Dozimetri fizik biliminin alt dalıdır. Bir malzemenin içinin ve dışının ne kadar ışın aldığını hesaplar ve analiz eder. İç doz miktarını ölçmek için çeşitli fiziksel testler gerçekleştirilir. Dış doz miktarını ölçmek için dozimetre kullanılır veya diğer radyasyon cihazlarından elde edilen veriler değerlendirilir.

Dozimetri, radyoaktif ortamlarda çalışan kişilerin, maruz kaldıkları radyasyon miktarını ölçmekte yaygın olarak kullanılır. Bu kişiler, iş güvenliği kanunlarıyla belirlenen radyasyon seviyesinden daha yüksek doz ışımaya maruz kalmamalıdır. Düzenli ölçümler yapılarak, insan sağlığı güvence altına alınır. Ayrıca nükleer enerji santrallerinin çevreleri düzenli olarak dozimetri teknikleriyle izlenir. Çevreye yayılan bir radyasyon kaçağı olup olmadığı kontrol edilir.

Tıp alanında tedavi amaçlı olarak hastalara verilen radyasyon miktarı, dozimetri yöntemleriyle ölçülerek kontrol altında tutulur.

İlaç endüstrisinde bazı ilaçların ve aletlerin steril hale getirilmesinde kullanılan yöntemlerden birisi radyoaktif ışıma yöntemidir. Bu teknikte ilacın veya aletin maruz bırakıldığı ışınım miktarı dozimetri yardımıyla ölçülür.

Tüm bu durumlarda amaç radyasyonun insan ve çevre üzerine etkisini kontrol altında tutarak en aza indirmektir.

The post Dozimetri ve Dozimetre Nedir? Nerelerde Kullanılır? appeared first on TechWorm.

Günümüzde MR özellikle yumuşak dokuları görüntülemede kullanılır. Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) hastalıklarının teşhisinde, sporcu yaralanmalarında, kas iskelet sistemi, özellikle menisküs, bel fıtığı gibi rahatsızlıkların tespitinin yanı sıra her türlü nörolojik hastalıkların değerlendirmesinde sıkça kullanılmaktadır. MR görüntülemenin, canlı organizma üzerinde şu ana kadar kanıtlanmış herhangi bir zararı yoktur. Buna gebeler de dahildir; ama yine de organ gelişiminin gerçekleştiği ilk üç ayda MR çekimi önerilmez. Metal etkileşimi olan, vücudunda mıknatıs ya da metal protez taşıyan, kalp pili kullanan, göz içinde yabancı cisim bulunan, ateşli silah yaralanması geçirmiş olan (çoğu uyumsuz metaldir) ya da kalıcı dövme sahibi kişilerin MR cihazına girmeleri sakıncalı kabul edilir (hayati tehlike doğurabilir). Manyetik rezonans görüntüleme süresi, inceleme yapılan bölgeye, bölge sayısına, konulan ön tanıya göre değişiklik gösterip 15 dk. ile 75 dk. arasında sürebilir. Ayrıca gerek görülürse inceleme esnasında IV (damar içi) yoluyla kontrast madde kullanılarak kontrastlı çekim yapılır.

Manyetik rezonans görüntülemenin, Fonksiyonel MR, Difüzyon-Perfüzyon Ağırlıklı MR, MR Spektroskopi gibi farklı çeşitleri vardır.

Kaynak: Wikipedia ve memorial.com.tr

The post MR Nedir? MR Ne İşe Yarar? MR Neden Çekilir? appeared first on TechWorm.

Radyasyon, diğer ismiyle ışınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerji yayımı ya da aktarımıdır. Radyoaktif maddelerin alfa, beta, gama gibi ışınları yaymasına veya uzayda yayılan herhangi bir elektromanyetik ışını meydana getiren unsurların tamamına da radyasyon denir.

