Virüslerin Genel Özellikleri

Virüsler mutlak hücre içi parazitidir. Bir hücre içine girdiği zaman hücre içi fazı başlar ve bu fazda virüs çoğalması oluşur. Virüs genomu yapılır ve virüs kılıfını oluşturan moleküller sentezlenir. Bir virüs genomu bir hücreye girip de çoğalırsa bu işleme enfeksiyon denir. Bir virüsün enfekte edip içinde çoğaldığı hücreye de konak adı verilir. Virüslerin çoğalma (replikasyonu) aşamalarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:

Tutunma: Virüs konak hücre yüzeyine tutunur. Penetrasyon: Virüs genetik materyali hücre içerisine aktarılır. Kapsit hücre dışında kalır. Replikasyon (Kopyalama): Virüs genetik materyali bakteri DNA’sı ile birleşerek kendini kopyalar. Sentez: Konak hücre içerisinde yeni virüsün parçaları sentezlenir. Birleştirme: Sentezlenen parçalar konak hücrede birleştirilir. Serbest Kalma: Oluşan virüsler konak hücreyi parçalayarak serbest kalır ve diğer hücreleri enfekte ederek parazitik yaşamlarına devam ederler.

Virüslerin Çoğalması (Replikasyonu)

Virüs konukçunun metabolizmasını kendi çoğalmasını sağlayacak şekilde yönlendirir. Bu nedenle virüsler hem hastalık ajanı hem de kalıtım için bir ajandır. Hastalık ajanı oldukları zaman virüsler hücre içine girebilirler ve bu hücrelerde zararlı değişimlere neden olurlar. Sonuçta konak hücre fonksiyonu durur ve konak hücre ölür. Kalıtım ajanı oldukları zaman ise virüsler hücre içine girer ve sürekli genetik değişiklikleri başlatır. Bu genetik değişiklikler genellikle zararlı değildir ve hatta yararlı bile olabilir. Bu açıdan virüsler günümüzde genetik mühendisliği çalışmalarında gen aktarılmasında bir aracı olarak kullanılabilmektedir.

Virüslerin Sınıflandırılması

Virüslerin sınıflandırılmasında pek çok farklı uygulama mevcuttur. Enfekte ettikleri hücreye göre, hastalık yaptıkları yere göre, meydana getirdikleri hastalık şekline göre, vb. sınıflandırma yöntemleri mevcuttur.

Virüslerin sınıflandırılmasında kullanılan yaygın bir yaklaşım yoktur. Kullanılan sınıflandırma kriterleri diğer mikroorganizmalarda kullanılanlardan çok farklıdır. Virüslerin enfekte ettikleri konak hücre çeşidi (bitki/hayvan vb.), virüs simetrisi (kübik, helikal, kompleks), virüs kimyasal yapısı (zarflı, zarfsız) ve virüs nükleik asidinin çeşidi (DNA veya RNA, çift iplikli veya tek iplikli oluşu) sınıflandırmada bir kriter olarak kullanılabilir. Önceki bölümlerde temel sınıflandırma biriminin tür olduğundan bahsedilmişti ancak burada da temel sınıflandırma birimi tür olmasına karşın tür kavramı diğerlerinden farklıdır. Diğer mikroorganizmalar gibi gerçek bir hücresel yapıya sahip değildirler. Virüslerde tür, benzer karakterlere sahip olan, aynı veya çok yakın konak türleri enfekte eden virüsler topluluğunu ifade eder. Bu tanıma göre virüsleri burada enfekte ettikleri hücrelere göre sınıflandırmak daha uygun olacaktır.

Virüsler enfekte ettikleri konak hücreye göre:

• Bitki virüsleri
• Hayvan virüsleri
• Bakteri virüsleri (bakteriyofajlar)
• Diğer ökaryotik hücreleri enfekte eden virüsler

Örneğin; bitkileri enfekte eden tütün-mozaik virüsü, hayvanları enfekte edenkuduz virüsü, bebek ve çocuklarda ishale sebep olan Rotavirüs gibi.

