İlk tavsiyem her zaman bir malı alırken başkası için almanız. Yani “bu benim ilk arabam, asla satmam” vs. gibi ciddi iddialarda bulunmayın. Her mal/ürün (adına ne derseniz deyin) bir gün satılmak için alınmıştır. Ama ucuza, ama pahalıya. Bu nedenle almak istediğiniz aracın günü geldiğinde hızlı ve değerinde satılabilecek bir model olmasına dikkat edin.  Halk dilinde “bir aracın son sahibi olmak” diye bir deyim vardır. Aldığınız araç piyasada çok bilinmeyen veya tutulmayan bir model ise bir sorun çıktığında başınıza bela olur. Ne satılır, nede tamirinden anlayan biri bulunur. Bu nedenle tutulan, piyasası olan ve her zaman her yerde bir servisi, ustasını bulabileceğiniz bir araç modeli sizi daima avantajlı hale getirir. Boyalı, hasarlı, değişenli (hatta ağır hasarlı) bir araç olsa bile müşterisi çoğu zaman yanı başınıza olacaktır. Acil bir durumda hızlı bir şekilde paraya dönüşebilen araç satın almak en mantıklısıdır.

Sarı siteye veya diğer araç satış sitelerine bakıp bütçenize göre uygun bir araç bulduğunuzu varsayalım. Öncelikle çevrenizden araç alım satımı ile uğraşan veya bu işlerden anlayan birine/birilerine kesinlikle danışın. Kafanıza göre bir araç almaya kalkmak ciddi mali sonuçları olabilir. Bu işlerden anlayan en mükemmel oto galericiler bile bir araç almadan önce arkadaşına, bilen birine danıştıklarını belirtelim. Hatta sıfır araç alan biri bile muhakkak birilerine danışarak araç almayı tercih eder. Bu altın kuralımız.

Aracı beğendikten sonra alım öncesinde bazı sorgulamalar yapmanız gerekiyor. Öncelikle aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden geçmişe dönük “HASAR SORGULAMASI” başka bir ifade ile “TRAMER KAYDI SORGULAMASI” yapmanız gerekiyor. Bunun için en bilinen yöntem Şase Numarasından sorgulamadır. HASAR S ŞASENUMARASI’nı 5664’e yazıp gönderdiğinizde aracın daha önce karışmış olduğu kazaları ve kaza sonucu ödenen sigorta bedelini görebilirsiniz. Örneğin; HASAR S ABC987DEF12345 yazıp 5664’e gönderiyoruz. Unutmayın plakadan sorgulamayı yapmanızı tavsiye etmiyoruz. Çünkü plaka değiştiğinde eski plakaya ait hasar durumları yeni plaka sorgulamasında çıkmaz. Bu nedenle tüm sorgulamalarınızı şase numarası üzerinden yapmanızı tavsiye ediyoruz.

İkincisi servis kayıtlarını kontrol etmek. Eğer yeni model bir araç alıyorsanız araç sahibinin izni ile servisten geçmiş kayıtlarına bakabilirsiniz. Bu durumda serviste yapılan tüm iş ve işlemleri görebilirsiniz. Bu size alacağınız araç hakkında az-biraz fikir verecektir.

Bir diğer konu ise kilometre sorgusu yapmak. Biliyorsunuz her gün haberlerde kilometresi düşürülmüş araçlar konu oluyor. Kilometresi düşürülmüş bir araç başınıza çoğu zaman bela olacaktır. Ve satmak istediğinizde kolay kolay satılmayacağını da söyleyebiliriz. Bunun için yapmanız gereken buradan (tıkla) belirli bir ücret ödeyerek km sorgulaması yapmanız. Her aracın iki yılda bir girdiği muayenede kilometresi kayıt altına alınıyor. Bu bilgileri elde ederek kilometresinin düşürülüp düşürülmediğini anlayabilirsiniz. Tabi servis kayıtları ile birlikte bu bilgileri okumak sizi daha doğru sonuca götürecektir. Bazı kişilerin yılda 100 bin km gibi hiç aklınıza gelmeyen mesafelerde yolculuk yapabildiğini, bu nedenle özellikle km konusuna dikkat etmeniz gerektiğini hatırlatalım.

Ve en önemlisi expertiz. Arkadaşlar expertiz yapmadan araç almayın, yaptırmadan da satmayın! Expertiz sizi birçok duruma karşı koruyan ve araç hakkında bilgi sahibi olmanızı sağlayan önemli bir işlem. Expertiz sonucunda size verilen belge ile araç hakkında neredeyse tüm detaylara ulaşırsınız. Hiç araçtan anlamayan biri veya tam tersine araçtan çok iyi anlayan biri için bile expertiz olmazsa olmaz bir detaydır. Yine tavsiye olarak kendini kanıtlamış kurumsal bir expertiz firmasından expertiz yapmanızı tavsiye ediyorum. Kıyıda köşede kalmış yerlerden expertiz yapmanızı tavsiye etmiyorum. Expertiz belgesi içerisinde (aldığınız pakete göre değişiklik gösterebilir) boya, kaporta, motor, mekanik gibi bilgilerin olması tercih edilmelidir. Hatta sizin yerinize yukarıdaki sorgulamaları gerçekleştiren expertiz paketleri bulunmaktadır. Aracın beyninden km orjinalliği, gücü, motor/turbo sorunları gibi önemli verileri size belge içinde ve sözlü olarak sunarlar. Tipik bir expertiz ücretinin 1.000 TL’den başlayarak 2.500 TL’ye kadar varabileceğini unutmayın. Expertiz yapmadan önce araç sahibine “dediklerinin dışında önemli bir şey çıkarsa expertiz ücretini iade etmesi gerektiğini” kesinlikle belirtin. Çünkü bazı uyanıklar sırf expertizi başkasının cebinden yaptırmak için ilana koyuyorlar. Umarım uyanıklığı fark etmişsinizdir. Vay efendim ben expertiz yaptırmadım, vay boya, kaporta durumunu bilmiyorum diyenlerden usulca uzaklaşın.