Atom ise proton ve nötronlardan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin etrafında dönen elektronlardan oluşmaktadır. Eğer herhangi bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı, proton sayısından fazla ise çekirdekte kararsızlık oluşur ve fazla nötronlar parçalanır. Bu parçalanma sırasında ortaya alfa, beta, gama adı verilen ve çıplak gözle görülmeyen ışınlar çıkar. Bu ışınlara “radyasyon” denir. Çevresine bu şekilde ışın saçarak parçalanan maddelere radyoaktif madde denir.

Radyasyon ilk çağlardan beri vardır ancak insanlığın radyasyonu keşfetmesi 1896’da Fransız fizikçi Henri Becquerel’ın uranyum tuzunun ışınlar yaydığını fark etmesiyle gerçekleşmiştir. İki sene sonra Marie Curie ve eşi Pierre Curie uranyum ile deney yaparken benzer ışınlara rastlamışlardır. Bu deneyde polonyum ve radyum oluştuğunu görmüşlerdir. Böylece bu iki elementi keşfetmişlerdir. Teknolojinin ve sanayinin gelişmesiyle de uranyum elementi kullanılmaya başlanmış ve radyasyonun etkileri giderek artmıştır.

Radyasyon; dalga, parçacık veya foton olarak adlandırılan enerji paketleri ile yayılan enerjidir ve daima doğada var olan, birlikte yaşadığımız bir olgudur. Radyo ve televizyon iletişimini olanaklı kılan radyo dalgaları, endüstride kullanılan x-ışınları ve güneş ışınları günlük hayatımızda var olan radyasyon çeşitleridir.

Radyasyon Çeşitleri Nelerdir?

İyonlaştırıcı radyasyonlar ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar olmak üzere ikiye ayrılır. Girdiği ortamdaki iyonları ayrıştıran radyasyonlara iyonlaştırıcı radyasyon denir. İki tip iyonlaştırıcı radyasyon vardır. Bunlar; elektromanyetik radyasyonlar ve parçacıklı radyasyonlar.

İyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar da optik radyasyonlar ve EMR nitelikli radyasyonlar olmak üzere ikiye ayrılır. Radyo dalgaları, mikrodalgalar, mobil ve cep telefonları, radyo FM ve TV vericileri, radarlar, trafolar, bilgisayarlar, akım taşıyan kablolar EMR nitelikli radyasyonlar grubuna girmektedirler.

Radyasyonun Zararları Nelerdir?

İyonlaştırıcı radyasyon, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımaktadır. DNA’nın parçalanması sonucunda hücreler ölür ve bu durum kansere yol açabilir.

Çevreye rastgele atılan radyoaktif maddeler insan, hayvan ve bitki sağlığına olumsuz etkiler yaparak çevreyi ve ekolojik dengeyi bozmaktadır. Ayrıca radyasyon canlılarda genetik değişikliklere ya da vücutta kalıcı değişikliklere sebep olabilir. Radyasyonun etkileri cins, yaş ve organa göre değişmekle birlikte, çocuklar ve gelişme çağındaki gençlerde genellikle gözü etkileyerek görme bozukluğu, katarakt gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır.

Radyasyonun etkileri zamanla ortaya çıkar. Geçmişte yapılan nükleer silah denemelerinden dolayı toz bulutları radyoaktif maddelerle yüklenmiştir. Bu toz bulutları, atmosferin yüksek tabakalarına ve stratosfere yerleşerek radyoaktif yağışlar halinde yavaş yavaş yeryüzüne inmekte ve çevrenin, özellikle yüzeysel suların kirlenmesine sebep olmaktadır.

Radyasyonun çevreye zararları oldukça fazladır. Belli bir sınırı yoktur ve kilometrelerce uzağa etki edebilir. Buna örnek olarak; Ukrayna’daki Çernobil kazası sadece Ukrayna’da oluşan bir kaza olarak kalmamış, birçok bölgeyi etkilediği gibi ülkemizdeki Karadeniz Bölgesini de etkilemiştir.

Radyasyondan Korunmak İçin Neler Yapmalıyız?