Virüslerin Hücre Yapıları

Virüsler 20-300 nanometre boyutlarında olduğundan normal mikroskopla görülemez ancak elektron mikroskobu ile görülebilir. Elektron mikroskopları 1.000.000 kattan daha fazla görüntü büyütmeyi sağlar. Elektron mikroskobu ile yapılan incelemeler sonucunda virüsler yapısal olarak aşağıdaki kısımlardan oluşmaktadır:

• Nükleik asit
• Kapsid
• Kuyruk ve kuyruk lifleri
• Viral zarf
• Kapsomer
• Diğer yapısal elemanlar

Nükleik Asit: Genetik materyal olarak yapılarında bir tane nükleik asit bulunur (ya DNA ya da RNA). Virüs nükleik asitlerinin bazıları tek iplikli bazıları ise çift iplikli olup doğrusal, halkasal veya parçacıklar şeklindedir.

Kapsid: Nükleik asidi olumsuz etkilerden koruyan yapıya kapsid adı verilir. Görevleri arasında:

• Nükleik asidi dış etkenlerden koruma,
• Virüsün şeklini sağlama,
• Hücre dışında yaşama,
• Yeni hücrelere girmeye olanak sağlama,
• Virüsün konak hücreye yapışmasını sağlama gibi görevler vardır.

Hücre dışında bulunurken virüs protein ile çevrili bir nükleik asit içerir. Bu fazda virüs partikülü virion (nükleik asit + kapsid) olarak da adlandırılır.

Viral Zarf: Bazı virüslerin dışarısında kapsidide koruyan bir dış örtü mevcuttur. Buna viral zarf veya membran örtü adı verilir.

Değişik morfolojideki virüslerin yapısı

Virüs kapsidleri genel olarak üç çeşit morfolojiye sahiptir: Helikal, kübik ve kompleks yapılı virüslerdir.

Helikal Simetrili Virüsler: Silindirik bir yapıdır. Yapısal birimler bir eksen etrafında heliks olacak şekilde dizilmiştir. Nükleik asit olarak sadece RNA içerir. İnsanlarda enfeksiyon oluşturanlar zarflı yapıdadır. Örneğin; Rabdovirüsler ve Paravirüsler bu helikal simetriye sahiptir.

Kübik Simetrili Virüsler: 20 tane eşkenar üçgen yüzeye sahiptir. Nükleik asit olarak hem DNA hem de RNA bulundurabilir. Örneğin; Adenovirüsler, Picorco virüsler bu yapıya sahiptir.

Kompleks Yapılı Virüsler: Karmaşık yapıya sahiptirler ancak bir tuğlayı andıran görünümdedir. Örneğin; Pox virüsler, Herpes virüsleri kompleks yapılı virüslerdir.

Bakteriyofaj, İnterferon, Viroid ve Prion

Virüsler dış ortamda yaşamlarını sürdüremez. Bunun için canlı bir organizmaya ihtiyaçları vardır. Bu özellikleri nedeniyle mutlak hücre içi paraziti olarak bilinirler. Virüsler farklı canlılardaki bakterileri enfekte etme özelliğine sahiptir. Bu virüslerden bakterileri enfekte ederek yaşamlarını devam ettiren virüslere bakteriyofaj denir.

Virüslerin neden olduğu enfeksiyonları engellemek için antibiyotik maddeler etkisiz kalmaktadır ancak bazı vücut yapıları zararlı mikroorganizmalarla mücadele edebilmektedir.

İnterferon (kısaca İFN) adı verilen vücut hücrelerinin çoğunluğunca sentezlenen ve bakterilere, parazitlere, virüslere ve urlara karşı etki gösteren bir proteindir.En çok bilinen türleri interferon alfa (Akyuvarlarca üretilir.) ve interferon beta (Diğer hücrelerce üretilir.)’dır.

Viroidler, enfeksiyon yapıcı özellikteki RNA molekülleridir. Gerçek hücre yapısına sahip olmamasıyla bakteri, küf, maya, protoza ve alglerden ayrılırken; kapsid içermedikleri içinde virüslerden ayrılırlar. Önemli pek çok bitki hastalığına neden oldukları için tarımsal öneme sahiptirler. Turunçgillerde Exocortis viroidi Akdeniz Bölgesi’nde çok yaygın görülür. Patates iğ yumru hastalığı patateslerde görülür. Şeftali, avakado, elma ve hindistan cevizinde hastalık oluştururlar. Bilinen viroid hayvan hastalığı hiç yoktur.