Aracın triger seti, V kayışı, manuel ve yarı otomatiklerde bulunan baskı-balata ile otomatiklerde bulunan mekatronik kontrolünü kesinlikle yaptırın. Yani genelde expertiz sonrasında bir şanzımancıya gidilerek test yaptırılabilir. Bunlar biraz ciddi külfetler. Birçok kişi baktı aracı titremeye, silkelemeye, stop etmeye başlıyor hemen aracını satışa koyup satmak istiyor. Çünkü bir baskı balatanın, mekatroniğin veya triger setinin maliyeti gerçekten yüksek. Belirli kilometrelerde bunların değişmesi gerekiyor. Değişmezse araç sizi yolda bırakıp çok daha ciddi maliyetler çıkaracaktır. Özellikle çok yüksek kilometrelerde (150 bin km ve üzerinde) araç alıyorsanız bunlara baktırmazsanız olmaz. Ya da satıcı ile görüşerek bunları ne zaman değiştirdiğine dair bilgi alın. Bunlar biraz teferruatlı bilgiler ama aynı zamanda bir sorunda canınızı sıkacak detaylar olduğunu söyleyeyim.

Aracın iç kozmetiğinde yanık – yırtık – deforme bulunmaması, sigara içilmemiş olmaması ve ön trimer parçalarının sağlam olması tercih edilen bir araç olacaktır. Örneğin aracın bir cam açma düğmesi çalışmıyor, el freni takılı kalıyor, dikiz aynası yerine oturmuyor gibi şikayetler varsa bunlar size extra maliyet olarak geri dönecektir. Özellikle ön camda az-biraz olsa bile kırık olması ilerde tüm camı kaplayacak şekilde yayılabileceğini unutmayın. Hattı daha fazla kırık ilerlerse görüş açınızı bile etkileyerek rahatsız edecektir. Küçük bir bilgi vereyim camların üzerindeki yer alan logonun en altındaki noktalı rakamlar aracın kaç model olduğu hakkında fikir verir. Örneğin; …..5 yazıyorsa bu araç 2005, 2006 modeldir. Mesela bu bilgiye bakarak hangi camların değiştiğini anlayabilirsiniz.

Son zamanlarda dikkatimi çeken bir konu hakkında bilgi vermek istiyorum. Özellikle “yea bu tampon boyasına expertiz bakmıyor, önemli bir şey değil” gibi ifadeler var. Yeni nesil araçların çoğunda kaput biraz daha geriye çekilmiş olduğunu görürsünüz. Hadi eski nesil araçlar için çok dikkate alınmayabilir, ama yeni nesil bir araçta kaput geride olduğu için ciddi bir kaza olsa bile kaputa bir şey olmayabiliyor. Bu durumda yeni bir tampon veya var olan tampon tamir edilip boyatılarak hiçbir şey olmamış gibi satışa konulabiliyor. Arkadaşlar tampon önemli bir konu değil, ancak arkasında “PANEL” tamir gördüyse, değiştiyse bu ciddi bir şey olduğuna işarettir. Bunu da expertiz de anlayabilirsiniz. Panel işlem gördüğünde HAVA YASTIKLARININ (AİRBAG) patlamış olabileceği akla getirilmelidir. Böyle bir aracıda bilerek almanız gerektiğini unutmayın. Küçük bir örnek vereyim! Mesela x kişisinin aracı kaza yapıyor. Varsayalım kaskosuz, sigortasız bir şekilde kazaya karıştı veya tek taraflı bir kaza yaptı. Aracın hava yastıklarının vs. patladığını varsayalım. Normalde ağır hasara girmesi gerekiyor. Ancak şahıs gidiyor kendi cebinden 15-20 bin liraya kaportasını (tamponu vs.) yaptırıp satışa çıkarıyor. Hiçbir yerde kaydı kuydu olmadığı için aracın kusursuz olduğunu düşünebiliyorsunuz. Hatta bazen standart expertizler bile hava yastıklarının patladığını anlamayabiliyor. Yani görünüşte sadece tampon boyalı ama gerçekte ciddi bir işlemden geçmiş oluyor.

ŞASE konusunu ise en ciddi konu! Çünkü ŞASE’ler bir aracın en güçlü omurgasını oluşturuyor. Kolay kolay öyle yamulacak, tamir görecek bir yer değil. Bir şase işlem gördüyse bu aracın ciddi bir kaza geçirdiğine dair işarettir. Genelde “yea şase ucu işlemli, bir şey yok, sigorta şişirmesi hatasız-boyasız, ağır hasarlı ama nokta hata yok” cümlelerini aklı başında olan kimse yemez! Böyle ilanlardan uzak durun! Ne olduğunu bilmiyorsanız hiç bakmayın bile. Kısaca bir araç kaza geçirmiş olabilir. Bundan dolayı boya, değişen, kuru çekiç vs. işlemler görebilir. Bunlar gayet normal şeyler. Normal olmayan şey ise ülkemizde anormal bir derecede birçok satıcının uyanık olması. Çünkü para kolay kazanılmıyor ve her malın bir değeri var. Siz kusurlu malı kusursuz diye satmaya çalıştığınızda bu hiledir, dolandırıcılıktır. Bu nedenle eğer temiz bir araç arıyorsanız AĞIR HASAR, ŞASE, DİREK, PODYE, PANEL gibi kelimeler geçen kazalı araçlar almayın. Haa satın alınmaz mı? Elbette alınır! Ancak ilk kez araç alan veya bunların ne anlama geldiğini bilmeyen biri için uzak durulması gereken araç kusurlarıdır.