Radyasyona maruz kalmamak için radyasyon yayan televizyonlar, cep telefonları, mikrodalga fırınlar, fön makineleri, bilgisayarlar gibi cihazları mümkün olduğunca az kullanmak gerekir.

Gece uyurken odada bilgisayar, televizyon, cep telefonu gibi cihazları açık bulundurmamak gerekir. Eğer açık bulundurmak gerekiyorsa, mümkün olduğunda uzakta tutulmalıdır.

Gün içinde iki su bardağı yoğurt tüketilmeli. Yoğurt, vücutta biriken zararlı maddeleri yok ettiği için vücuda giren radyasyonu yok etmektedir.

Gerekmedikçe röntgen çektirilmemeli.

İnsan hayatını tehdit edecek boyutta bir radyasyon alanı varsa, bu ortamdan hızla uzaklaşılmalı.

Kaktüslerin ortamdaki elektriksel alanı emdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle odalarda kaktüs bulundurulabilinir.

The post Radyasyon Nedir? Zararları Nelerdir? Nasıl Korunmalıdır? appeared first on TechWorm.

Bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı, proton sayısına göre oldukça fazla ise; bu tür maddeler kararsız bir yapı göstermekte ve çekirdeğindeki nötronlar alfa, beta, gama gibi çeşitli ışınlar yaymak suretiyle parçalanmaktadırlar. Çevresine bu şekilde ışın saçarak parçalanan maddelere radyoaktif madde denir.

X ışınları, ultraviyole ışınlar, görülebilen ışınlar, kızıl ötesi ışınlar, mikro dalgalar, radyo dalgaları ve manyetik alanlar, elektromanyetik tayfın parçalarıdır. Elektromanyetik parçaları, frekans ve dalga boyları ile tanımlanır. Alfa, beta, gama, X ışınları ile kozmik ışınlar ve nötronlar çok yüksek frekanslarda olduğundan, elektromanyetik parçacıklar kimyasal bağları kırabilecek enerjiye sahiptir. Bu bağların kırılması sonucu iyonlaşma olur.

İyonlaşabilen elektromanyetik radyasyonları, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımaktadır. DNA’nın zarar görmesi ise hücreleri öldürmektedir. Bunun sonucunda doku zarar görür. DNA’da çok az bir zedelenme, kansere yol açabilecek kalıcı değişikliklere sebep olur.

Çevre sorunları sınır tanımaksızın artmakta ve çeşitli kirleticiler kilometrelerce uzaklara taşınarak etki gösterebilmektedir. Mesela Çernobil kazası sebebiyle yayılan radyoaktif atıkların toprak ürünlerinde yol açtığı kirlilik bilinmektedir. Çernobil reaktöründe oluşan kazada doğrudan etki sonucu 30’dan fazla insan hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmış, sakatlanmış ve hastalanmıştır. Binlerce insan ise belirtileri sonradan çıkacak olan genetik etkilerle nesilden nesile geçebilecek kalıcı izler taşımaktadır. Çernobil’deki kaza sebebiyle atmosfere karışan radyasyon maddelerin atmosferik hareketlerle: uzaklara taşınmasıyla, düştükleri yerlerde radyasyona sebep olmuştur.

Radyasyonun insan bedenine etkileri şunlardır.

1- Vücut tüylerinin diplerine ulaşırsa deri kanseri oluşabilir.

2- Göğüs kanseri veya akciğer kanserine neden olabilir.

3- Gözlerde katarakt oluşumuna neden olabilir.

4- Mide ve sindirim sistemini etkileyerek, sırasıyla; mide bulantısı, ishal veya kan kusmaya neden olabilir.

5- Kadınlarda yumurtalık veya yumurtalarına, erkeklerde testis ve prostata etki edebilir.

6- Lösemi gelişimine neden olabilir.

7- Fazla miktarda akyuvar kaybına neden olup, vücudu savunmasız bırakabilir.

The post Radyasyon Nedir? Radyasyonun Zararları Nelerdir? appeared first on TechWorm.