Prionlar, protein yapısında enfeksiyon etkeni partiküller olarak tanımlanır ve pek çok hastalığa neden oldukları düşünülmektedir. Yapılan çalışmalar, prionların sıcak, radyasyon ve kimyasal muameleye rağmen yaşadıklarını göstermiştir. Sadece protein-parçalayıcı enzimlere hassastırlar. Hayvanlarda deli dana hastalığının etmenidirler.

Virüslerin Gıda Endüstrisindeki Önemi

Virüsler gıdalarda gelişemezler. Gıdalar ve su virüsler için sadece taşıyıcı görevindedir. Virüslerin çok azı gıda kaynaklı olup büyük bir çoğunluğu gastroenterit’e (bağırsak iltihabı) neden olur. Bunlardan bazıları:

Norovirüsler: 28-35 nanometre büyüklüğünde, kılıfsız, tek iplikçikli RNA’ya sahiptir. İnsanlar bu virüse kışın yakalandığı için kış kusma hastalığı olarak adlandırılır. Aniden başlayan bulantı ve ardından gelen şiddetli kusma görülür. Gıda kaynaklı norovirüs hastalıklarının çoğu virüsün gıdaya bulaşması sonucu taşınır. Özellikle salata sosu, krema, sandviç ve fırıncılık ürünleri, midye gibi gıdaların yenmesi sonucu ortaya çıkar; ısıl işlem (60 0C), klora ve dondurmaya karşı dirençlidir.

Viral Hepatitler: Gıda kaynaklı viral enfeksiyonlarda Hepatit A ve E gıdalar aracılığı ile insana taşınır. Çiğ veya yetersiz ısıl işlem görmüş gıdalar ve kirli sulardan elde edilmiş deniz ürünlerinin tüketilmesiyle insanlara taşınır. Virüsün hedef organı karaciğerdir. Hepatit A sarılık etmenidir. Kuluçka dönemi 1 ay olup yorgunluk ve halsizlik, iştahsızlık, ateş, karın ağrısı, kusma, sarılık, koyu renkli idrar gibi belirtileri vardır. Isıtma ve kurutma işlemine dayanıklıdır. Kaynatma da ise 15-20 dk’da ölür.

Avian İnfluenza: Bir RNA virüsü olup tavuk vebası ya da kuş gribi olarak bilinir. Bu virüsün insanlara geçmesi enfekte olmuş kümes hayvanları veya virüsün bulunduğu yüzeylerle temas sonucu geçer. Isıya duyarlı olup hijyenik kurallara göre pişirilen gıdalardan insanlara geçmez.

Gıda kaynaklı diğer virüsler

The post Virüs Nedir? Virüslerin Çeşitleri ve Özellikleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Biyolojik virüslerin başka canlılara bulaşma yolu ile çoğalma benzeşmesinden çıkılarak bu zararlı program parçacıklarına virüs ismi verilmiştir. Bir programın virüs olabilmesi için, kendisini izinsiz olarak başka programlara ekleyerek çoğalan bir işleve sahip olması gerekir. Bilgisayar virüsleri sadece program kodları ile sisteme bulaştıkları için canlılara biyolojik olarak bulaşamazlar.

Virus terimi ilk olarak 1984’te Fred Cohen tarafından hazırlanan Experiments with Computer Viruses (Bilgisayar Virüsleri ile Deney) adlı tez çalışmasında kullanılmış ve terimin Len Adleman ile birlikte türetildiği belirtilmiştir. Ancak daha 1972’lerde David Gerrold’e ait When H.A.R.L.I.E Was One adlı bir bilim-kurgu romanında, biyolojik virüsler gibi çalışan VIRUS adlı hayali bir bilgisayar programdan bahsedilmiş . Yine bilgisayar virüsü terimi, Chris Claremont’in yazdığı ve 1982 yılında basılmış Uncanny X-Men adlı çizgi romanda geçmiş . Dolayısıyla Cohen’in virüs tanımlaması akademik olarak ilk kez kullanılsa da terim çok önceden türetilmişti.

