Öncelikle BIOS ve UEFI, bilgisayarların başlatılmasını ve donanımların kontrolünü sağlayan yazılımlardır. BIOS, Basit Giriş/Çıkış Sistemi anlamına gelir ve anakart üzerindeki bir çipte bulunur. UEFI ise Birleşik Genişletilebilir Ürün Yazılımı Arayüzü anlamına gelir ve BIOS’un yerini almaya başlayan daha gelişmiş bir sistemdir diyebiliriz.

BIOS/UEFI Farkları Nelerdir?

Temel olarak BIOS ve UEFI mini bir işletim sistemi olarak düşünebilirsiniz ancak aralarında bazı farklar bulunuyor:

• BIOS, 16 bitlik bir işletim sistemi iken, UEFI 32 veya 64 bitlik bir işletim sistemidir.
• BIOS, mavi ekran ve yazılardan oluşan basit bir arayüze sahipken, UEFI daha modern ve grafiksel bir arayüze sahiptir. UEFI’yi mouse ile kontrol edebilirsiniz.
• BIOS, sistemdeki diskleri 2 TB’a kadar listelerken, UEFI GPT adı verilen bir bölümleme sistemi ile 2 TB’dan büyük diskleri de destekler.
• BIOS, işlemci sıcaklığı, fan hızı, depolama alanı gibi temel ayarları yapmanızı sağlarken, UEFI daha fazla seçenek sunar. Örneğin, overclock yapabilir, RAM frekansını arttırabilir veya dâhili ekran kartı ayarlarını değiştirebilirsiniz.

Sonuç olarak BIOS ve UEFI aynı şey değildir. UEFI, BIOS’un yerine geçen daha yeni ve daha gelişmiş bir teknolojidir. Bilgisayarınızda hangisini kullandığınız anakartınıza bağlıdır. Bazı anakartlar hem BIOS hem de UEFI modlarını desteklerken, bazıları sadece birini destekler.

BIOS/UEFI Ekranına Nasıl Girilir?

BIOS veya UEFI ekranına girmek için bilgisayarınızı açarken belirli bir tuşa basmanız gerekir. Bu tuş, laptopunuzun veya anakartınızın marka ve modeline göre değişebilir. Masaüstü bilgisayarlarda genel olarak BIOS veya UEFI ekranına girmek için DEL tuşu kullanılırken, laptoplarda genellikle F2, F10, F12, Del veya Esc tuşları kullanılır. Bilgisayarınız açılırken ekranda hangi tuşun BIOS veya UEFI’ye girmek için kullanıldığını görebilirsiniz. Ancak bu bilgiler ekranda oldukça kısa sürede kalırlar.

Ayrıca Windows 11, Windows 10 ve Windows 8 gibi işletim sistemlerinde BIOS veya UEFI’ye girmek için alternatif bir yöntem de vardır.

Şimdi hazırsanız 2 yöntemde nasıl BIOS veya UEFI ekranına gideceğimizi anlatalım. Ayrıca aşağıdaki videoyu izleyerek bu işlemi uygulamalı olarak öğrenebilirsiniz.

İlk yöntemimizde Windows 11 için; Windows yani Başlat’ı sağ tıklıyoruz ve buradan Ayarları seçiyoruz. Ardından karşımıza çıkan pencereden Kurtarma sekmesini bulup tıklıyoruz. Devamında “Gelişmiş Başlangıç” sekmesinde ki “Şimdi Yeniden Başlat” butonuna tıklıyoruz.  Windows 10 içinse; Windows yani Başlat’ı sağ tıklıyoruz ve buradan Ayarları seçiyoruz. Ardından karşımıza çıkan pencereden Güncelleştirme ve Güvenlik sekmesini bulup tıklıyoruz. Devamında “Kurtarma” sekmesini seçerek “Şimdi Yeniden Başlat” butonuna tıklıyoruz.

Kısa bir süre bekledikten sonra karşımıza mavi bir ekran gelen ve mavi ekran geldiğinde sırasıyla “Sorun Gider”, ardından “Gelişmiş Seçenekler” ve son olarak “UEFI Donanım Yazılımı Ayarları” kısmını seçerek “Yeniden Başlat” diyoruz. Böylece kısa bir süre bekledikten sonra bilgisayarımız BIOS/UEFI ekranı gelecektir. Bu işlemin Windows 8, Windows 10 ve Windows 11 gibi işletim sistemlerinde geçerli olacağını hatırlatalım. Bu ekrandan çıkmak için klavyeden CTRL+ALT+DEL tuş kombinasyonunu kullanmanız yeterli.