SAR, 100 kHz ve 10 Ghz aralığında bulunan alanlara maruz kalma düzeyini ölçmek için kullanılır. Çoğunlukla cep telefonlarından ve MRI taramalarından soğurulan gücü ölçmek için kullanılır. Değerler RF enerjisine maruz kalan vücut kısmının geometrisine ve RF kaynağının tam konumuyla geometrisine büyük oranda bağlıdır. Bu yüzden testler her özgül kaynakla, örneğin bir telefon modeliyle, ve cihazın amaçlanan kullanım pozisyonuna uyularak yapılmalıdır. Örneğin, bir cep telefonun SAR değeri ölçülürken, telefon kulağa konuşma pozisyonunda yerleştirilmelidir. SAR değeri kafa üzerinde en yüksek emilim oranına sahip nokta üzerinden ölçülmelidir ki bu nokta cep telefonları için genelde telefonun antenine en yakın noktadır.

Çeşitli devletler ve uluslararası organizasyonlar, kafaya veya bir uzva etki eden mobil cihazlar tarafından üretilen RF enerjilerine maruz kalma güvenlik sınırları tanımlamışlardır:

Birleşik Devletler: Federal İleşitim Komisyonu (FCC), satılan telefonların 1 gramlık doku üzerinde 1.6 W/kg veya daha az SAR düzeyine sahip olmasını gerektirmektedir.

Avrupa Birliği: AB içinde SAR sınırlarını IEC standartlarını takip ederek CENELEC belirlemektedir. Cep telefonları ve diğer elle tutulan cihazlar için SAR sınırı ortalama 10 g doku üzerinde 2 W/kg olarak belirlenmiştir (IEC 62209-1).

SAR Değeri en düşük ilk 5 telefona baktığımızda Verkool Vortext RS90 0.18 W/kg , Samsung Galaxy Note 0.19 W/kg , ZTE Nubia 5 0.225 W/kg , Samsung Galaxy Note 2 0.28 W/kg ,Samsung Galaxy Mega 0.321 W/kg  olduğunu görmekteyiz. SAR Değeri en yüksek ilk 5 telefon ise Motorola Droid Maxx 1.54 W/kg, Motorola Droid Ultra 1.54 W/kg, Alcatel One Touch Evolve 1.49 W/kg, Huawei Vitria 1.49 W/kg, Kyocera Hydro Edge 1.48W/kg olduğu görülmektedir.

İphone Telefonların SAR Değeri

Samsung Telefonların SAR Değeri

Kaynak:

http://cellphones.procon.org/view.resource.php?resourceID=003054

The post SAR Değeri Nedir? Telefonlarda SAR Değeri Kaç Olmalıdır? appeared first on TechWorm.

İnsanlar, uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yer kabuğunda bulunan radyoizotoplar dolayısıyla toprak ve yapı malzemeleri, su ve gıdalar gibi doğal kaynaklardan ışın alır. Bunlara ilave olarak enerji üretimi, tıp, endüstri, araştırma, tarım, hayvancılık gibi pek çok alanda kullanımı kaçınılmaz olan yapay kaynaklar nedeni ile radyasyona maruz kalınır.

Radyasyon çeşitleri, iyonlaştırıcı radyasyon ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon olarak iki aşamada incelenir;

İyonlaştırıcı Radyasyon

İyonlaştırıcı radyasyon; maddesel ortamdan geçerken madde ile etkileşerek iyon çiftleri oluşturabilen X-ışını, gama ışını gibi elektromanyetik ışınlarla kinetik enerjileri olan yüklü parçacıklar, ağır iyonlar ve serbest nötronlar gibi tanecik karakterli ışınımlardır. Çarptığı maddede yüklü parçacıklar (iyonlar) oluşturabilir. Önlem alınmadığı takdirde tüm canlılar için zararlıdır. İyonlaştırıcı radyasyon ikiye ayrılır:

1- Elektromanyetik Radyasyonlar

Gama ve X ışınları elektromanyetik radyasyonlardır. Bunların dalga boyları çok küçük fakat enerjileri yüksektir.

a- Gama (&) ışınları: Gama ışınlarının kaynağı atomun çekirdeğidir. Radyoaktif bozunmalar ya da nükleer reaksiyonlar sonucu oluşan kararsız atom çekirdeklerinden yayılan bir çeşit elektromanyetik ışınlardır. Bu ışınlar atom çekirdeğinin enerji seviyelerindeki farklılıklardan meydana gelir. Manyetik alanda sapmadıkları için belirli bir elektrikle yüklü değildir. Gama ışınları, beta ışınlarından daha yüksek enerjili ve dolayısıyla daha nüfuz edici ışınlardır. Birkaç santimetre kalınlığındaki kurşun tuğlalarla sadece belli bir kısmı durdurulabilir.

b- X Işınları: Röntgen ışınları da denilen X ışınları, görünür ışık dalgaları ve mor ötesi ışınları gibi dalga şeklindedir. Bir atoma dışarıdan gelen veya gönderilen yüksek enerjili elektronlar o atomun ilk halkalarından elektronlar koparır. Atomdan kopan bu elektronun yerine daha yüksek seviyelerden (üst halkalardan) elektronlar atlayarak kopan elektronun yerindeki boşluğu doldurur. Bu sırada ortaya çıkan enerji fazlalığı X ışını şeklinde dışarı salınır. X ışını yapay olarak, röntgen tüplerinde de elde edilir.

2- Parçacıklı Radyasyon

a- Alfa (α)parçacıkları: Alfa parçacığı iki proton ve iki nötrondan oluşmuş bir helyum (2He4) çekirdeğidir ve pozitif yüklüdür. Alfa parçacıklarını çok küçük kalınlıktaki maddelerle (örneğin ince bir kağıt tabaka ile) durdurmak mümkündür. Bu yüzden de normal olarak dış radyasyon tehlikesi yaratmaz. Ancak sindirim, solunum veya deri ve mukozadaki yaralar yoluyla vücuda girerse tehlike oluşturur.

b- Beta (β)parçacıkları: Beta ışınları, atom çekirdeğinin parçalanmasıyla oluşur. Pozitif veya negatif yüklü elektronlardır. Beta parçacıkları belli bir yük ve kütleye sahip olduklarından madde içerisinden geçerken iyonlaşmaya sebep olurlar. Bu iyonlaşma, alfa parçacıklarının oluşturduğu iyonlaşma kadar yoğun değildir. Bunlardan korunmak için ince alüminyum levhadan yapılmış bir zırh malzemesi yeterlidir.

c- Serbest nötronlar: Bunlar radyasyonla oluşan yüksüz parçacıklardır. Bu nedenle her maddeye kolayca girer. Doğrudan iyonlaştırıcı özellikleri yoktur. Ancak bu serbest nötronların, girdikleri maddelerin nötronları ile etkileşimleri sonucu α β & ve x ışınları gibi ışınımlar oluşturur. Bu ışınlar ise etkileşme sonucu girdiği maddenin atomundan koparak iyonlaşmayı gerçekleştirir.

İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyonlar

İyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar, yeteri kadar enerjiye sahip olmadıkları için iyonlaştırıcı radyasyon kadar etkili olmaz. Radyo dalgaları, mikrodalgalar, kızıl ötesi ışık, mor ötesi ışık (ultraviyole) ve görünür ışık iyonlaştırıcı olmayan radyasyon olarak isimlendirilir. Elektrik enerjisi ileten ya da enerjiyle çalışan her türlü araç ve gereç, çalışma durumunda çevresinde bir elektromanyetik alan oluşturur.

İyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarının yarattığı manyetik alan, kaynakların yoğunluğuna ve frekanslarına bağlı olarak değişiklik gösterir. İyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarını ultraviyole ışınları ve EMR nitelikli radyasyon şeklinde sınıflandırılır.