Şimdi arkadaşlar araç aldıktan sonra öyle masraflar bitmiyor. Bu nedenle alacağınız aracın masraflarını hesaba katarak almanızı tavsiye ediyorum. Birincisi bakımı. Araç sahibinden en son yağ bakımı ne zaman yapılmış öğrenin! Tabi genel olarak -maalesef- ülkemizde nedense doğru söyleyene çok az rastlanıyor. Ama 1 yıl öncesinde veya 5000 km öncesinde bakım yapıldıysa 1000 TL lik bakımı sizin yapmanız gerektiğini belirtelim. Bakım dediğimiz şeyde; motor yağı, yağ filtresi, hava filtresi, polen filtresi gibi malzemeler harcanıyor ki bunların şu anda maliyeti 750 TL ile 1000 TL arasında değişiyor. Bu nedenle bakımı yapılmış bir araç her zaman daha sağlıklı çalıştığını belirtelim. İkincisi lastikler! Birçok uyanık aracı satışa koyduğunda eski lastiklerini takarak satışa çıkarıyor. Bu nedenle üzerindeki lastiklerin çok yıpranmamış, orta düzey olmasına dikkat edin. Aracın belki de en önemli parçası olan lastiklerde yıpranma, aşınma, çatlak, yama vs. varsa bunlar trafikte başınıza ciddi sonuçlar çıkarabilir. Yeni bir lastik takımının en az 4000 TL’den başladığını söyleyebiliriz. Eğer aldığınız araçlarda lastiklerin herbiri veya çoğu farklı markadansa bunun ciddi bir risk olabileceğini, belirli hızlarda hem sürüş hem de konfor açısından olumsuz etki oluşturabileceğini unutmayın. Güneş yanıkları! Arkadaşlar kaputu ve tavanı güneş yanıkları olan bir araç çoğu zaman tercih edilmez. Genelde aracın değerini düşürür. Çünkü boyatsanız satarken alıcı takla atmış araba diye beğenmez, eğer boyatmazsanız çok kötü bir görünümü olur. Bu şekilde araç aldığınızda buna dikkat ederek alın. Yani her boyasız hatasız aracında bir kusuru olduğunda buna göre değeri oluyor. Aracın ilk yardım çantası önemli. Birçok uyanık bunları vermiyor ama tabi vermesi gerekiyor. Çünkü ilerde muayene girseniz hafif kusur olarak ilk yardım çantasını yazacaklar. Hem de ciddi bir hayati durumda bence olması gereken en önemli araçlardan. Stepneyi kesinlikle alın! Stepnesiz araç olmaz! Evinizde süs olarak kalacaksa gene alın! Yok tüp koydum da stepne yok felan diyorsa %99 size vermek istemiyordur. Sigorta! Arkadaşlar sigorta şu anda 2.500 TL’den başlıyor. Eğer ilk kez sigorta yaptırıyorsanız 3.500 TL’den başlayacaktır. Bunun için yüzlerce sigorta şirketi var. Her sigorta şirketi farklı rakamlar verebiliyor. Herhangi bir oto galerinin önünden geçerek bir sigortacının telefonunu alabilirsiniz. Aracı olan herkesin tanıdığı muhakkak bir sigortacı vardır. Sigortası olmayan araç trafiğe çıkamaz, çıkmamalı. Çok büyük riski var hatırlatalım. Hem cezası var hem de kaza durumunda sigortasız olduğunuz için tüm maliyetleri cebinizden ödemek durumunda kalabilirsiniz. Kasko konusu ise tamamen tercih meselesi. Aynı şekilde sigortacılardan aldığınız aracın kaskosunu yaptırıyorsunuz. KASKO sizin aracınız için teminat iken SİGORTA kaza sonucu karşı aracın teminatı oluyor. Mesela bir kazaya karıştınız. Hata oranına göre karşı tarafın sigortası sizin aracınızın hasar bedelini öder, sizin sigortanızda karşı tarafın hatasına göre kaza yaptığınız aracın hasar bedelini öder. Eğer sigorta tamamını karşılamıyorsa herkes geri kalanı cebinden öder. Bunlar haliyle sizin aracınıza işlenir ve buna TRAMER KAYDI – HASAR BİLGİSİ adı verilir. Kasko ise tamamen sizi ilgilendirir. Örneğin yolda giderken camınıza taş mı geldi. Çoğu kasko yılda 1 tane ücretsiz cam değişim hakkı verir. Mesela bir kazaya mı karıştınız, aracınız depremde zarar gördü, sel alıp mı götürdü sorgusuz sualsiz tüm bedeli öderler. Tabi kaskoda bazı şartlarında olduğunu unutmamak gerek.

Peki araç alımı yaparken NOTER’de ödeme işlemi nasıl yapılmalıdır? Öncelikle araç alım-satımı NOTER’ler tarafında yapılır. Noterde fotoğraflı kimliğiniz ve mernise kayıtlı adresinizin olması gerekiyor. Bunlar olmadan araç alım satımına izin verilmiyor. Ayrıca araç üzerinde vergi, ceza, ipotek, haciz vs. varsa aynı şekilde araç satışı yapılmaz. Bunlar satıcı tarafından ödendikten sonra satışına izin verilir. İlk önce NOTER görevlisine alıcı-satıcı kimliği ve aracın ruhsatı verilir. NOTER görevlisi aracın satışında sorun yok, ödemeyi yapabilirsiniz dediğinde genel olarak mobil bankacılık, havale, eft yöntemleri kullanılarak ödeme yapılır. Ödeme yapılırken açıklama kısmına plakayı yazmayı unutmayın. Örneğin; 35 XYZ 123 plakalı VW Polo Aracın Bedeli gibi. Ayrıca kesinlikle ama kesinlikle RUHSAT SAHİBİ KİMSE onun adına olan hesaba parayı gönderin! Yok dayım, yok eşim, yok halam vs. sakın başkasının hesabına para göndermeyin. Yoksa dolandırılırsınız haberiniz olsun! Satıcı kişi parayı aldığını beyan ettiğinde NOTER’in verdiği satış belgesinin üzerine imzalar atılır. Ardından alıcı 300-500 TL olan NOTER SATIŞ BEDELİNİ vezneye ödedikten sonra satış işlemi tamamlanmış olur. Şimdi “ya ben güvenemem, dolandırılmaktan korkuyorum” derseniz NOTER’in hesabına parayı aktarıp satış işlemi yapabilirsiniz. Bunun için NOTER sizden küçük bir ücret isteyecektir. Ama ilk defa böyle bir şey yapıyorsanız en güvenli yöntem budur. Tabi birde NOTER’e muhakkak eş, dost, arkadaşınızla birlikte gidin. Ne olur olmaz! (Not: Aracın vekaletle satışı yapılıyorsa vekil kimse para ona gönderilebilir. Bu işlemde bir sorun yok.)

Benim anlatacaklarım bu kadar. Umarım faydalı olmuştur.

The post 2. El Araç Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler [İlk Kez Araç Alanlar İçin Önemli Tavsiyeler] appeared first on TechWorm.