Elk Cloner adlı bir program ilk bilgisayar virüsü olarak tanımlanmıştır. Rich Skrenta tarafından 1982 yılında yazılan virüs Apple DOS 3.3 işletim sistemine bulaşıp disketler vasıtasıyla yayılmıştır. Bir lise öğrencisi tarafından hazırlanıp şaka olarak oyun dosyaları içerisine gizlenmişti. Oyun, 50. çalıştırmada virüs gönderiliyor ve sonrasında boş bir ekranda Elk Cloner adlı virüs hakkında bir şiir gösterilererek görevini tamamlıyordu.

İlk PC (Kişisel Bilgisayar) virüsü Brain adında bir boot virüsü idi ve 1986 yılında Pakistan’ın Lahore şehrinde çalışan Basit ve Amjad Farooq Alvi isimli iki kardeş tarafından yazılmıştı. Kardeşler virüsü , resmi olarak, yazdıkları yazılımın korsan kopyalarını engellemeye yönelik hazırlamışlardı. Ancak analizciler bir tür Brain değişkeni (varyant) olan Ashar virüsünün , kodlar incelendiğinde aslında Brain’den önce oluşturulduğunu iddia etmekteler. 1990’ların ikinci yarısından itibaren makro virüsleri yaygınlaşmıştır.

Bazı virüsler; uygulamalara zarar vermek, dosyaları silmek ve sabit diski yeniden formatlamak gibi çeşitli şekillerde bilgisayara zarar vermek amacıyla programlanmışlardır. Bazıları zarar vermektense , sadece sistem içinde çoğalmayı ve metin, resim ya da video mesajları göstererek fark edilmeyi tercih ederler. Bu zararsızmış gibi gözüken virusler kulanıcı için problem oluşturabilir. Bilgisayar hafızasını işgal ederek makineyi yavaşlatabilir, sistemin kararsız davranmasına hatta çökmesine neden olabilirler. Sonuç olarak birçok virüs, hata kaynağıdır ve bu hatalar sistem çökmelerine ve veri kaybına neden olabilir.

Peki bu bilgisayar virüsleri nasıl bulaşır? Virüsün bulaşması için, virüs kodunun sistemde bir şekilde çalışır hale gelmesi gerekir. Virüsleri, bulaşma şekline göre sınıflarsak;

Dosyalara bulaşan virüsler: Bu virüslerin büyük bir kısmı çalıştırılabilen (EXE, COM uzantılı) dosyalara bulaşır. Virüs, kodlarını genellikle dosya kodlarının sonuna ekler. Dosyaya eklenen kodlar dosyanın boyutunu değiştirir (Bazı virüsler, dosya içindeki boş yerlere yazarak, dosya boyutunun değişmesini de engeller; chernobyl gibi). Dosya çalıştırıldığında virüste kendi kodlarını çalıştırırarak zarar verecek eylemlerine başlar. SYS, DRV, BIN, OVL, OVY uzantılı dosyalara bulaşan virüsler de vardır. Bazı virüsler ise yerleştikleri yerde uykuda kalarak hiçbir faaliyette bulunmaz. Virüsün aktif olacağı bir tarih vardır. Bilgisayarın sistem tarihi ile virüsün tarihi aynı güne isabet ettiğinde zarar verme işlemine başlar.

(Örneğin CIH chernobyl virüsü 1998 de Tayvan’da çok yaygın olarak bulundu. Virüsü yazan kişi, yerel bir internet konferansında virüsü faydalı bir program diye gönderdi. Bir hafta içinde virüs, birçok ülkede bulundu. CIH virüsü, Windows95 ve Windows98 executable yani .exe uzantılı dosyalara bulaşır. Virüslü bir .exe dosyası çalıştırılıp virüs hafızada aktif olduğu zaman sistemde çalıştırılan diğer WIN95/98 .exe dosyalarına bulaşmaya çalışır. Disket, CD-ROM, internetten çekilen veya e-postanızda size gönderilen bir .exe dosyası virüslü ise ve bu .exe dosyasını çalıştırırsanız size bulaşır. Virüs sisteme yerleşdikten sonra 26 nisanda aktif hale gelerek flash bios programını siler ve bilgisayarı açılamaz hale getirir.)