1- Ultraviyole Işınları (Mor Ötesi Işık)

Ultraviyole ışınlarının asıl kaynağı güneştir. UV ışınları güneş tam doğarken daha çok yayılır. UV ışınları beyaz elbise giyilerek engellenebilir. Bazen bu ışınlar kar veya kumdan yansıyarak kar ve güneş körlüğü yapabilir. UV‟nin derine inmesi(giriciliği) az olduğu için büyük oranda deri ve gözleri etkiler. Gözlerimizin fark edebileceği en yüksek enerjili ışık mor renkli ışıktır. Deri kanserlerinin %80’i UV ışınlarından kaynaklanır.

2- EMR Nitelikli Radyasyon

Radyo dalgaları, mikrodalgalar mobil ve cep telefonları, radyo FM ve TV vericileri, radarlar, trafolar, mikrodalga fırınlar, bilgisayarlar ve akım taşıyan kablolar bu gruba girer.rAD

The post Radyasyon Nedir? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

X ışınları, ultraviyole ışınlar, görülebilen ışınlar, kızıl ötesi ışınlar, mikro dalgalar, radyo dalgaları ve manyetik alanlar, elektromanyetik tayfın parçalarıdır. Elektromanyetik parçaları, frekans ve dalga boyları ile tanımlanır.Alfa, beta, gama, X ışınları ile kozmik ışınlar ve nötronlar çok yüksek frekanslarda olduğundan, elektromanyetik parçacıklar kimyasal bağları kırabilecek enerjiye sahiptir. Bu bağların kırılması sonucu iyonlaşma olur.

İyonlaşabilen elektromanyetik radyasyonları, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımaktadır. DNA’nın zarar görmesi ise hücreleri öldürmektedir. Bunun sonucunda doku zarar görür. DNA’da çok az bir zedelenme, kansere yol açabilecek kalıcı değişikliklere sebep olur.

Çevre sorunları sınır tanımaksızın artmakta ve çeşitli kirleticiler kilometrelerce uzaklara taşınarak etki gösterebilmektedir. Mesela Çernobil kazası sebebiyle yayılan radyoaktif atıkların toprak ürünlerinde yol açtığı kirlilik bilinmektedir. Çernobil reaktöründe oluşan kazada doğrudan etki sonucu 30’dan fazla insan hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmış, sakatlanmış ve hastalanmıştır. Binlerce insan ise belirtileri sonradan çıkacak olan genetik etkilerle nesilden nesile geçebilecek kalıcı izler taşımaktadır. Çernobil’deki kaza sebebiyle atmosfere karışan radyasyon maddelerin atmosferik hareketlerle: uzaklara taşınmasıyla, düştükleri yerlerde radyasyona sebep olmuştur.

Radyasyonun insan bedenine etkileri şunlardır:

• Vücut tüylerinin diplerine ulaşırsa deri kanseri oluşabilir.
• Göğüs kanseri veya akciğer kanserine neden olabilir.
• Gözlerde katarakt oluşumuna neden olabilir.
• Mide ve sindirim sistemini etkileyerek, sırasıyla; mide bulantısı, ishal veya kan kusmaya neden olabilir.
• Kadınlarda yumurtalık veya yumurtalarına, erkeklerde testis ve prostata etki edebilir.
• Lösemi gelişimine neden olabilir.
• Fazla miktarda akyuvar kaybına neden olup, vücudu savunmasız bırakabilir.

Kaynak:

https://tr.wikipedia.org

The post Radyasyon Nedir? Zararları Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Radyasyon şeklinde ısı nakli, ısının uzun dalga boylu ışınlar hâlinde ve herhangi bir aracıya gerek olmaksızın bir noktadan diğer bir noktaya iletilmesi şeklinde olmaktadır. Örnek olarak güneş ısısının dünyaya ulaşması radyasyon şeklinde ısı iletimidir.

The post Radyasyon Nedir? appeared first on TechWorm.