onun altında petrol ve en altta da su, kayaç gözenekleri içinde aşağı doğru sıralanırlar. Molekülleri petrolden çok daha küçük olan gaz bazen petrolün içine giremeyeceği yeni bir göç yolu bulup petrolden ayrılabilir. İşte böyle gözenekleri içinde petrol ve gaz kapanlamış bir kayaç parçasına petrol rezervuarı, yalnızca gaz kapanlanmış bir kayaç parçasına da doğal gaz rezevuarı adı verilir.

The post Petrol ve Doğal Gaz Nasıl Oluşmuştur? appeared first on TechWorm.