Boot sektörü virüsleri: Boot sektör, sabit diske ait tüm bilgilerin saklandığı ve bir program vasıtası ile işletim sisteminin başlatılmasını sağlayan yerdir. Boot sektörde, diskin formatı ve depolanmış verilerin bilgileriyle DOS’un sistem dosyalarını yükleyen boot programları bulunur. Disketin de boot sektörü vardır. Bir boot virüsü boot dosyalarına bulaştığında, bu disk veya disketten bilgisayar açılmaya çalışıldığında ya açılış dosyalarını bozarak bilgisayarın açılmasına engel olur yada açılışta sistemin belleğine kopyalayarak her çalışan programa bulaşma imkanını elde eder. Sabit diskin ilk fiziksel sektörlerinde diskin Master Boot Record’u (MBR-Ana Boot Kaydı-) ve Partition (Bölüm) Tablosu vardır. Diskin MBR ‘sinin içindeki Master Boot Programı partition tablosundaki değerleri okur ve boot edilebilir partition’ın başlangıç yerini öğrenir. Sisteme o adrese git ve bulunduğun ilk program kodunu çalıştır komutunu gönderir. Bu virüslere Master Boot Record Virüsleri denir.

Multi-Partite Virüsler: Boot Sektörü virüsleri ile Master Boot Record virüslerinin bileşimidir. Hem MBR’a hemde boot sektöre bulaşır ve çalıştırılabilir dosyaları bozarak yayılırlar. (Örnek; Polyboot.B ve AntiEXE…)

Ağ Virüsleri: Mevcut yerel ağ yada internet üzerinden paylaşılan klasör, sürücü ve açık port vb. hedefleri kullanarak bulaşır. Yerleştiği açık sistemden ağdaki diğer sistemlere yayılmaya, ağı meşgul tutarak yavaş çalışmasına neden olur. (Örnek: Nimda, SQQLSlammer…)

Makro Virüsleri: Microsoft Word, Microsoft Excel ve Microsoft Access gibi office programlarına daha işlevsellik katmak için bir programlama dili yardımıyla makro hazırlanıp bir düğme, kısayol vb. aracılığıyla ile çalıştırılabilir. Makrolar belge ile taşındığı için belge açıldığında virüsün makro kodu çalışmaya başlar. Günümüzde e-posta ile gönderilen sunu, belge, elektronik tablo ekli dosyalar vasıtasıyla daha çok yayılma ortamı bulmuştur (örnek;Melisa).

Amerika Birleşik Devletleri’nde virüs oluşturmak ve yaymak bir bilgisayar suçudur ve federal suçlar kapsamına girmektedir. 1986 tarihli “The Electronic Privacy Act” yasası bilgisayarların kötü amaçlı ve hileli bir şekilde kullanımına karşı çıkartılan en dikkate değer yasadır. Avrupa ise 1991 yılında “Computer Misuse Act” adında bir yasa çıkartmıştır. Bu yasada da bilgisayar virüsü oluşturmak ya da bilerek dağıtmak suç olarak kabul edilmiştir.

Ülkemizde de bilişim suçu kavramı Türk Ceza Hukukuna ilk defa 1991 yılında 3756 sayılı Kanunla girmiş. Günümüzde; TCK’nın 525.maddesinin (a-b-c-d) bentleri ile Bilişim Alanı Suçları olarak değerlendirilmiş olup; bir bilgisayar sistemine yada bilgisayar ağına yetkisi olmaksızın erişimi ve sistemin yapmış olduğu iletişimin yetkisiz dinlenmesi, sistemin bir kısmına yada bütününe ve programlara veya içerdiği verilere ulaşma, bir bilgisayar yada iletişim sisteminin fonksiyonlarını engellenme amacıyla bilgisayar verileri veya programlarının sisteme girilmesi, yüklenmesi, değiştirilmesi, silinmesi veya ele geçirilmesi, sisteme fiziksel yollarla zarar verilmesi, sistemin işlemesinin durdurulması, kasten virüs üretmek, Truva Atları (Trojan Horses), Solucanlar (Worms) gibi yazılımlar kullanarak bilgi çalmak, fiziksel zarar vermek suç kabul edilmiştir.