Adım 1: Aracın Yaklaşık Değerini Öğrenin

Çevrenizden, araçlardan anlayan yakın arkadaşlarınızdan, araç satışı yapan platformlardan (sahibinden.com, arabam.com, ikinciyeni.com vs.) alacağınız aracın marka, model, yıl, km, paket gibi özelliklerini filtreleyerek yaklaşık değeri hakkında bilgi sahibi olun. Özellikle son zamanlarda bazı web siteleri bazı araçların neredeyse birebir değerini gösteren uygulamaları bulunuyor. Bu uygulamaları kullanarak satın almayı düşündüğünüz aracın yaklaşık fiyatını öğrenin. Örneğin sahibinden.com (tıkla) ve arabam.com (tıkla) linklerine giderek alacağınız aracın satış sıklığı ve satış fiyatı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Bu işlemler ücretsiz olup, araç değerleme işlemi üyelik gerektirebilir.

Adım 2: Aracın Ekstra Özelliklerini Hesaba Katın

Bazı araçlar standart donanıma ek olarak bazı özelliklere sahip olabilir. Örneğin fabrikasyon olarak veya sonradan aracın jantları değişmiş olabilir, hız sabitleme, yokuş kalkış desteği, sis farı, led far, büyük multimedya ekran, sanruf, cam filmi, seramik kaplama gibi ek opsiyonları bulunabilir. Bu özellikler aracın değerini her zaman arttırdığını unutmayın. Bir araçta donanım sayısı ne kadar fazla ise veya donanım paketi ne kadar üst seviye ise aracın değeri ona göre artacaktır.

Adım 3: Vergi, Sigorta, Kasko vs. Ek Maliyetleri Göz Önüne Alın

Bir araç aldığınızda yıllık olarak iki kez vergi ödersiniz. Bu “Motorlu Taşıt Vergisi” olarak isimlendirilir. Bu vergi aracın motor hacmi (1.0, 1.2, 1.4, 1.6, 2.0 vs.) ve aracın yaşına göre değerlendirilir. Farklı fiyat aralığına sahip olan araç vergilerini ödemeden araç satılamaz. Aracı satın aldıktan hemen sonra Zorunlu Trafik Sigortası dediğimiz araç sigortasını yapmak zorundasınız. Bu sigortayı yaptırmadan trafiğe çıkamazsınız. Trafikte polise yakalanmanız halinde cezai işlemlerinin olduğunu unutmayınız. Bu sigorta kazaya karışmanız halinde haklılık durumuna göre karşı tarafın masraflarını üstlenecektir. Aynı şekilde sizin araçta meydana gelen hasar ve haklılık durumuna göre karşı tarafın sigortası sizin masraflarınızı karşılayacaktır. KASKO ise isteğe bağlı olarak yapacağınız bir sigorta işlemidir. Kasko sadece sizin aracınızda meydana gelebilecek bir hasarı üstlenir. Örneğin; camınıza taş gelmesi, aracınızın çalınması, yolda kalmanız, aracınızın bozulması, yanması veya yaptığınız herhangi bir kazada aldığınız kasko paketine göre masrafları üstlenir. Aracın muayenesi ise tamamen farklı bir konu olup zorunludur. Sıfır araçlarda trafiğe çıkış tarihinden itibaren ilk 3 yılda muayene yapılmaz. Diğer araçlarda ise iki yılda bir kez araç muayenesi yaptırmanız zorunludur. Bu işlemi TUVTURK istasyonlarında yapıyorsunuz ve bu işlem zorunlu bir işlemdir. Muayenesi olmayan araçlar trafiğe çıkamaz ve araç çektirilir, cezai işlem uygulanır.

Adım 4: Araç Bakımı ile İlgili Masrafları Değerlendirin

Aracın periyodik olarak yapılması gereken bakımları (yağ bakımı vs.) bulunuyor. Trafiğe giren her araç güvenlik ve aracın sağlığı açısından bu bakımları yaptırması neredeyse zorunludur. Garantisi bulunsun veya bulunmasın bu bakımlar ekstra bir maliyeti bulunmaktadır. Sıfır araçlarda yaklaşık 1000 – 1500 TL gibi maliyeti olan bakımları bulunur ve yetkili olan teknik serviste yapılır. Bu aracı kilometre durumuna veya yıllık olarak yapılır. Garantide olan araç yerinde dursa bile 1 yılı geçtikten sonra aracın bakımı yapılır. Aksi halde garantiden düşecektir. Garantisi bulunmayan araçlar ise istenirse yetkili serviste (biraz pahalı) veya sanayide herhangi bir ustaya yaptırılabilir. Burada aracın yağı ve ilgili filtreleri değiştirilir. Bu daha çok 500-750 TL arasında bir fiyata sahiptir. Bunlar dışında aracınızın mekanik düzeni ile ilgili bazı göstergelere bakmanız gerekiyor. Örneğin aracınızın baskı-balatası (biraz pahalı), fren balataları, hidrolik/fren yağı, motor suyu (antifriz), klima gazı, lastikleri, rot-balans ayarı, akü durumu gibi işlemleri kontrol etmeniz eksik varsa yaptırmanız gerekiyor. Aksi halde aracınız sonradan büyük sorunlar çıkarabilir.

Adım 5: Aracın Kronik Sorunlarını Öğrenin

Her marka model araçta bazı kronik sorunlar yaşamanız olası bir durum. Bu durumu bilerek aracı satın almanızda fayda var. Sonrada “vay efendim neden böyle oldu” diye veryansın etmeyin. Özellikle sanruflu ve otomatik bazı model araçlarda çeşitli sorunlar baş gösterebilir. Doğrudan araç kullanıcısı ile konuşarak tüm sorunlarını öğrenmeye çalışın.