(BIOS Ekranından Çıkmak İçin: CTRL+ALT+DEL)

İkinci yöntemimizde ise bilgisayarımızı yeniden başlattığımız anda klavyeden BIOS veya UEFI ekrana gitmek için atanmış olan tuşa üst üste basıyoruz. Az önce değindiğimiz gibi Masaüstü bilgisayarlarda genel olarak DEL tuşu kullanılırken, laptoplarda genellikle F2, F10, F12, DEL veya ESC tuşları kullanılır. Yine bilgisayarınız açılırken ekranda hangi tuşun BIOS veya UEFI’ye girmek için kullanıldığını görebilirsiniz. Ancak bu bilgiler ekranda oldukça kısa sürede kaldığını tekrar belirtelim.

Şimdi bilgisayarımızı yeniden başlatalım ve yeniden başlattıktan hemen sonra klavyeden DEL tuşuna üst üste basalım. Yukarıda açıkladığım gibi her laptop için farklı bir tuş atanmıştır ancak genel olarak birçok masaüstü bilgisayarlarda bu tuş DEL tuşudur.

Ve biraz bekledikten sonra BIOS yani daha doğrusu UEFI ekranımız geldi. Umarım bu bilgiler sizler için faydalı olmuştur. Başka bir yazıda görüşmek üzere kendinize iyi bakın…

BIOS/UEFI Ekranına Hızlı Bir Şekilde Nasıl Girilir?

Bilgisayarınızı açtığınızda, işletim sisteminin yüklenmesinden önce, bilgisayarınızın donanım ayarlarını yönetmek için kullanabileceğiniz bir ekran görürsünüz. Bu ekrana BIOS (Basic Input/Output System) veya UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) ekranı denir. BIOS veya UEFI, bilgisayarınızın anakartında bulunan bir yazılımdır ve bilgisayarınızın donanım bileşenleri arasındaki iletişimi sağlar.

BIOS veya UEFI ekranına girmek için, bilgisayarınızı açarken belirli bir tuşa basmanız gerekir. Bu tuş, bilgisayarınızın marka ve modeline göre değişebilir. Genellikle, bu tuş F2, F10, F12, Del veya Esc tuşlarından biridir. Bazı durumlarda, bu tuşa basmadan önce Fn tuşuna da basmanız gerekebilir.

Bilgisayarınızı açtığınızda, ekranda hangi tuşa basmanız gerektiğini gösteren bir mesaj görmeniz gerekir. Örneğin, “Press F2 to enter setup” veya “Press Del to enter BIOS” gibi. Bu mesajı kaçırmamak için, bilgisayarınızı açar açmaz ilgili tuşa hızlı bir şekilde basın. Eğer mesajı göremiyorsanız veya çok hızlı geçiyorsa, bilgisayarınızın kullanım kılavuzuna veya üreticinin web sitesine bakabilirsiniz.

BIOS veya UEFI ekranına girdiğinizde, klavyenizi kullanarak menüler arasında gezinebilir ve istediğiniz ayarları yapabilirsiniz. Örneğin, başlangıç sırasını değiştirebilir, güvenlik seçeneklerini ayarlayabilir veya donanım testleri yapabilirsiniz. Yaptığınız değişiklikleri kaydetmek için F10 tuşuna basabilir veya Save and Exit seçeneğini seçebilirsiniz. Değişiklik yapmadan çıkmak için ise Esc tuşuna basabilir veya Exit without Saving seçeneğini seçebilirsiniz.

BIOS veya UEFI ekranına girmek, bilgisayarınızın performansını ve güvenliğini artırmak için önemli bir işlemdir. Ancak, yanlış bir ayar yaparsanız, bilgisayarınızın çalışmasını bozabilir veya verilerinizi kaybedebilirsiniz. Bu nedenle, BIOS veya UEFI ekranına girmeden önce mutlaka yedek alın ve ne yaptığınızdan emin olun.

Umarım makalem size yardımcı olmuştur. Başka bir şey isterseniz lütfen bana bildirin. 😊

The post BIOS/UEFI Nedir? Farkları Nelerdir? BIOS/UEFI Ekranına Nasıl Girilir? appeared first on TechWorm.

CSM, UEFI Anakartlar İçin Geriye Dönük Uyumluluk Modudur.