Kaynak: www.meb.gov.tr

The post Bilgisayar Virüsü Nedir? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Canlılar ile cansızlar arasında geçit oluşturan virüsler, hücresel özelliğe sahip olmadığından dolayı sınıflandırmada herhangi bir basamakta bulunmazlar. Bir virüsün yapısı sadece dışta bir protein kılıf ve içerisinde nükleik asitten meydana gelir Üremeleri için konak hücreye ihtiyaçları vardır. Ribozomları, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum gibi zarla çevrili organelleri yoktur. Kalıtım molekülleri ya DNA ya da RNA’dır.

 Virüs hücreyi nasıl ele geçir? Bir virüs hücreye tutunduğunda ilk başta hücre zarını eritir, sonra buradan içeriye kendi nükleik asidini bırakır. Bu nükleik asit yönetimi ele geçirerek hücreyi kendi hesabına çalıştırır ve ilk önce kendi nükleik asitlerinin kopyalarını sentezlettirir, daha sonra da protein kılıflarını sentezlettirir. Bunlar da birleşerek yüzlerce virüs oluşumunu sağlarlar. Sonunda hücre içindeki bu virüsler hücre dışına çıkarak yeni hücrelere saldırırlar.

Virüslerin Çeşitleri

Virüsler hastalık yaptıkları ve üzerinde yaşadıkları canlı gruplarına göre;

1- Bitkisel Virüsler: Bitkilerde hastalık yapan bu virüslerin kalıtım maddesi RNA’dır. Tütün mozaik virüsü, salatalık virüsü örnek verilebilir.

2- Hayvansal Virüsler: Hayvanlarda ve insanlarda hastalığa neden olan bu virüslerin kalıtım maddesi bazılarında DNA bazılarında ise RNA’dır. Kızamık, suçiçeği, uçuk, siğil, AIDS hayvansal virüslerin neden olduğu hastalıklara örnek verilebilir.

3- Bakteri Virüsleri (Bakteriyofaj): Bakterileri parçalayan virüslerdir. Kalıtım maddesi sadece DNA’dır.

Viral Enfeksiyonlar? Virüslerin neden olduğu hastalıkların genel adıdır. Peki bu enfeksiyonlar nelerdir; grip, soğuk algınlığı, kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, siğil, uçuk,  hepatit, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları, çocuk felci, HIV, HPV, kuduz, bazı kanser türleri sayılabilir.

Viral enfeksiyon; ateş, halsizlik, baş ağrısı, karın ağrısı, boğaz ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterir.

Viral enfeksiyonlara karşı koymada antiviral ilaçlar analjezikler kullanılmalıdır. Bu ilaçlar en çok ağız yoluyla, bazıları ise damar içine enjeksiyon ile uygulanır. Tedavide dinlenme oldukça önemlidir. Ayrıca sıvı tüketimi, meyve –sebze yeme ve en önemlisi de hijyene dikkat etmek gerekir.

Sonuç olarak şöyle diyebiliriz bitip tükenmek bilmeyen bir düşman gibi görünen bu mikroorganizmalara karşı tümüyle savunmasız değiliz. Virüslere karşı savaşırken yeni geliştirilen ilaçlar, aşılar ve çok güçlü bir bağışıklık sistemimiz ile onları yeneceğimiz kesin.

The post Virüs Nedir? Viral Enfeksiyonlar Nelerdir? appeared first on TechWorm.