Adım 6: Araç Sahibi ile İletişime Geçin

İlk olarak doğrudan araç sahibi ile iletişime geçerek, aracı neden satmak istediğini, aracı ne zamandan beri kullandığını, kaçıncı sahibi olduğunu, kazası, boyası, değişeni, deformasyonu, kusuru olup olmadığını, motor durumunu, bakımlarını, muayenesini, lastik durumunu, kronik arızalarını öğrenin. Bazen satıcılar çok büyük kazası bulunan aracı sanki hiçbir şeyi yokmuş gibi gösterebilirler. Hatta klasik cümleler söylenebilir. Araçta çizik vardı boyattım, kaportaya saksı düştü gibi. Mümkünse aracın boyası, değişeni, kusuru olduğu zamanki fotoğrafları inceleyin. Bu size araç hakkında daha net bilgi sunacaktır. Bir araçta boya değişen olmaması kusursuz olduğu anlamına gelmez. Bazen araçlar alttan öyle bir darbe alır ki araç pert haline gelir ve bunu ekspertiz bile anlamayabilir. Hatta çeşitli yöntemlerle orijinal parça değişimi yapılarak nerdeyse kusursuz hale getirilir. Ancak sonrada araçta çıkan arızalar sizi pişman ettirebilir. Bir aracın motoru en önemli bileşenidir. Motordaki bir sorun sizin sanayideki usta ile kanka olmanıza neden olur. Bu nedenle boya, değişen önemsiz gibi cümlelere aldanmayın. Temel olarak bir araçta boya, değişen olması çok önemli değildir. Ancak maalesef ki ülkemizde bazı uyanık satıcılar ciddi sorunu bulunan araçları sorunsuz gösterme eğilimi gösterdiğinden güven duygusu kalmıyor.  Aracın yapılan tüm işlemlerini, faturaları, fotoğrafları almaya çalışın. Bir çamurluğun değişmesi bile araçta ciddi sorun olabileceğine dair bir işarettir. Kolay kolay bir çamurluğun değişmediğini söyleyebilirim. Ancak özellikle garantili araçlarda en ufak bir çizikte parça değişimine gidildiğini söyleyelim. Yani aradaki farkı biraz anlayarak değerlendirmenizde fayda var. Kuşkulu yaklaşmak sizin hakkınız. Sonuçta ciddi bir rakam ödeyerek bir araç alacaksınız.

Adım 7: Satın Alma Öncesi Yapmanız Gerekenler (Ekspertiz, Servis Kontrolü)

Bir araç alım aşamasında muhakkak ama muhakkak size rapor olarak bilgi sunan bir ekspertizden raporunu alın. Ekspertizler bir aracın özellikle dış kısmı (kaporta) ve motoru ile ilgili bir ön bilgi sunacaktır. Değişen, boyanan parçası veya motor durumu hakkında verilen bilgi çok önemli olduğundan doğrudan kendiniz veya bir yakınınız tarafından aracın ekspertizini yaptırın. Bunun maliyeti yaklaşık 150-300 TL aralığındadır. Eğer yeni model bir araç alıyorsanız bu aracın herhangi bir yetkili servisine giderek aracın daha önce yapmış olduğu bakımlarını, hangi arızalarla ilgili servise geldiğini, yapılan işlemleri kontrol edin. Birçok satıcı bu bilgileri vermekte çekindiğinden servis bilgisi araç hakkında size net bilgi sunacaktır. Kilometre düşürme olayı maalesef birçok uyanık satıcının yaptığı bir konu. Bazen -özellikle eski araçlarda- anlaşılmayabiliyor. Bu nedenle alacağınız aracın sahibi “kaçıncı sahibi olduğu” cevabı burada biraz fikir verebiliyor. Aracın düzenli olarak muayeneye girmesi, servis kayıtlarının eşleştirilmesi ve aracın beyninde yer alan ve çeşitli durumlarda kayıt edilip silinemeyen kilometre bilgisi, aracın kilometresinin düşürülüp düşürmediği öğrenilebiliyor. Ayrıca tramer bilgisini (önceki kaza bilgilerini) 5664’e mesaj atarak öğrenin. Bazen aracın plakası değiştiğinden bu işlem için şaseden sorgulama yapmanız gerekebilir. Buda yaklaşık her mesaj için 8 TL ücret alındığını unutmayın. Aracın ruhsatında olan şasi numarası ve motor numarası uyuşup uyuşmadığını kontrol edin. Aracın ruhsat bilgileri ile girilen ilan bilgileri hatalı olabilir. Örneğin araç 2015 modeldir ancak satıcı ilanda 2016 olarak girmiştir. Bir aracın modeli ruhsatta ne ise odur. Vay efendim araç 2016’da tescili yapıldı bilgilerine bakmayın. Araç piyasaya 2019’da çıksın ruhsatta 2015 yazıyorsa o araç 2015 model bir araçtır. Bu nedenle her zaman ruhsat bilgilerine göre değerlendirme yapın. Sahibinin ilanda doktor, öğretmen, memur olarak kendini tanıtması önemsiz bir konudur. Bu sadece ilgi çekmek için yapılır. Yedek anahtar olmayan araç aldığınız zaman muhakkak aracın yetkili servisine gidip yedek anahtar kodunu iptal ettirin. Hatta mümkünse yedek anahtarı bulunmayan araç almayın. Ön kaput, direkler, tavan ve hava yastığı sorunlu araçları alırken çok dikkatli olun. Bu tipteki araçlar ciddi bir kaza geçirdiğinin belirtisidir.

Adım 8: Test Sürüşüne Çıkın

Mümkünse alacağınız araçla kendiniz veya anlayan biri ile test sürüşü yapın. Hızlanması, motor sesi, amortisör durumu, vites geçişleri, debriyaj, frenleme durumu hakkında fikir edinin. Radyo ve koltukların hareketinden tutun ısıtma, soğutma (klima) sisteminin ayarına kadar kontrol edin. Hatta klimayı maksimum seviyede tutarak sürmeyi deneyin ve tepkilerini ölçün. Camların açıp kapatın, aracın ilk çalışmadaki reaksiyonunu ölçün. Aracı gün ışığında kontrol edin. Kaportayı, kapıları ve bagaj kapağını açın. Karoser çizikleri, delikler ve paslanma var mı kontrol edin. Aracın etrafında bir iki tur atın ve tüm parçalarının aynı renk olup olmadığına bakın. Radyatörü kontrol edin. Motora göz atarak yağ çubuğunu çekip ucundaki yağın rengini kontrol edin.