Bilgisayarınızın açılışında karşınıza çıkan ekran, bilgisayarınızın firmware’ini yani sabit yazılımını gösterir. Firmware, bilgisayarınızın donanım bileşenleri ile işletim sistemi arasında bir köprü görevi görür ve bilgisayarınızın doğru şekilde çalışmasını sağlar. Firmware, genellikle BIOS (Basic Input/Output System) veya UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) olarak adlandırılır. Bu iki firmware arasında bazı farklar vardır ve bu farklar bilgisayarınızın performansı ve uyumluluğu üzerinde etkili olabilir.

BIOS, ilk olarak 1970’lerde IBM PC’lerde kullanılmaya başlanan ve zamanla bir standart haline gelen bir firmware türüdür. BIOS, sistem açılışında fiziksel sürücüleri tanır ve MBR (Master Boot Record) içindeki kodu çalıştırarak işletim sisteminin yüklenmesini sağlar. BIOS’un en büyük dezavantajı, sadece 16 bitlik bir mimariye sahip olması ve 2.2 TB’den büyük diskleri desteklememesidir. Ayrıca BIOS, sabit disk bölümlerine doğrudan erişemez ve sadece bir bootloader kullanabilir.

UEFI ise, BIOS’un yerini alması için tasarlanan ve 2000’li yıllarda geliştirilmeye başlanan bir firmware türüdür. UEFI, 64 bitlik bir mimariye sahiptir ve 9.4 ZB’ye kadar diskleri destekler. UEFI, sabit disk bölümlerine doğrudan erişebilir ve birden fazla bootloader kullanabilir. UEFI’nin en büyük avantajlarından biri de EFI Shell adı verilen bir komut satırı arayüzüne sahip olmasıdır. EFI Shell, firmware üzerinde daha kolay onarım ve düzenleme yapılmasına olanak sağlar.

UEFI, BIOS’a göre çok daha gelişmiş bir firmware türü olsa da, bazı durumlarda eski tip işletim sistemleri veya donanımlar ile uyumlu olmayabilir. Bu durumda devreye CSM (Compatibility Support Module) girer. CSM, UEFI anakartlar için geriye dönük uyumluluk modudur. Eğer UEFI bir anakartınız var fakat eski BIOS metodu ile boot etmek istiyorsanız bu durumda CSM kullanmanız gerekir. CSM, UEFI’nin bazı özelliklerini devre dışı bırakarak BIOS benzeri bir ortam yaratır.

CSM kullanmanın bazı avantajları vardır. Örneğin, farklı disklere kurulu sistemleri dual boot olarak çalıştırmak daha basittir. Ayrıca Chameleon gibi alternatif bootloader’lar kullanılabilir. Ancak CSM kullanmanın bazı dezavantajları da vardır. Örneğin, boot süresi daha uzun olur. Ayrıca EFI Shell gibi UEFI’nin sunduğu bazı özelliklerden yararlanamazsınız.

Sonuç olarak, CSM nedir sorusunun cevabı şudur: CSM, UEFI anakartlar için geriye dönük uyumluluk modudur. Eğer eski tip işletim sistemleri veya donanımlar ile çalışmak istiyorsanız CSM kullanabilirsiniz. Ancak eğer yeni nesil işletim sistemleri veya donanımlar ile çalışmak istiyorsanız UEFI kullanmanız daha avantajlı olacaktır.

UEFI ve CSM Farkı Nedir?

UEFI, yeni nesil bir firmware türüdür. Firmware, bilgisayarınızın donanım bileşenleri ile işletim sistemi arasında bir köprü görevi görür. UEFI, BIOS’un yerini alması için tasarlanmıştır ve BIOS’a göre daha gelişmiş özelliklere sahiptir. Örneğin, UEFI, 64 bitlik bir mimariye sahiptir, 9.4 ZB’ye kadar diskleri destekler, sabit disk bölümlerine doğrudan erişebilir, birden fazla bootloader kullanabilir ve EFI Shell adı verilen bir komut satırı arayüzüne sahiptir. UEFI, bilgisayarınızın daha hızlı açılmasını ve daha iyi uyumluluk sağlamasını mümkün kılar.