WORMS (KURTLAR)

Bilgisayarınızda bulunan ağ dosyası sayesin her bilgisayara ağ bağlantısı üzerinden çoğalabilir

TROJEN HORSES (TRUVA ATLARI)

Truva atı bir program içinde gizlenen bilgisayarda gizli işler yapan bir virüs programıdır

MAKRO VİRÜS

Bilgisayar uygulamaları ve bilgisayar programları ile dosyalara bulaşan makrolara sahip virüslerdir.

LOGİC BOMB (MANTIK BOMBASI)

Herhangi bir programın içerisine yerleştirilen bir vürüstür. Patlayarak sisteme zarar verirler. Bombalar tüm dosyaları ve bilgileri silebilir.

TRAP DOORS (TUZAK KAPANLARI)

Tuzak kapısı ya da arka kapı, bir sistemin yazılımını yapan kişi tarafından, yazılımın içine gizli bir şekilde yerleştirilen bir virüs yazılımıdır. Bu programın çalıştığı bilgisayara virüsü yerleştiren kişinin, uzaktan erişim yöntemiyle sistem koruyucularını aşarak sızması mümkündür.

EXPLOİT (SÖMÜRME)

İşletim sisteminde bazı programların açıklarını bulup bu açıkları kullanma yöntemine denir. Exploit’ler ile sistem şifreleri görülebilir, sistemler hakkında bilgiler elde edilebilinir. Exploitler sistemin olağan olarak çalışmasına engel olurlar ve sisteme dışardan kod göndererek sistemi normal olarak çalıştığına ikna ederler ve genelde de yetkisiz erişim için kullanılmaktadır.

SPYWARE (CASUS)

İnternette dolaşırken tuzak pencerelere tıklandığında bilgisayara kurulur

ADWARE (REKLAM)

Eğer anlam veremediğiniz reklamlar çıkıyorsa istemediğiniz bir sayfa olarak ayarlanmışsa bilgisayarınıza bulaşmış demektir

ROOTKİT (KÖK KULLANICI TAKIMI)

Rootkit; çalışan süreçleri, dosyaları veya sistem bilgilerini işletim sisteminden gizlemek suretiyle varlığını gizlice sürdüren bir program veya programlar grubudur. Amacı yayılmak değil, bulunduğu sistemde varlığını gizlemektir. Önceleri çok kullanıcılı sistemlerde sıradan kullanıcıların yönetim programlarına ve sistem bilgilerine erişimini gizlemek için geliştirilmiş ve kullanılmış olmasına rağmen, kötü niyetli kullanımına da rastlamak mümkündür. Güvenilir bir kaynaktan geldiğine inanılan bir programın üst düzey yetki ile (root gibi) çalıştırılması zararlı bir rootkit ‘in sisteme kurulmasına sebep olur. Benzer şekilde, çok kullanıcılı bir sistemde kernel vs. açıkları kullanılarak sistemde root yetkisi kazanıp rootkit kurulması en yaygın görülen bulaşma şeklidir. Rootkit’in gerçekte hangi dosyaları değiştirdiği, kernel’a hangi modülü yüklediği, dosya sisteminin neresinde kayıtlı olduğu, hangi ağ servisi üzerinde dinleme yaparak uygun komutla harekete geçeceğini tespit etmek güçtür. Yine de, belli zamanlarda en temel komutların ve muhtemel rootkit bulaşma noktalarının öz değerlerinin saklanarak bunların daha sonra kontrol edilmesi gibi metotlar kullanılabilir.

BACK DOOR (ARKA KAPI)

Bir sisteme dışarıdan sızılması için o sistemde açık oluşturma işlemidir Genellikle bazı portları açarak kendi üreticisinin veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımdır

MBR VİRÜSÜ

MBR virüsü normal dosyalar yerine depolama aygıtının belli bir bölümüne bulaşır En kolay kaldırma yöntemi MBR alanının temizlenemsidir.

POLYMORPHİC VİRÜSÜ

Her seferinde kendini değiştirir. Virüs programları bu virüsü engellemek için tahmin yürütmeye dayalı teknolojiler kullanır.

TELEFON ÇEVİRİCİ (DİALER)

Çevirmeli telefon bağlantısı yapıldığında sisteme girip yurtdışı bağlantılı arama yapar telefon faturası üzerinden para kazanma yöntemidir. Bedava mp3, bedava program, crack linklerinin tıklanması, burayı tıkla veya tamam düğmeleri ile sitedeki java programı çalıştırılarak sisteminizi tuzağın içine çeker.