Adım 9: Araç Satın Alma İşlemi (NOTER)

Araç satın alma işlemlerini herhangi bir notere giderek yapacaksınız. Bu işlem yaklaşık 225 TL tutar ve bu ücret alıcıya aittir. Noterde aracın ruhsat sahibi ile aracı alacak kişi TC Kimlikleri ve Ruhsatla başvuruda bulunur. Noter görevlisi satılmasında sakınca yoktur dediğinde satıcıya aracın ücreti online veya elden ödeme yapılır. Unutmayın, aracın muayenesi yapılmamış, sigortası yoksa ve vergisi ödenmemişse satış yapılamaz. Bunların tamamı satıcıya aittir. Araç satışı alındıktan sonra yeni sigortayı (zorunlu trafik sigortasını) kendiniz yapıyorsunuz. Bu işlemleri sigortacılar dediğimiz aracılar yapıyor. Noter işlemi ise maksimum 20 dk sürer. Satış sonucunda alıcıya yeni ruhsat ve noter satış belgesi verilir. Alıcı yedek anahtarı ve varsa diğer ekipmanları (yedek lastik, ilk yardım çantası, yangın tüpü vs.)  satıcıdan alır. İşlemler tamamlanmış olur.

The post İkinci El Araba Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz? appeared first on TechWorm.

1- Her zaman için doğrudan aracın sahibi ile görüşerek araç hakkında bilgi alın. Vay efendim yeğenim, amcamın oğlu, samimi arkadaşım felan laflarına aldanmayın. Aracı kim kullanıyorsa ve kullanmaya devam ediyorsa yüz-yüze görüşün. Bu olanağınız olmasa mümkünse öncelikli olarak telefonla detaylı bilgi alın. Mesajla vs. sadece ilk başta iletişim kurun. Aracın aklınıza takılabilecek sorunları hakkında bilgi alın. Aracın marka, model, paketi, motor durumu, kazası, boyalı veya değişen parçası, sis farları, kilometresi, trafiğe çıkış tarihi, donanım özellikleri, nerede kullanıldığı, yakıt yakma durumu gibi. Hatta triger setinin değişim zamanı, yağ/bakım zamanı, yağ yakıp (eksiltip-eksiltmediği) yakmadığı konusunda sorularınızı sorun. İlk aracınızı alıyorsanız ve araçlar konusunda pek bilginiz yoksa mümkünse 85 bin km’den düşük bir araç alın. Ne kadar km düşük ise o kadar az sorun demektir. Sonradan öyle-böyle satma isteğiniz olacaktır. Bu nedenle çok tercih edilen ve satması kolay bir araç alın. Özellikle yakıtı tüketimi fazla bir araç satmak istediğinizde daha geç satabilirsiniz. Fiyat konusunda piyasayı iyi araştırın. Alabileceğiniz en uygun seçeneği seçin. Donanım olarak araçlar A, B, C, D, E gibi segmentlere ayrılırlar. Mesela C sınıfı bir araç A ve B araçlarına göre daha geniş ve daha konforludur. Uzun yollarda kullanacaksanız Dizel, C veya E sınıfı tercih edin. Daha fazla konfor sağlayacaktır. Şehir içinde kullanacaksanız motoru küçük B sınıfı araba tercih edebilirsiniz. Bayan kullanımına göre A sınıfı alabilirsiniz. Bunlar iç hacim olarak birbirlerinden farklıdır. Şahsi fikrim A, B sınıfı bir araçla şehirlerarası yolculuk çileye dönüşür. Tüm kasisleri hissederek seyahat eder, çevre ve lastik seslerini kulağınızda hissedersiniz. Ama az yaksın ve şehir içi kullanırım diyorsanız en uygunu A ve B sınıfı düşük motorlu araçlardır. Hem az yakar hemde vergisi daha düşüktür.

2- Satın almak istediğiniz aracın ruhsatını kesinlikle (vermezse şasi nosunu) isteyin veya telefonunuzla fotoğrafını çekin. Bir nüshası gerekirse fotokopisi daima sizde kalsın. Aracı öncelikle kazası-belası varmı sorgulatın. Hem aracın plakasını hemde şase numarası ile 5664 numarasına mesaj göndererek sorgulatın. Hasar geçmişini plaka ile sorgulamak için aracın PLAKA NO’sunu yazıp 5664‘e gönderebilirsiniz. Örneğin; 01ABC123 yazıp 5664’e gönderin. Hasar geçmişini şase ile sorgulamak için HASAR S boşluk ŞASİ NO yazıp 5664‘e gönderebilirsiniz; HASAR S VF35ABCDE1F123456 yazıp 5664’e gönderin. Bu iki sorgulamayı (plaka ve şasi) kesinlikle yapın. Böylece aracın daha önce karışmış olduğu kazalara ait bilgileri göreceksiniz. Burada unutmamanız gereken bir durum var. Örneğin araç bir kazaya karışmış ve hata sizin araç olarak gösterildiyse karşı aracın masrafları alacağınız aracın sigortasından kesileceği için o aracın masraflarıda tramer kayıtlarında görünecektir.  Araç plakasını kapatan satıcılardan uzak durun. Şahsen özellikle sahibinden.com da plakasını kapatan satıcılardan uzak durmayı tercih ediyorum. Satacağı ürünün kimliğini saklı tutan kişiler varsın başkasına satsın. Madem gizlenecek plakan var trafiğe çıkma o zaman.

3- Aracı görmeye incelemeye hiçbir zaman tek başınıza gitmeyin. Yanınıza bu işten anlayan birileri muhakkak olsun. Aşırı güven çoğu zaman başa bela. Karşıdaki satıcı ile doğrudan aracın daha önce yaşadığı en ufak sorunları konusunda bilgi alın. Aracı iyice inceleyin, kafanıza takılan soruları çekinmeden sorun. Nihayetinde günlerce çalışıp didinip kazandığınız emeğinizin karşılığını birisine vererek ürün alacaksınız. Aracın kaçıncı sahibi olduğunu bir sigortadan veya araç sahibine sorarak öğrenin. Ayrıca ruhsattaki şase numarası ile araç üzerindeki şase numarasını karşılaştırın. Sonra Change denen durumla karşılaşmayın. Çok pinpiriklenmeyin tabi. Sahibine de fazla belli etmeyin adamı boş yere kasmayın.