CSM ise, UEFI anakartlar için geriye dönük uyumluluk modudur. CSM, eski tip işletim sistemleri veya donanımlar ile çalışmak isteyen kullanıcılar için tasarlanmıştır. CSM, UEFI’nin bazı özelliklerini devre dışı bırakarak BIOS benzeri bir ortam yaratır. CSM, farklı disklere kurulu sistemleri dual boot olarak çalıştırmak veya alternatif bootloader’lar kullanmak gibi bazı avantajlar sunar. Ancak CSM, boot süresini uzatır ve UEFI’nin sunduğu bazı özelliklerden yararlanamazsınız.

Sonuç olarak, UEFI ve CSM farkı nedir sorusunun cevabı şudur: UEFI ve CSM, farklı firmware türleridir. UEFI, yeni nesil bir firmware türüdür ve BIOS’a göre daha gelişmiş özelliklere sahiptir. CSM ise, UEFI anakartlar için geriye dönük uyumluluk modudur ve eski tip işletim sistemleri veya donanımlar ile çalışmak isteyen kullanıcılar için tasarlanmıştır.

The post CSM Nedir? CSM Ne Demek? UEFI ve CSM Farkı Nedir? appeared first on TechWorm.

Bilgisayarda format işlemini başlatmak için ilk olarak Asus bilgisayarlarda Power düğmesine basarken öte yandan “ESC”, “F2” ya da “DEL” tuşuna basarak BIOS menüsüne ulaşmak gerekiyor. Açılan menüden USB Belleği veya CD okuyucuyu birinci sırada, hard diski ikinci sırada olacak şekilde düzenlemek gerekiyor. İşlem tamamlanınca F10’a basıp “Evet” tuşuna basarak ayarlar kaydediliyor.

Özellikle temiz kurulum rehberinde karşılaştığımız BİOS‘a ulaşama durumu ile ilgili olarak bir bilgilendirme yazısı hazırladık. BİOS’a ulaşma tuşu günümüzde çoğu bilgisayarlarda benzerlik gösterse de bazı markaların modellerinde değişiklik gösterebilmektedir.

Asus Laptoplarda BIOS’a Ekranına Ulaşma

Öncelikle şunu belirtmeliyiz Windows 10 üzerinden otomatik başlatma ile BİOS’a ulaşılabiliyor bununla ilgili olarak Asus bir video yayınlamış.

Eğer bu menüden BIOS ekranına ulaşamıyor iseniz Asus marka bilgisayarlar için hemen alttaki videoyu izleyerek hızlı bir şekilde BIOS tuşunu öğrenebilir ve böylece BIOS ekranına ulaşabilirsiniz.

Bazı ASUS bilgisayarlarda BIOS – BOOT ekranına ulaşma tuşları ise şöyle.

The post Asus Laptop BIOS Tuşu Nedir? BIOS Ekranına Nasıl Gidilir? appeared first on TechWorm.

Öncelikle bu hata daha çok bilgisayarınıza yeni taktığınız SSD veya HDD’ye format atarken karşımıza çıkıyor. Tabi farklı bir şekilde işletim sistemi kurulu bilgisayarınıza format atarken de çıkabilir.

Bu hatanın (ERROR: BIOS/LEGACY BOOT OF UEFI-ONLY MEDIA) Türkçe karşılığı “HATA: YALNIZCA UEFI ORTAMININ BIOS/ESKİ ÖNYÜKLEMESİ” anlamına geliyor. Kısaca “bu bilgisayar yalnızca uefi mod ile format atılabilir” diyor. Yani hazırlamış olduğunuz format USB’si UEFI Modu desteklemiyor. Hazırlamış olduğun usb belleği yeniden yapılandır şeklinde uyarı bilgisi veriyor.

Biz bu usb belleğimizi Rufus adlı paket program ile hazırlamıştır. Windows 10 ISO dosyasını Rufus programıyla usb belleğe yazdırarak format USB’sini yapılandırmıştık.

UEFI Mod eski tip bilgisayarların daha hızlı açılıp kapanmasını sağlayan bir moddur. Bilgisayarınızın BOOT kısmında UEFI Enable veya UEFI Disable şeklinde bir seçenek var ise, bu seçeneği UEFI Disable yaptıktan sonra F10 ve Enter tuşuna basarak bilgisayarınız yeniden başlatıldığında bu hatayı hızlıca çözmüş olacaksınız.

Eğer bu UEFI Enable veya UEFI Disable seçenekleri sizde mevcut değilse format usb’si hazırlamış olduğunuz programla da çözebilirsiniz.