The post Virüs Nedir? Çeşitleri Nelerdir? appeared first on TechWorm.

Worms(Solucan) :Bilgisayara ağbağlantısıyla girer herhangi bir gizlenmeye ihtiyaç duymaz.

Trojen Horses (Truva Atı):Bir program ile bilgisayarınıza yerleşir ve arka planda gizlenir bilgisayar aşırı zorlanır.

Macro (Makro):Uygulamalar ve programlar ile dosyalara yerleşen makrolara sahip virüslerdir.

Logic Bomb (Mantık Bombası):Programların içerisine yerleştirilirler.Bazı durumlarda çalışmaya başlayıp sisteme zarar verir.Sistemi çökertip bilgileri silebilir.

Trap doors (Tuzak Kapanları):Virüsü yazan kişi tarafından yazılımın içerisine gizlenir.Bu yazılımı çalıştıran kişinin bilgisayarına yazılımın sahibi girebilir.

Spyware (Casus):İnternetteki reklamlara tıklandığında bilgisayar sahibinin bilgileri reklam sahibine gider. İnternette dolaşırken tuzak pencerelere tıklandığında bilgisayara kurulur.

Screenlogger (Ekran-kayıt):Fare ile ekranda herhangi bir boktaya tıkladığınızda ekranın veya o bölmenin fotoğrafını çekip internet üzerinden belirli bir adrese gönderir.

Backdoor (Arka kapı):Bir sisteme sızılabilmesi için o sistemde bir delik oluşturur. Genellikle bazı portları açarak kendi üreticisinin ve/veya başka bir yazılımın sisteme sızmasını sağlayan yazılımlardır.

Telefon çevirici (Dialer):Çevirmeli telefon  yapıldığında,sistemin içerisine girip yurtdışı bağlantılı ücretli telefon araması yaparak, telefon faturanız üzerinden para kazandırır. Dialere kapılan birisi büyük  bir telefon faturası ile karşılaşabilir. Bedava mp3, program ve crack linklerine tıklanması sitedeki java programı çalıştırılarak sisteminizi tuzağın içine çeker.

Browser Hijacking (Tarayıcı ele geçirme):Web siteleri tarafından ziyaretçi sayılarını arttırmak için , başlangıç sayfalarını ve arama sayfalarını değiştirebilen,bir program ayarıdır.

Blended Threat (Karma Tehdit):Bilgisayar güvenliğinde çeşitli bilgisayar virüslerinin yazılım kodlarının birlikteliğiyle oluşturulan ve giderek yayılan saldırı.Birçok yerden saldırır ,hızlı yayılır ve zararı çok olur.

Denial of service attacks (Hizmeti engelleme saldırısı):Truva atına benzer bir yapıya sahiptir.Amaç bilgisayar sahibinin internet trafiğini bir web sitesine ulaşmasını veya dosya indirmesini engelleyecek şekilde arttırmaktır.

MBR virüsü:Bilgisayarın hafızasına yerleşir ve kendini bir depolama aygıtının bölümleme tablolarının bulunduğu ilk sektörüne (Master boot record) kopyalar. MBR virüsü depolama aygıtının belli bir bölümüne bulaşır.Genelde kaldırma yöntemi MBR alanının temizlenmesidir.

Boot sektör virüsü:Hard disklerin boot sektörüne ve bilgisayar hafızasına yerleşir. Bilgisayar açılır açılmaz boot sektöründeki virüs hafızaya yerleşir.Bu virüsü temizleme oldukça zordur.

Multipartite (çok bölümlü virüs): Program virüslerinin melezi olarak adlandırılır.Program dosyalarına bulaşarak dosya açıldığında boot kayıtlarına yerleşir. Bilgisayarın ikinci açılışında hafızaya yerleşir ve oradan diskteki diğer programlara da yayılır.

The post Virüs Nedir? Çeşitleri nelerdir? appeared first on TechWorm.