4- Sahibi ile görüştünüz, aracı incelediniz, aracı beğendiğiniz, satın almayı düşünüyorsunuz. Bu durumda kesinlikle ama kesinlikle işini doğru yapan 100-250 TL’ye bir oto expertize giderek aracın expertiz raporunu çıkartın. Bu oto expertiz araç sahibinin size önerdiği değilde bizzat kendi öğrendiğiniz yere gidin. Oto expertiz dediğimiz şey aracın tüm donanımsal ve fiziksel özelliklerini kontrol ederek bir arıza olup olmadığını, boya-badana yapılmış mı, değişen parçası var mı, daha önce en ufak bir tamirat görmüş mü kontrol eden ve size yazılı rapor veren servislerdir.  Expertiz raporunun bu kadar önemli olmasının elbette bir çok nedeni var. Bazı satıcılar “yaw arabamı çocuk çizdi o yüzden boyadık” gibi laflar etmiyor değiller. Hatta bazen sadece “ön tampon değişti, zaten exper bunları önemsemiyor, hem zaten plastik aksam” gibi cümleler sarfediliyor. Bu cümlelere karnınız tok olsun. Bazen araç dışardan bakınca tabiri caizse cillop gibi görünüyor ama o ufak çizik parçasına tanker girdiğini sonradan öğrenebiliyorsunuz. Ayrıca –bu biraz güven meselesi- satıcı satmak istediği aracı tanıdığı bir oto expertize götürüyor. Expertizde bu araba muhteşem deyip işin içinden çıkabiliyor. Hatta aracın bir eklentisi orijinal parça ile değiştiğinde aracın boyanmadığı anlaşılıyor. Ancak oto expertiz servisi bunu rahatlıkla oryaya çıkarabiliyor. Aracın motor yüzdesi kesinlikle öğrenmeniz gereken bir değer. Örneğin; 100 km’de ki bir araç yaklaşık %85 olmalı, 200 km’de %70 olmalı, 300 km’de %65 olmalıdır. Bu değerler motorun performansını gösterir. Unutmadan eğer araç sahibinin dediği gibiyse –ki bunu başta anlaşın- expertiz ücretini siz veriyorsunuz. Yok sahibinin dediği başka sorunlar varsa gerekirse ücreti satıcının ödeyeceğini baştan konuşun.

5- İlk olarak araç km’si sıfırlama ile ilgili bilgi vereyim. Bazı –kendini bilmez kurnaz kişiler- örneğin 250 bin km’deki aracın kilometresini 150 bine çekip öyle satıyor. Eski araçlar için bunu anlamak pek mümkün değil. Zaten bunu anlayacak çok az servis var. Bu iş öyle yaygın hale geldi ki gerçekten iş çığırından çıktı diyebilirim. Taksi çıkması mı ararsın, aracı bir yılda 7/24 kullanıp kilometreyi tavan yapıp sonra düşüren mi ararsın yok yok yani. Mesela araç bakıyorsunuz 2017 model araç 25.000 km’de. Her şey normal gibi ama aslında araç belki 100.000’de belki daha fazla. Kilometresini çeşitli –yasadışı- yöntemlerde düşürüp aracı bir güzel bakıma/temizliğe sokup araç daha yeniymiş gibi satıyorlar. Hatta kaputu açtığınızda araç sıfırdan farkı yok gibi duruyor. Bunu bilmenizde fayda var diye düşünüyorum.  Bizler olaylara masumane baktığımız için gerçekleri bazen göremiyoruz. Aracın muayene bilgilerinde kaçıncı km’de muayene olduğu yazar. Ancak sıfır alınan bir aracın muayenesi 3 yıl sonra olduğu için sisteme de işlenmiyor. Bu nedenle özellikle ilk sahibinden almaya özen göstermenizi tavsiye ediyorum. Bu arada sonradan km’si düşürüldüğü anlaşılırsa sahibini dava edip paranızı geri alabilir veya uzlaşma yoluna gidebilirsiniz. Bu konuda kanuni güvenceniz var.

6– Araç sahibinin kanıtlayabildiği ufak tefek çarpmalar veya boyalar çok sorun değil. Hatta varsa kaza fotoğraflarına bakın. Bir aracın boyalı olduğu her zaman büyük sorunlar olduğu anlamına gelmiyor. Çamurluklar vs. boyanmış olabilir. Burada dikkat etmeniz gereken katakulliye denk gelmemek için ince eleyip sık dokumak. Ancak değişen parça varsa biraz daha dikkat etmenizde fayda var. Bir aracın kaportasında değişen parça demek ciddi bir kaza olduğuna işarettir. Özellikle ön kaputlar ile tavan boyandıysa, hava yastıkları patlamışsa ve direklerle oynanmışsa kesinlikle uzak durun derim. Hele ki bel-altı boya dediğimiz araçlar sıkıntılı araçlardır. Bu tip araçlar aklınıza gelmeyen sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Vay efendim saksı düştü, yoksa güneş yanığı vardı boyadık, üstüne yanan bir şey düştü vs. konularını açtırmayın bile. Hele ki “sigorta şişirdi efenim” cümleleri artık moda oldu. Birileri sigorta şişirdi cümlesine kızacak ama emin olun ilk kez araba alıyorsanız veya bu konuda bilgi sahibi değilseniz bu araçlar size göre değil. Ha bazı kişiler ucuza almak veya sonradan satmak için özellikle hasarlı araç ararlar. Ancak bu insanlar araçlar konusunda genellikle bilgi sahibi olan kişiler. Aracı inceleyip ona göre fiyat biçerler.