Ben USB’yi Rufus ile hazırlamıştım.  Bunun için usb belleği bilgisayarımıza tekrar takıyoruz. Ardından Rufus programını çalıştırıyoruz. Karşımıza gelen pencerede aygıt kısmında USB belleğimizi gösteriyoruz.  Sonra seç kısmında format atmak istediğimiz işletim sisteminin ISO dosyasını seçiyoruz. Son olarak disk bölüm düzenini MBR olarak değiştiriyoruz. Asıl püf nokta burası. Bu işlemi yaptıktan sonra “Başlat” diyerek USB Belleğimize Rufus yardımıyla Windows 10 ISO dosyasını yazdırma işlemini başlatmış oluyor. İşlem tamamlandığında artık bilgisayarınıza bu usb bellekle format atabilirsiniz.

Benim anlatacaklarım bu kadar. Herhangi bir sorunuz varsa yorum kısmından sorabilirsiniz. Ayrıca bu videonun faydalı olduğunu düşünüyorsanız beğenmeyi ve destek içinde abone olmayı unutmayın. Başka bir videoda görüşmek üzere hoşçakalın.

ERROR: BIOS/LEGACY BOOT OF UEFI-ONLY MEDIA

This drive was created by Rufus [https://rufus.ie].

It can boot in UEFI mode only but you are trying to boot it in BIOS/Legacy mode. THIS WILL NOT WORK!

To remove this message you need to do ONE of the following:

– If this computer supports UEFI, go to your UEFI settings and lower or disable the priority of CSM/Legacy mode.

– OR Recreate the drive in Rufus and use:

• Partition scheme > MBR.
• Target system > BIOS (…)

– OR Erase the whole drive in Rufus by selecting:

• Boot Type > Non bootable

Note: You may also see this message if you installed a new OS and your computer is unable to boot that OS in UEFI mode.

Please remove this media and press any hey to reboot

The post ERROR: BIOS/LEGACY BOOT OF UEFI-ONLY MEDIA appeared first on TechWorm.

1- Bilgisayarım buradan işletim sisteminin yüklü olduğunu C: sürücüsüne gidelim ve sırasıyla Windows | Panther klasörüne kısmına gidelim ve burdan Setupact.log’a klikleyelim. Açılan dosyada şu satırları bulun:

Callback_BootEnvironmentDetect: Detected boot environment:

Bu satırın sonunda, iki nokta üst üste işaretinden sonra BIOS mu, yoksa UEFI mi kullandığınızı öğrenebilirsiniz. EFI yazıyorsa bilgisayarınızda UEFI BIOS Modu, BIOS yazıyorsa ESKİ BIOS Modu kullandığınız anlamına gelecektir.

2- Görev çubuğu üzerinde sağ klik, Görev Yöneticisi buradan Dosya | Yeni Görevi Çalıştır kısmına cmd yazıp “Yönetici Bu görevi yönetici ayrıcalıklarıyla oluştur” seçeneğini seçiyoruz ve Tamam diyoruz. Komut istemini “yönetici olarak” açalım. Buraya “bcdedit” yazıp enter yapalım. Gelen pencerede Patch kısmının karşısında winload.efi yazıyorsa bilgisayarınızda UEFI BIOS Modu, winload.exe yazıyorsa ESKİ BIOS Modu kullandığınız anlamına gelecektir.

3- Windows+R Tuşlarına basın ve gelen pencereye msinfo32 yazın gelen pencerede “BIOS Modu” yazan yerin karşısında UEFİ yazıyorsa bilgisayarınızda UEFI BIOS Modu, Legacy veya Eski yazıyorsa ESKİ BIOS Modu kullandığınız anlamına gelecektir.

4- Bilgisayarım sağ klik Yönet devamında gelen pencereden Disk Yönetimi burada “Birimler” yazan sekmede EFI yazıyorsa bilgisayarınızda UEFI BIOS Modu, EFI yazmıyorsa ESKİ BIOS Modu kullandığınız anlamına gelecektir.

5- Son olarak bilgisayarınızı yeniden başlatın ve delete tuşuna basarak BIOS ekranına gidin. BOOT kısmında UEFİ yazıyorsa bilgisayarınızda UEFI BIOS Modu, EFI yazmıyorsa ESKİ BIOS Modu kullandığınız anlamına gelecektir.

The post Bilgisayarınız UEFI BIOS Modu mu, ESKİ BIOS Modu mu Kullanıyor? Nasıl Öğrenirim? appeared first on TechWorm.