7- Kaparo konusuna gelince. Kaparo’nun anlamı ben bu aracı alacağım, kimseye satma anlamına gelen taahhüt ücretidir. Sonradan hiçbir neden yokken vazgeçerseniz araç sahibi bunu size geri ödemeyebilir. Buna hakkı var. Haa deyip kimseye kaparo yollamayın. Alacağınız araç konusunda eminseniz evet işte almak istediğim araba bu dediğinizde kaparo verebilirsiniz. Kaparoyu da mümkünse bankadan havale veya eft ile açıklama kısmına plaka ve kaparo ücreti diye yazarak gönderin. Sonradan bir sorun olduğunda geri alabilesiniz diye. En azından kanıt olarak kalır. Kaparoyuda 250-1000 TL arasında tutun. Gönderebileceğiniz en az tutarı göndermeye çalışın. Çok güvenilir bir tanıdıksa elden ödeme yapabilirsiniz. Ama her zaman eft/havale ile göndermenizi tavsiye ederim. Diyelim sahibinin size beyan etmediği ve aracı almaktan vazgeçirecek bir sorun çıktı o zaman kaparoyu geri isteyin. Durup dururken ben beğenmedim, vazgeçtim derseniz araç sahibi kaparoyu vermeyebilir.

8- Araçta çıkan ve sahibinin belirtmediği –extra boya, değişen vs.- çıkarsa fiyatta pazarlık yaparak düşürün. Örneğin bir çamurluk boyalı dedi ancak üç çamurluk boyalı çıktı, araçta hız sabitleyici var dedi baktınız yok. Bu durumda vazgeçebilir veya fiyatı indirebilirsiniz.

9- Pazarlık daima araç başında yapılır. Telefonda kimseye fiyat sözü vermeyin. Araç ne olursa olsun, istediğiniz rakama yakın bir fiyat varsa ve sahibinin vermek istediği rakamı az-buçuk görüşerek öğrendiyseniz aracı inceledikten sonra pazarlık yapın. Pazarlıktan anlamıyorsanız bu konuda deneyimli biri ile yapın. Acele etmeyin. Kimsenin bir yere kaçtığı yok. Paranız cebinizde olduğu sürece her zaman en uygun seçeneği bulmaya çalışın. Almak istediğiniz modeli inceleyin, eksi-artılarını öğrenin. Videolarını izleyin, kronik sorunlarını forumlardan takip edin. İstediğiniz özelliklerin bulunup bulunmadığına bakın. Örneğin; hız sabitleyici, yokuş kalkış desteği, benzin-dizel olması, kararan dikiz aynası, otomatik lamba sensörleri, hava yastıkları, NPAC testleri, yakıt tüketimi, varsa LGP markası, USB bağlantıları, sis farları, yağmur sensörleri, ısıtmalı koltuk vs.

10- Satın alacağınız aracın motoruna göre yıllık iki kez MTV vergisi ödendiğini unutmayın. Böylelikle yıllık vergilerini düşünmenizde fayda var. Aracın yakıt yakma durumunu çeşitli forumlardan öğrenin. Benzin/Dizel yakıt artık hiçte küçümsenmeyecek fiyatlarda satılıyor. İlk başta önemsiz gibi geliyor. Ancak sürekli araba kullanmaya başladığınızda aracın ekstra bir maliyet çıkardığını göreceksiniz. Aracın beygir ve tork durumunu öğrenin. Sonra neden rampada 2. viteste çıkıyorum die veryansın etmeyin. Beygir ve torku ne kadar yüksekse araç o derece güçlü oluyor. Aracın yıllık vergisi, zorunlu trafik sigortası, kaskosu, muayenesi, bakımı vs. hesaba katmanız gerekiyor. Bunlar her zaman karşınıza ek maliyet olarak çıkacaktır.

11- Aracı kullanın ve mümkünse uzunca biraz test edin. Durma mesafesi, araç hızı, motor sesi, lastikleri, klima ve tam manevra durumu gibi. Hatta aracı birazcık zorlayın. Çıkan sesleri kontrol edin. Birkaç kez kontağı kapatıp açın. Hemen çalışıyor mu? Rampada çıkışını kontrol edin. Kalkışını deneyin. Düz istikamette direksiyonu (kontrollü) bırakın sağa sola çekiyor mu? 1. Viteste el freni çekili kalkmayı deneyin. El freni durumunu gözlemleyin.

12- Herşey tamam, aracı almaya karar verdiniz. Aracın yasal sahibi ve araç ile birlikte NOTER’e gideceksiniz. Eğer noterde aracın vergisi (MTV) verilmemiş veya zorunlu trafik sigortası yoksa sahibinden yatırmasını isteyin. Bu ücretler önceden anlaşma yapılmadıysa ödeme sahibine aittir. Bunlar ödenmeden satış yapılmaz. Araç sahibi ruhsatı ve TC. kimliğini NOTER’e verir ve NOTER aracın satılmasında sakınca yoktur dediğinde, anlaşılan ücret sahibine verilir (kaparo verildiyse kaparodan düşülerek) ve satış işlemleri başlatılır. Burada en önemli konu paranın ne zaman verileceğidir. Para noter sorun yok dediğinde satış işlemini başlatıyorum dediğinde ücret verilir.  Çok az bir ücret ise elden verilebilir. Ancak yüksek meblağ verecekseniz –dolandırılma ihitmaline karşı- Mobil bankacılık kullanarak EFT/Havale yapmanızı tavsiye ediyorum. Artık bir çok kişide akıllı telefon bulunuyor ve her akıllı telefonun mobil bankacılık uygulaması bulunuyor. Ayrıca bankanızdan mümkünse gönderim limitini arttırmayı unutmayınız. Örneğin 50 bin TL’lik havale/eft yapacaksınız. Mobil banka buna izin vermeyebilir. Bu nedenle bankadan açtırmanız gerekiyor. Bu bilgiyi şubenizden veya telefonla müşteri hizmetlerinden öğrenebilirsiniz. Eğer içinizde kuşkular varsa bankanızdan bloke çek yaptırabilirsiniz. Ancak bunun ücreti (masrafı) biraz fazla oluyor. Pek çok kişi bu yola başvurmuyor. Bloke çekte aracı satın aldığınız kişi noter satış belgesini bankaya götürür ve banka ödemeyi yapar.

Yüksek meblağlarda elden teslimlerde biraz sorun yaşanabiliyor. Hem sayması zor oluyor hemde içerisinden sahte para çıkma ihtimali olduğunda işin içinden çıkılmıyor.

Anlatacaklarım bu kadar. Varsa paylaşmak istediğiniz yorum kısmına bizimle paylaşabilirsiniz. Eksik veya yanlış olan cümleler hakkında bizi uyarırsanız sevinirim. Selametle.

The post İkinci El Araç Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler appeared first on TechWorm.